Atatürk"ün tercihi Çankaya mı CHP mi?

Geçtiğimiz günlerde okuyucularla buluşan, gazeteci Taha Akyol''un kaleme aldığı "Atatürk''ün İhtilal Hukuku" kitabı, her sayfasında değişik sürprizlerle çıkıyor insanın karşısına.

Kitabı okurken, iktidar denilen olgunun da, siyasetin acımasız yönlerinin de kılcal damarlarında dolaşıyor gibi oluyorsunuz.

Üniversitede ''Siyaset Sosyolojisi'' dersleri veriyoruz ama, kitapta öyle anekdotlar var ki, siyaset sosyolojisinin de ötesinde ''hakikaten bunlar da olmuş mu?'' dedirten bambaşka tablolarla karşılaşıyorsunuz.

Atatürk 23 Ocak 1923''te Bursa''da, "Kanla yapılan inkılâplar daha sağlam olur. Biz bu inkılâba ulaşmak için çok kan döktük" diyor.

Ardından sürüklenip gidiyorsunuz kitabın satırları arasında.

Bir yerde, "bir siyasetçi için Çankaya''ya çıkmak mı önemlidir, yoksa bir partinin genel başkanı olarak kalmak mı?" sorusunu sormak istediğiniz bir konu çıkıyor karşınıza. Verilen cevaba hayret ediyorsunuz.

Bakın Atatürk 30 Kasım 1929''da gazeteci yazar Emil Ludwig''e ne diyor:

"Cumhurbaşkanlığından ve ordunun başkumandanlığından vazgeçebilirim amma, CHP liderliğinden asla..."

CHP''nin bu yönünü bilmeden, ortalama her yıl bir kurultaya şahit olan CHP''de gerçekte neyin kavgasının verildiğini derinlemesine anlayamazsınız.

Tek parti iktidarı olarak CHP o dönemde ülkede her şeye hâkimdi.

CHP demek devlet demekti.

Demokrat Parti 1950 yılında serbest seçimlerle millet iradesiyle iktidara gelmiş olsa da, CHP''nin tapulu arazisine çadır kurmuş bir işgalci gibi algılandı.

O gün bugündür, ülkede iktidara gelen sağ partilerin, CHP''nin genetik kodlarını taşıyan çevreler tarafından böyle algılanmaya devam ettiğini düşünüyorum.

Rahmet Menderes ülkenin başbakanı olarak memleketin yol, su hizmetleriyle uğraştı ama, devlet denilen çekirdek yapının gerçek anlamda yöneticisi olamadı.

1960 darbesi ile devrilip 1961''de idam sehpasına götürülürken de, "durun, ne yapıyorsunuz" diyen bir Allah''ın kulu çıkmadı.

Rahmetli Turgut Özal''ın çabalarıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisi''nde Adnan Menderes''e iade-i itibar sağlandı. Menderes''in asıldıktan sonra gömüldüğü yerden naaşı alınarak Vatan Caddesi üzerindeki Anıt Mezar''a nakledildi. Menderes''in naaşı mezardan çıkarılırken görüldü ki, gömmemişler, adeta kazdıkları bir çukura cesedini rast gele atmışlar. Müslüman cenazelerinin gömüldüğü şekliyle yüzünün kıbleye dönük konulmadığı, ters gömüldüğü o zaman fark edildi.

İnsan bu manzaraya şahit olunca, ister istemez, "Bu ne öfke?" diye sorma ihtiyacı hissediyor.

Bu olayları enine boyuna analiz etmeden ve işin ruhuna vakıf olmadan, defalarca askeri darbe ile hükümetten uzaklaştırılan Süleyman Demirel''in, 12 Eylül darbesinin yargılandığı davaya neden müdahil olmadığını anlayamazsınız.

Medyaya yansıyan haberlere göre, Demirel''in davaya neden müdahil olmadığına Kenan Evren de şaşırmış. Bizce konunun şaşırtıcı olan bir boyutu yoktur.

İnsanlar yaşarken tarihi süreçlerin içinden geçtiklerini fark etmezler. Günün koşulları içinde karşılarına çıkan rutin gündemle meşgul olduklarını düşünürler.

Türkiye''nin geçtiğimiz 4-5 yılda yaşadığı hadiseler, Türkiye''nin son 200-300 yıllık tarihi açısından devrim niteliğindeki hadiselerdir ve gelecekte siyasi tarih kitaplarında tahmin ettiğinizden çok daha geniş yer alacaktır.

Taha Akyol''un "Atatürk''ün İhtilal Hukuku" kitabını okuduğunuzda, bu coğrafyada ülkeyi yönetmenin de, kurtlarla dans etmenin de ne kadar çetin olduğunu görüyorsunuz.

Dünü iyi anlamadan bugüne sağlıklı bakamazsınız.

İktidar olgusu hakikaten ateşten bir gömlek.

Yakıcı yönleri de var, yanıcı da yönleri de...

Yeni anayasa çalışmalarına katkıda bulunmak isteyen herkesin, kitaba bir de bu gözle bakmasında yarar var.

Adil bir anayasa, herkes için güvenli bir liman olur.