Faizler tırmanışta mı?

Temennimiz faizdeki yükselişin geçici olmasıdır. Eğer kalıcı olursa yeniden en başa, rant ekonomisine dönülecektir.

Hükümet''in 2000 yılı enflasyon hedefi ve buna bağlı olarak Merkez Bankası''nın kur politikası faizlerde dramatik düşüşe yol açmıştı.

Faizdeki bu kadar büyük ve ani düşüş hükümet için de sürpriz oldu. Aynı zamanda kaygılandırdı. Zira, düşüşün korunması gerçekleştirilmesinden daha zordur.

Faizlerin % 120 seviyelerinden % 30 seviyesine inmesi için ekonomide radikal değişikliklerin gerçekleşmesi gerekir. Reel ekonomiyle ilgili olumlu gelişmelerin ortaya çıkması gerekir. Geçtiğimiz yıl sonunda başlayan faizdeki düşüş ekonomideki, özellikle reel ekonomiyle ilgili, göstergelerde yaşanan iyileşmelerin sonucu olarak meydana gelmedi. Hükümetin ve Merkez Bankası''nın gelecekte gerçekleştireceklerini açıkladıkları ve taahhüt ettikleri gelişmeler üzerine faizler % 30''lar seviyesine geriledi. Yani yine bildiğimiz iyimserlik havası.

İlk olumsuz haber Ocak ayı enflasyon oranından geldi. Toptan Eşya Fiyatları % 5.8 oranında yükseldi. Yıllık artışı % 20 oranında tutmak zorlaştı.

İkinci hayal kırıklığı enflasyon oranında yaşandı. Önce repo faiz oranları tırmanışa geçti ve % 50''nin üzerine çıktı. Dün yapılan 600 trilyonun üzerindeki tahvil ihalesinde ise faiz oranı % 47 olarak gerçekleşti.

Bu gelişmeler gerçekten çok üzücüdür. Son ekonomik tedbirler olumlu bir hava oluşturdu. Medya topyekün ekonomide güzel günlerin müjdesini verdiler.

Biz hem hükümetin anti-enflasyonist programının ve hem de Merkez Bankası''nın para ve kur politikalarının hayali temeller üzerine kurulduğunu ve büyük bir kumar oynandığını ifade ettik. Halen bu inancı taşıyorum. Ancak, programların başarılı olmasını da içtenlikle istiyorum. Programların başarılı olmaması halinde ortaya çıkacak ekonomik tabloyu düşünmek dahi istemiyor insan. Enflasyon ve faiz cephesindeki gelişmeler bu nedenle son derece rahatsız edici.

Temennimiz faizdeki yükselişin geçici olmasıdır. Eğer kalıcı olursa yeniden en başa, rant ekonomisine dönülecektir. Kaynaklar yine Hazine Bonosu ve Devlet Tahvili''ne yatırılacak, bankalarda repo hesaplarında değerlendirilecek, kısacası üretime dönüşmeyecektir.

Rant ekonomisinin tekrar hortlaması için nominal faiz oranlarının % 100''lere yükselmesine gerek yok. % 50 civarındaki faiz oranında dahi rant ekonomisi için uygun bir altyapı meydana gelecektir. Konuyu bir örnekle açıklayalım.

Nominal faiz oranının % 50 olduğunu varsayalım. 2000 yılında dövizin fiyatı % 20 oranında artacak. Merkez Bankası bunu taahhüt etti. 10.000 doları olan bir vatandaş TL''ye çevirdiği bu parayı % 50 faizle bankaya yatırıyor. TL''ye çevirdiği tarihte doların fiyatı 550.000 TL. Bir yıl sonra faiziyle birlikte 8.250.000.000TL alacak. Bir yıl sonra dolar en fazla 660.000 TL''ye yükselecek. Elindeki TL''yi faiziyle birlikte tekrar dolara çevirdiğinde 12.500 doları olacak.

Bir yılda dövizine % 25 faiz kazandıracaktır. Dolar bazında yıllık % 25 oranında bir getiri rant ekonomisidir. Uluslararası piyasalarda dolara bir yılda verilen faiz oranı % 7-10 arasındadır. Dünyanın hiçbir yerinde dolar % 25 faiz getirmez. Bu oran dahi kaynakların reel ekonomiden parasal ekonomiye kayması için yeterlidir.

Bugünkü faiz oranı rant ekonomisi için yeterlidir. En kısa süre içinde % 30 seviyelerine çekilmediği takdirde yazık olacak bu ülkeye.

Merkez Bankası 2000 ve 2001 yılı için taahhüt ettiği kur politikasına sadık kalabilirse, dün yapılan ihalede tahvil satın alanlar 2 yılın sonunda dolar bazında % 35 oranında faiz elde edeceklerdir.

Yorumu siz yapın.