Milletsiz Meclis"ten iki fotoğraf

Hak-İş Başkanı Salim Uslu, Meclis Başkanı''na anlatıyor: "Sayın Akbulut, zor bir dönemde görev aldınız. Meclis''in itibarının yeniden kazandırılması ve millet iradesinin parlamentoya tam olarak yansıması konusunda her kesimden beklentiler oluşmuş durumda. Bizim de bu konuda bir önerimiz var. Başta Almanya olmak üzere birçok ülkede uygulanan akreditasyon sisteminin bizim Meclis''imizde de uygulanmasını istiyoruz. İşçi ve işveren kuruluşları, tüketici örgütleri, gönüllü teşekküller, meslek birlikleri yani toplumun talep ve değerlerini yansıtan bütün sivil toplum örgütleri Meclis''te birer büro bulundursunlar. Meclis''e akredite olsunlar. Bilgi üretsinler, temsil ettikleri düşüncelerin yasama sürecine katılmasını sağlasınlar. Milletvekillerine de servis vererek, üyelerin daha donanımlı olmasını sağlasınlar. Sonuçta, toplumun talepleri Meclis''e yansımış olsun, güven tesis edilsin, zaman kaybı önlensin."

Akbulut dinliyor ve "haklısınız Sayın Uslu" diyor. "Haklısınız ama, teoride ortaya koyduğunuz bi sistemin pratikte işlemesi mümkün değil." Neden? "Çünkü, bizde yasa tasarıları hükümet tarafından hazırlanıp Meclis''in önüne getirilir. Bu yüzden de Meclis, neredeyse tamamlanmış olan bu tasarıya fazla müdahale edemez."

Geçen dönemin renkli simalarından, şimdi ise Meclis dışında kalan Hayrettin Uzun anlatıyor: "Meclis''e gittim, izleyici sıralarından olup biteni seyrettim. Koskoca Meclis''te tartışılan şu kanunun şu maddesinin iki cümlesini bağlarken ve mi diyelim veya mı diyelim? Ya da cümlenin Türkçesini şöyle mi redakte edelim, böyle mi? Meclis''in yaptığı bu. Kanunların özüyle ilgili tek bir değişiklik yapma imkanı yok."

Bu ilginç sözler, büyük umutlarla seçilen yeni Meclis''in daha ilk haftalardan içine girdiği fasit daireyi anlatıyor. Türkiye''nin yönetim erkinin temel zemini olan Türkiye Büyük Millet Meclisi''nin asli görevi olan yasama ve yürütme faaliyetleri konusunda nasıl bloke olduğunun fotoğraflarını izliyoruz.

Toplum, en heterojen unsurlarıyla bile ülkeyi ileriye götürecek, değişim istikametinde talep üretiyor. Henüz emekleme safhasında olsalar bile sivil toplum örgütleri yasama düzenini geliştirecek çözümler ortaya koyuyor. Hatta, bizzat milletvekilleri bile partilerinin ya da üyesi bulundukları hükümetin yapabildiğinin üzerinde fikirler üretebiliyor. Ancak, ayrı ayrı alanlarda üretilen bu değerler koordine olamadığı ve yasama düzeni Meclis Başkanı''nın itiraf ettiği gibi "hükümet tekelinde" geliştiği için netice değişmiyor. Bu temel kabul artık değişmeli. Değişmezse, Meclis hükümetin elindeki iki-üç tasarı ile birkaç ay oyalanır, sonra da gelecek seçimlere kadar sinek avlamaya devam eder.

Ekonomiden insan haklarına, eğitimden sosyal güvenliğe kadar her alanda nasıl bir yasal düzenleme ihtiyacı olduğunu herkes biliyor. Tek tek konuşulduğunda milletvekilleri de bunu kabul ediyor. Ama, hükümet mekanizması bütün taleplerin ve bu temel ihtiyaçların önünde bir engel olarak duruyor. Bir türlü ikna edilemiyor. Hükümet üyesi partiler topluma kulak tıkamak bir yana kendi parti gruplarının sesini bile duymuyorlar, duymak istemiyorlar. Böyle olduğu için ve böyle yaptıkları için de iktidarlarına yönelik anti-demokratik etkileri önleyemiyorlar. Belki de bu etkileri iktidarlarının devamı için bir garanti olarak görüyorlar.

Ama Meclis, üzerindeki anti-demokratik baskılardan kurtulmak, asker-sivil bürokrasinin gayrı resmi ve aslında gayrı meşru denetiminden kurtulmak istiyorsa sivil toplumla kontak kurmak, ilişkilerini geliştirmek zorundadır. Bu ilişki kurulamazsa, bugüne kadar olduğu gibi milletten kopuk ve dolayısıyla arkasında millet desteği bulunmayan bir kurum olmayı göze alacaktır.