"Bireysel emeklilik" hakkında ön düşünceler

Türkiye, sosyal güvenlikte reform yapmaya niyetli mi? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı''nın oluşturduğu rüzgârla Türkiye sosyal güvenlik kuruluşlarını (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) tek çatı altında toplayarak temel sosyal güvenlik ilkelerinde yeknesaklık ve standardizasyona yöneleceğinin işaretlerini vermeye başladı. Bu anlamda "Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)" kurulmasına ilişkin yasal aşamaları işletmeye başlamıştır Bakanlık... Bakanlar Kurulu''nun bu konuda ciddi niyet taşıdığına ilişkin sinyaller de basında yer almaya başladı. Ayrıca bireysel emeklilik yasasının taslağının da hazırlandığı basında yankılanmıştır. Bu gidişin nihaî aşaması, genel sağlık sigortasının kurulmasıdır. Böylece sosyal güvenlik sisteminin 50-100 yıl ilerisini görebilir yapıya kavuşabileceği söylenebilir.

Bu konuda yazdığımız "Sosyal Güvenlik Reformu" başlıklı yazımızda (Yeni Şafak, 12.07.1999) da şunları söylemişiz:

"Kamu tekeli gibi yürütülen üç sosyal güvenlik kurumunun ve bankaların sosyal güvenlik sandıklarının farklı yapılanma içerisinde olmaları nedeniyle de emeklilikte koordinasyon sıkıntısı, daha açık ifadeyle hizmet birleştirmesinde vb. alanlarda sıkıntılar yaşanmaktadır. Sağlık sigortası alanında bütün sigortalıların yeknesak sigortalılık ilkelerinden yararlanması da mümkün olmamaktadır. Ayrıca % 30''dan az olmamak üzere sosyal güvencesiz kesimin varlığı da önemli bir yaradır. Bütün vatandaşların sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınması hedefini ıskalayarak sosyal adaletin sağlanması beklenemez. Sosyal adalet ilkesinin hayata geçirilmesi için, bütün vatandaşları -anne karnındaki bebekler bile gözönünde bulundurularak- kapsayan sağlık sigortası, yani genel sağlık sigortası kurulmalı; bu kurumda devletçi yönetim yerine sigortalıların etkin olduğu çağdaş sigortacılık ilkelerine dayalı özgün yönetim modeli gerçekleştirilmelidir. Bütün sosyal güvenlik kurumlarında geçerli ortak sosyal güvenlik ilkeleri hayata geçirilmelidir. İşte en önemli çalışma başarısı, ortak sosyal güvenlik ilkelerini yasalaştırmaktır. Kurumların birleştirilmesi için, öz el sigortacılığın rasyonel bir oluşuma kavuşması için bu alandaki yasalaştırma çalışması çok dikkatle, uluslararası normlar da dikkate alınarak gerçekleştirilmelidir. Kısaca sosyal güvenlik reformu için sistemin bütününün işleyişi yeniden yapılandırılmalıdır. Ve bunun için bütün sosyal taraflar arasında rasyonel uzlaşma gerçekleşmelidir."

Bu yazdıklarımızı yinelerken, özel sigortacılığın evrensel tecrübelerinden de sosyal güvenlik alanında yararlanmanın yolunu açmaktan kaçınmamk ve bu hususta komplo teorisi geliştirmemek de gerekiyor. Ancak burada sosyal tarafların edilgin kalmaları veya bırakılmalarının sakıncaları da gözden uzak tutulmamalıdır. Öyleyse "Bireysel emeklilik sigortası" hakkında çok sağlam sigortacılık ilkeleri benimsenmeli ve bu tercih, sosyal güvenlik temel ilkeleri ile çelişmemeli, hatta sosyal güvenlik sistemini sabote etmesine imkân verecek alternatif yapı oluşturması frenlenmelidir. Bu da sosyal tarafların görüşlerinin dikkate alınmasını gerektirmektedir.

Bireylerin "ailenin sosyal güvenliği"ni de kapsar şekilde özel sosyal güvenlik alternatifiyle bezenmesinden kaçınmamak gerekiyor.

Önemli Not: Gerek sosyal güvenlik, gerekse çalışma hayatının sorunları hakkında kişilerden, işçi ve işveren sendikalarından katkı mahiyetinde bir daktilo sayfasını geçmeyen görüş açıklamalarını beklediğimizi duyururuz.