Yalancının mumu

Yalan haber üretmek, herhalde psikolojik savaşın bir parçası. Bir zamanlar, Fazilet Partisi''nin 312''nci madde değişikliğine karşı çıktığı iddiası da, yalan haberin son örneği. Demokrasi paketini önlemek için, ortaya atılan iddialar, zabıtlar ve mahkeme kararları karşısında çöküyor. Ne demişler: Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.

Yalan haber üretmek, herhalde psikolojik savaşın bir parçası. Bir zamanlar, Fazilet Partisi''nin 312''nci madde değişikliğine karşı çıktığı iddiası da, yalan haberin son örneği.

Bakalım iddialar doğru mu?

Zabıtlar ve gerçekler

Danışma Kurulu zabıtları (Tarih 14.4.1998)

Fazilet Partisi Grup Başkanvekili Salih Kapusuz: "RTÜK Yasası gibi ihtilâflı konuları bir kenara bırakalım. Türk Ceza Kanunu''nun 312''nci maddesi, Terörle Mücadele Yasası''nın 8''inci maddelerini ele alalım. Yurt dışına giden bütün komisyon mensubu arkadaşlarımız, hatta hükûmetin yetkili bakanları, bu konuda, her gittiğimiz yerde azar işitiyoruz. Söz veriyoruz, ama yine kanunları çıkaramıyoruz. Bu konuda mahkûmiyet alanlar da bir bekleyiş içine girmişler; sürekli bizi arıyorlar. ''Hükûmet kanunu getiriyor, siz destek olun'' diyorlar. Kanunu Genel Kurul''a getirin; icab ederse biz hiç konuşma yapmayız. Muhalefet olarak katkı sağlarız."

Fazilet Partisi''nin 312''nci madde değişikliğine karşı çıkmadığını, aksine katkı sağlamaya hazır olduğunu, Salih Kapusuz''un açıklamaları ispat etmiyor mu?

Yaşar Kemal''e tepki

Fazilet Partisi değil, Refah Partisi, 1996 yılında, sadece Yaşar Kemal konusuna tepki göstermişti. O tarihte, hatırladığımız kadarıyla, zaten 312''nci madde değişikliği bir kanun teklifi veya tasarı şeklinde, Meclis gündemine gelmemişti.

Buna mukabil, Yaşar Kemal''in Der Spiegel dergisine yazdığı yazı ülke çapında büyük tepki uyandırmıştı. Yaşar Kemal şöyle diyordu: "Türk halkı, 70 yıllık zulmün baskısı altında uykuya dalmışken, Kürt halkı, korka çekine bile olsa, direnişe geçti. Çünkü bu 70 yıllık süreçte en çok baskı gören, aç kalan, soykırıma uğrayan, Anadolu''nun dört yanına her beş on yılda bir sürgün edilen Kürt halkıdır... Kürtlerin 1875''lerden beri başlayan direnişleri gittikçe gelişti. Daha da gelişerek silâhlı çatışmaya dönüştü... Gerilla ile savaşan Türk askerlerimizin ölüm törenleri o derece abartıldı ki, neredeyse bir Kürt gören Türk, onu hemen oracıkta öldürecek hale geldi. Türkiye Cumhuriyeti, gerilla ile savaşı çabuk bitirmek için, korucu düzenini kurdu. 300 bin kişilik ordusunu da, Kürtlerin üzerine yolladı. Türk devletinin ordusu ile kontrgerillası, yurtsever diye adlandırılan Kürtleri ve gerillanın ailelerini öldürmeye başladı... Türkiye Cumhuriyeti koruculuk görevini kabul etmeyenlere, işkence yaptı; başa çıkamayınca göz altına alıp öldürttü. Ormanlar yakıldı... Kürtlerin köylerini yaktılar. Kimi evlerin içinden yanmış insanlar, yanmış hayvanlar çıkarıldı."

O tarihte, Yaşar Kemal''in PKK terör örgütüne gerilla demesi, PKK''yı, Kürtlerin haklı tepkisinin sonucu gibi sunması, Türkiye Cumhuriyetinin teröristlerle değil de, Kürtlerle savaştığını iddia etmesi, Türk ordusunu bir zulüm makinası gibi göstermesi, Türkiye''de büyük infial yaratmıştı.

İşte o sıralarda sadece Refah Partisi değil, çok sayıda kişi, Yaşar Kemal''i kurtarmaya yönelik değişikliğe karşı çıkmıştı. Aslında Yaşar Kemal, PKK eylemlerini, Kürt halkının direnişi olarak takdim ederken, suç sayılan bir fiili de övmüş oluyordu.

O dönemde 312, ölçüsüzce uygulanmıyordu; yoğun şikayetlerin hedefi de değildi.

Üstelik Yaşar Kemal, Der Spiegel''deki bu yazısından beraat etti.

Benzer düşünceleri ifade ettiği "Türkiye''nin üzerindeki kara gökyüzü" yazısından aldığı 1 yıl 8 aylık mahkûmiyet ise tecil edildi.

Görüldüğü gibi, o dönemde, 312''nin uygulaması çok daha yumuşaktı.

