Gri beyin hücrelerini kullanalım

Ahmet Taner Kışlalı''ya karşı düzenlenen suikastta bence en önemli yön bombanın kullanılış biçimi. Amatörce olduğu hissi verilmiş profesyonel bir düzenek dikkat çekici. Ama daha dikkat çekici olan, bombanın bir paket haline getirilerek görünür biçimde otomobilin üstüne yerleştirilmesi... Kışlalı sabah 10''a çeyrek kala evinden çıkana kadar, pek çok başka kişi, otomobilin üzerine yerleştirilen paketi alma girişiminde bulunabilirdi. Diyelim kimse görmedi veya görse de dokunmadı, Kışlalı''nın kendisi bombalı paketi eline almak yerine Emniyet''e haber verebilirdi...

İddialı olmak için henüz çok erken, ama yine de üzerinde durulması gereken bir tez olarak buraya kaydetmekte yarar görüyorum: Bomba Kışlalı''yı öldürmeyi hedeflemeyen bir odak tarafından da otomobilinin üzerine konulmuş olabilir... Eğer durum buysa sebep açık: Onu öldürmeden öldürmüş gibi ses çıkartacak bir eylem sahnelemek... Şimdi kimseler hatırlamıyor, kendisi de nedense hatırlatmıyor, ama belleklerimizi biraz zorlasak hemen aklımıza gelecek bir olay var: Cumhuriyet gazetesinde aynı sütunu Kışlalı ile dönüşümlü olarak kullanan Toktamış Ateş''in imza günü için gittiği kitap fuarında, oturduğu masanın yanında, boru içine yerleştirilmiş parça tesirli bir bomba bulunmuştu. O olay sonrasında, günlerce, suikast girişimini tartışmıştık Türkiye olarak...

Çayyolu''ndaki evi önüne terkedilmiş otomobili üstüne bombalı paket koyanların, Kışlalı''nın vücudunu ortadan kaldırmayı amaçlamadıklarını ileri sürmek çok hayalci bir bakış olmaz. Onun hedef olduğunun bilinmesi istenmiştir elbette, bombanın onun otomobilinin üzerine konulması bu etkiyi yapmaya yetecekti. Ancak, plan, bombanın o evden çıkmadan önce patlaması veya patlamadan imha edilmesi üzerine oturuyor olmalı. Eğer bu tahmin doğruysa, cinayetin aydınlatılma ihtimali çok fazladır. Nasılsa öldürmeyecek, korkutma amaçlı bir bombayı hazırlayıp hedefe yerleştirenler, ipucu bırakma konusunda ölümcül bir eylem hazırlayanlar kadar dikkat ve ihtiyat göstermeyebilirler...

Kışlalı suikastı ile Mumcu suikastları arasında, hem kişiler arasında benzerlik, hem de otomobil irtibatı sebebiyle, bir paralellik kuruluyor. İlk bakışta bu doğru. Ancak, biraz daha yakından bakınca, iki eylemin benzemezliği kendini hemen belli ediyor. Bomba cinsi farklı, düzenek farklı, yerleştirilme biçimi farklı. Farklar en temel noktalarda.

Buna karşılık, Kışlalı suikastı, oluş biçimi bakımından, daha çok Bahriye Üçok cinayetini andırıyor. Kendisine gönderilen bir bombalı paketin açarken elinde patlaması sonucu hayatını kaybetmişti Doç. Üçok; ayrıntılarına nüfuz etmeye başlayınca, o eylemin, aslında bombanın patlamayacağı düşünülerek sahneye konulduğunu düşünmek mümkündü.

Bu kanaate, Bahriye Üçok cinayeti arkasından, o zamanki müsteşar Korg. Teoman Koman''ın bir grup gazeteciyi MİT''te ağırlarken anlattığı bir olayı dinledikten sonra varmıştım. Korg. Koman, "Biz onbeş gün kadar önce Bahriye Hanım''ı burada ağırlayıp bombalı paketlerin nasıl ele alınacağı, açması gerekiyorsa paketin bombayı patlatmadan nasıl açılacağı konusunda eğitmiştik" demişti. Ateş hattındaki onca kişi arasından bombalı paket konusunda bir tek sonradan bombalı paketle öldürülecek Bahriye Üçok''un eğitilmesi sizce de garip değil mi? Bahriye Hanım, paket gelince, kızı Kumru Üçok''u odadan çıkartmış ve muhtemelen kendisine öğretildiği biçimde paketi açmaya çalışırken patlayan bomba yüzünden hayatını kaybetmişti.

Bahriye Üçok''un patlamayacağı düşünülen bir bombayla öldüğüne adım gibi eminim.

O cinayet, bu açıdan ele alınabilseydi, çok sayıda görgü tanığı bulunabilir ve paketin hazırlandığı adrese ulaşılabilirdi. Ancak, "Kahrolsun gericiler" veya "Türkiye lâiktir, lâik kalacak" türü sloganların teslim aldığı zihinler bu ihtimali akla getirmemizi bile engellediler...

Üçok''a gönderilen paketi taşıyan İstanbul Express adlı firma öyle büyük bir kargo servisi değildi; bu açıdan, paketi teslim alan görevli teslim edeni teşhis edebilirdi. Ancak, ben olayın bu yönü üzerinde durmaya başlayınca, Nuray Celep adlı görevli genç kızın firmadan ayrılıp "Örgüte katıldığı" açıklaması yapıldı. "Trabzon doğumlu lâz kızı Nuray''ın PKK''da ne işi var?" sorum da o gürültü arasında güme gitti.

Arşivde yaptığım kısa bir gezinti, bir başka tuhaf olayla burun buruna getirmişti beni: MİT İstanbul bölge başkanının Kemal adlı makam şoförü, Bahriye Üçok suikastından bir hafta sonra, sanayi sitesinde kurulan bir pusu sonucu hayatını kaybetmişti. Bir MİT mensubunun canını alan o cinayetin fâili de hâlâ meçhul.

Bu bulguları dönemin MİT müsteşarının şaşırtıcı açıklamasıyla yanyana koyunca ortaya açık bir tablo çıkıyor aslında: Bomba patlamayacaktı, sadece gürültüsüyle yetinilmek isteniyordu; sınırlı bir provokasyon olayı ile karşı karşıyaydık... Ancak, tren raydan çıkınca, ipuçları teşkil eden insanlar birer birer ortadan çekildiler...

Ahmet Taner Kışlalı da, büyük bir ihtimalle, tıpkı Bahriye Üçok''a gönderilen paket gibi patlamayacağı düşünülen bir bombanın kurbanı oldu. Yine tıpkı geçmişteki o siyasi cinayet gibi, son eylemi planlayanlar da, kolayca keşfedilecek pek çok parmak izi bırakmış olabilirler etrafta... Yeter ki olaya bu gözle bakılsın.

Slogan atmak kolay, kafayı çalıştıralım.