Yazarlar Üretimde önde olmak yetmiyor

Üretimde önde olmak yetmiyor

Yaşar Süngü
Yaşar Süngü Gazete Yazarı
Abone Ol Google News

Yeni Şafak · YAŞAR SÜNGÜ - Üretimde önde olmak yetmiyor

Pamuk hasadı, bazı bölgelerde iklim şartlarının etkisiyle gecikmeli de olsa başlamış.

Stratejik bir ürün olan pamuk sadece tarımsal üretim olarak değil; ihracatı ve istihdamı gerçekleştiren çok önemli bir sektörün hammaddesi.

Hasada dair gelişmeleri aktaran Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin açıkladığı verilere göre ülkemizdeki pamuk fiyatları, uluslararası fiyatlardaki gelişmelerden fazlasıyla etkilenmiş.

ABD’de ortalama lif pamuk fiyatı kilogramda 42,31 lira.

Türkiye’nin ABD’den pamuk lif ithalat fiyatı ise navlun dâhil kilogramda yaklaşık 52 lira.

Buradaki temel soru şu;

Pamuk üreticisini neden desteklemek gerekiyor?

Cevabı yine Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin verilerinde buluyoruz.

Pamuk endüstriyel bir bitki.

Birçok sanayi temel hammaddesini buradan karşılıyor.

Pamuk, lifiyle tekstil sanayiinin, çekirdeğinden elde edilen pamuk yağıyla bitkisel yağ sanayiinin, kapçık ve küspesiyle yem sanayiinin, ayrıca lifleriyle de selüloz sanayiinin hammaddesini teşkil ediyor.

Yani pamuk gerek lifi gerekse çiğidinden elde edilen yağı ve diğer yan ürünleriyle ekonomik değeri çok yüksek olan bir bitki.

**

Dünyada 2021/2022 üretim sezonunda Uluslararası Pamuk İstişare Kurulu (ICAC) verilerine göre, toplam 69 ülkede pamuk üretimi yapılıyor.

Bu sezon 25 milyon 733 bin ton lifli pamuk üretimi tahmin edilirken, bu üretimin 833 bin tonu bizden. Yani yüzde 3,2’si.

Türkiye pamuk üretiminde; Hindistan, Çin, ABD, Brezilya, Pakistan ve Özbekistan’dan sonra 7. sırada.

Yine Uluslararası Pamuk İstişare Kurulu verilerine göre dünya lifli pamuk üretimi son 5 yılda azalırken ülkemizde üretim dalgalı bir yapı göstermiş.

Ülkemizde 2021 yılında 4 milyon 322 bin dekar alanda 832 bin 500 tonda lifli pamuk üretimi gerçekleşti.

Lifli pamuk üretiminde 330 bin 373 ton üretimle Şanlıurfa ilk sırada yer alıyor. Şanlıurfa’yı 114 bin 413 ton ile Diyarbakır, 97 bin 931 ton ile Aydın, 77 bin 738 ton ile Hatay, 55 bin 731 ton ile İzmir takip ediyor.

Söz konusu 5 ilimizin üretim miktarı, toplam pamuk üretim miktarımızın yüzde 81,2’sine karşılık geliyor.

Bu kadar pamuk ekimi yetiyor mu?

Yetmiyor.

Ektiğimizden çok daha fazlasını dışarıdan alıyoruz.

2021 yılında 331 milyon 405 bin dolar değerinde, 138 bin 34 ton lif pamuk ihracatı yapılırken, 2 milyar 414 milyon dolar değerinde 1 milyon 193 bin tonluk ithalat yapılmış.

2021 yılında ihracat bir önceki yıla göre değer bazında yüzde 70,9 oranında, ithalat ise yüzde 12,9 oranında artsa da pamukta döviz kaybımız oldukça yüksek.

2022 yılının ilk 7 ayında 729 bin 822 ton pamuk ithalat etmişiz. Buna ödediğimiz para 2 milyar 48 milyon dolar.

Bu kadar dövizin içeride kalması için ne yapmak gerekiyor?

ABD ve Çin gibi başlıca pamuk üreticisi ve ihracatçısı ülkeler, üretimlerini nasıl destekliyorsa bizim de öyle desteklememiz gerekiyor.

**

Pamukta yaşanan sıkıntının şeker pancarında da olduğu görülüyor.

Pancar ve şeker üretimi, yüksek katma değer yaratması, yüksek istihdam imkânı sağlaması, hayvancılığın gelişmesindeki rolü ile tüm dünyada stratejik önemi olan bir ürün.

Türkiye, dünya pancar şekeri üretiminde yüzde 6,6’lık pay ile pancardan şeker üreten ülkeler arasında önemli bir konuma sahip.

2020/2021 sezonu verilerine göre, 23 milyon tona kadar yükselen üretimle şeker pancarında tam yeterliliğimiz yüzde 100, şekerde yüzde 120.

TZOB Başkanı bu rakamlara rağmen şeker ihracatçısı ülkemizin, 2022 yılında ithalata başvurmasının düşündürücü olduğunu söylüyor.

**

Tarımda gübre, mazot, sulama ve sulamada kullanılan elektrik olmak üzere, girdi fiyatlarında yüzde 300’lere varan artışlar önce üreticileri sonra da temel ihtiyacını karşılamakta zorlanan halkı olumsuz etkiliyor.

Dünyanın en verimli topraklarına sahip bir ülke neden ürettiği pamuk ve şeker pancarını dışarıdan alma ihtiyacı hisseder?

Bunun tek kalıcı çözümü; kentsel dönüşüm yerine kırsal dönüşümü başlatmak.

Çünkü kentsel dönüşüm rantı, kırsal dönüşüm üretimi artırır.

Dünyayı besleyecek kadar verimli toprağımız var ama küçük çiftçimiz yok.

ABD’deki gibi büyük çiftlik ağaları istemiyoruz.

Sermayeyi adil biçimde aşağıya doğru dağıtmak için bize aile işletmeciliği lazım.

Konya büyüklüğündeki Hollanda, Türkiye’nin 6 katı tarımsal ürün ihracatı yapıyorsa bizde bir sıkıntı var demektir.

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.