Aşırılık, 28 Şubat ile başladı. Ve Fazilet Partisi, Danışma Kurulu zabıtlarından da anlaşılacağı üzere, Mesut Yılmaz Hükûmeti''nin, 4 yasa maddesini (TCK 17, 159, 312 ve Terörle Mücadele Yasası 8''inci madde) kapsayan demokratikleşme paketini destekledi.

Kaldı ki, değişen şartlara göre yeniden tavır belirlemek de meşrudur.

1996''da hatalı davranıldıysa, bu yanlışı 2 bin yılında halâ sürdürmek mi gerekir?

Zana davası

Bir diğer gerçek dışı iddia, Mehdi Zana ile ilgili. Vural Savaş, Zana davasında, 312''nci maddenin "aklandığını" ileri sürdü.

Dünkü yazımda bir nebze bu konuya temas etmiştim. Bugün meseleyi biraz daha açacağım.

Mehdi Zana, Diyarbakır Askeri Cezaevi''nde mahkûm olarak bulunurken, Ağustos 1987''de gazetecilerle yaptığı bir röportajda "PKK''nın ulusal kurtuluş hareketini destekliyorum. Katliamdan yana değiliz; yanlış her yerde olur. Kadın ve çocukları yanlışlıkla öldürüyorlar" şeklinde konuşuyor. Bu açıklama, Cumhuriyet gazetesinde 30 Ağustos 1987''de yayınlanıyor. Aynı gün, İstanbul Cumhuriyet Savcılığı, Ceza Yasası''nın 312''nci maddesine göre, "Yasanın cürüm saydığı bir fiili savunduğu" gerekçesiyle Zana hakkında hazırlık soruşturması başlatıyor.

Dosya, bilahare, çeşitli yetkisizlik kararlarıyla, Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi''ne intikal ediyor.

Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi 20 Mart 1991 tarihli kararıyla, Zana''yı, "Yasanın cürüm saydığı bir fiili savunduğu" (312/1) ve "umumun emniyetini tehlikeye düşürdüğü" (312/2) gerekçesiyle 12 ay hapis cezasına mahkûm ediyor. Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi, PKK''nın, Ceza Yasası''nın 168''inci maddesine göre bir terör örgütü olduğu tesbitini yapıyor ve Zana''nın PKK''ya sahip çıkarak suç işlediği hükmüne varıyor.

İfade özgürlüğü

Mahkûmiyet kararı önce Avrupa İnsan Hakları Komisyonu''nun önüne geldi. Komisyon, 14''e karşı 14 oyla (başkanın çoğunluğu belirleyici oyu ile) İnsan Hakları Sözleşmesi''nin ifade özgürlüğünü teminat altına alan 10''uncu maddesinin ihlâl edilmediği kararını verdi. Komisyon, olayı önce "Hukuk tarafından öngörülme" şartı açısından inceledi. Mahkûmiyet ve cezanın 312''nci maddeye dayandığını tesbit etti.

Komisyon bilahare, siyasi kişiliği olan birinin PKK''ya destek veren ifadesinin, ulusal makamları terörist faaliyetlerin artması korkusuna yönelteceğini kabul ederek "yetkililerin, ülkenin toprak bütünlüğünü korumak ve suçu önlemek için önlem almasını" haklı gördü.

Avrupa İnsan Hakları Divanı da, Komisyon''un raporu istikametinde karar verdi ve Türkiye''nin Güneydoğu bölgesinde ciddi çatışmaların sürdüğü, yörede iyi tanınan siyasi bir kişilikten gelen böyle bir ifadenin, ulusal güvenlik açısından tehlike yaratacağı, dolayısıyla mahkûmiyetin izlenen meşru amaçları sağlamaya yöneldiği ve amaçlarla orantılı olduğu sonucuna vardı.

Terör faktörü

Görüldüğü gibi, Zana''nın mahkûmiyeti, bir terörist örgütü desteklediği için, ifade özgürlüğüne aykırı sayılmamıştır.

Bu konudaki kararı, Komisyon 14''e karşı 14 oyla, Divan ise 8''e karşı 12 oyla vermiştir. Terörist örgüt desteklense dahi, kimi üyeler düşünce hürriyetinin gene de korunmasını savunabiliyor.

Ayrıca, 312''nci maddenin Mehdi Zana''ya uygulanması, İnsan Hakları Sözleşmesi''nin 10''uncu maddesine aykırı görülmeyebilir. Ama bir başka vakada, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi farklı karar alabilir. Nitekim almıştır.

Avrupa İnsan Hakları Divanı, Mehdi Zana kararında, "her olayın özel şartlarının ve devletin takdir yetkisinin özenle göz önünde tutulacağını, bireylerin ifade özgürlüğüne ilişkin temel haklarıyla, demokratik bir toplumun meşru hakkı olan kendisini terörist örgütlerin eylemlerine karşı korumak arasında, adil bir dengenin kurulup kurulmadığının araştırılacağını" belirtmiş, böylece yapılan değerlendirmenin sadece tek bir vaka ile sınırlı olduğunu açıkça ifade etmiştir.

Demokrasi paketini önlemek için, ortaya atılan iddialar, zabıtlar ve mahkeme kararları karşısında çöküyor.

Ne demişler: Yalancının mumu yatsıya kadar yanar.