Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

Şimdi 'BİZ'lik zamanı

04:33, 11/02/2023, CumartesiG: Güncelleme: 04:35, 11/02/2023, Cumartesi
Yeni Şafak
İLLUSTRASYON: CEMİLE AĞAÇ YILDIRIM

Yaşınca bu dönemlere erişen bir akıl için, bugün, afetin ilk anından itibaren hem devlet kurumlarının hem de bütün vatansever, hayırsever insanların, iş adamlarının, sanatçıların, gönüllü kuruluşların ve halkın birlik içinde olay yerine temas edişi, öyle göz ardı edilecek bir olay değildir. Bu “biz” olabilme yolunda, baştan aşağı, hücreden organlara kadar, bütüncül bir şuurun varlığını gösterir.

Ahsen İlhan / Yazar – Sanat Tarihçisi

Son yüzyılın en büyük afetlerinden biriyle, hatta en büyüğüyle karşı karşıya olduğumuz söyleniyor. Âdeta küçük bir kıyamet. Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesi merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğünde iki deprem ve ardı arkası kesilmeyen artçılar… On altı milyon insanımızı barındıran on ilimiz yara alıyor, binlerce bina yıkılıyor, enkaz altında ölenler ve hâlâ kurtarılmayı bekleyenler var. Dahası, zemheri tutmuş yolları, sokakları, evleri... Deprem bölgelerinde evlerine giremeyenler, kışın en çetin zamanını bu ahvalde karşıladılar. Bu, hakikaten büyük bir afet, zorlu bir imtihan.

6 Şubat 2023 saat 04.17’den itibaren devletin bütün kolları, cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, belediyeler, valilikler, yardım kuruluşları, arama kurtarma ekipleri, Türk Silahlı Kuvvetleri, Kızılay, AFAD, STK’lar ve halkımız, bütün gayretiyle yaraları sarmaya, enkazları kaldırmaya ve can kaybını en aza indirebilmek için zamanla yarışmaya başladı. Yıkım getiren felaketlerde en büyük mücadele ‘zamana karşı’ veriliyor olsa gerek. Fakat zamanı doğru kullanabilmede de milletçe koordineli olmamız, şuur, inanç ve birlik duygusuyla el ele vermemiz gerekiyor.

İNSANLIK RÜTBESİ

Bir canı daha kurtarabilmede bütün aktif kurumların ve görevli personellerin yanında, bizlere de “insanlık” düşüyor. İletişimin aksamaması yönünde telefon hatlarını gereksiz kullanmamak da bu “insanlık” misyonunda büyük bir etkiye sahip, manipülatif haberlerin yayılmasına katkı sağlamamak da aynı oranda müessir. Doğru bilginin yayılması, hayatî damarlarımızda kan akışının sekteye uğramaması kadar kıymettar. Hakeza yanlış bilginin viral olması da kalbe pıhtı atması kadar ölümcül. O hâlde hayat ve ölüm arasındaki o hassas dengede; bir söz de, bir el de akıbete tesir edebiliyor. Rütbe insanlıksa; o rütbeye erişimi mümkün kılan bütün mertebeler de böyle nazenin bir muvazeneye sahip.

Biz, beden ve ruhuz. Devlet, millet ve bağlı tüm organlarımız, bir beden ve ruhun birlikte yaşamını idame ettirmesinde ayrılmaz moleküllerdir. Bir unsuru bile yok saymak ya da ihtiyaç duyulan eylemin gerçekleştirilmesinde pasif kılmak, bedenin ölümü ve ruhun göçüyle nihayet bulacak bir vahamettir. Ne birbirimizi yok sayabilir ne de münferit hâlde var olabiliriz. Varlığı süreğen kılmanın yegâne istikameti; varlığın bütün âzâlarına aynı ehemmiyeti vermekten geçer.

Hâl böyleyken maalesef bazı atık hücreler, urlar ve pıhtılar da mevcut... Sözüm ona bazı sosyal medya fenomenleri, birtakım ulusal yayın kuruluşları ve bu yayınlara ses olan insan görünümlü atık hücreler, bütün organlarımız yaşamın sürdürülebilirliği üzere gayret ederken; ölümcül olabilecek dokunuşlar yapmaktan geri durmadılar. Evet, ruh ve beden ve bu millî organizmamız dahlindeki bütün parçalar birlik içinde; fakat atık hücrelerin verdiği zarara da değinmek gerek. Şimdi, ülkece hastalandık. İyileşmek için önce bu neoplazma karakterli hücreleri bertaraf etmemiz gerekiyor. Çünkü bunlar iyileşme yolundaki en büyük engellerimiz. Nihayetinde hücresel bozulmalarımız, dışarıdan gelen düşmana karşı bizi zayıf düşürmekte ve yine bu düşmanlardan daha ölümcül olabilmektedir.

Diyorlar ki; bu çağda, bu yüzyılda bu felaket nasıl olur? Akil baliğ olanın sormayacağı cinsten bir soru olsa da; algı oluşturma ve ruhsal-manevî bağımızı yaralama hususunda son derece başarılı. Çünkü cevabı yok! Hâlbuki içimizdeki düşmanların sağduyulu eleştiri gayretleri, mantık süzgecinden geçirilecek cevaplarla bütün aksi yöndeki algıları yıkabilir. Fakat böylesi hudutsuz hezeyanlar, asıl hedefe odaklanmamız ve birlik olmamız yolunda gizli yol tuzakları kadar tehlikeli.

Evvela, her çağda afetler olmuş ve olacaktır. Elbette hem devlet kurumları bazında hem de ferdî bilinç raddesinde, asra uygun tedbirlerin alınması şart. İşin bu yönünden baktığımızda da depremin etkilerini en aza indirme yolunda son yıllarda hayata geçirilen pek çok adım olduğunu görmek mümkün. Kentsel dönüşüm projeleri, yeni bina yönetmelikleri, sayısı artırılan afet ve acil durum toplanma alanları ve hatta genişletilen yollar, caddeler ve iletişim örgüsünün acil durumlardaki işlevselliğinin artırılması gibi çağın teknolojisini yakalayan bütün eylemler bunlar arasında sayılabilir. Ne var ki daha çok yolumuz var. Fakat çok daha önemlisi bugün; 1999 depremindeki yalnızlığımızdan kurtulmuş olmamızdır. Terk edilmişlik hissi, afetlerden, felaketlerden kurtulduktan sonrasında bile ruhsal dengemizin yerine getirilemeyecek kadar çökmesi mealine gelir.

BU SEFER YALNIZ DEĞİLİZ

Deprem bölgesine devletin intikal etmesi bugün ne kadar olağan gelse ve özünde olması gereken olsa da; bir zamanlar bir ütopyaydı. 17 Ağustos 1999’da yine milletçe büyük bir enkazın altında kaldık. Çığlıklar, feryatlar, yardım çağrıları günlerce kuranderde salındı da yetkin bir kulağa erişemedi. Böyle bir zamanda bile halkça kenetlenmeye gayret etmiş, yaraları sarma yolunda elimizi taşın altına koymuştuk. Ama devleti tarafından yalnız bırakılmış bir halk olarak, acımız, afetin etkisinden katbekat fazla olmuştu. Yaşınca bu dönemlere erişen bir akıl için, bugün, afetin ilk anından itibaren hem devlet kurumlarının hem de bütün vatansever, hayırsever insanların, iş adamlarının, sanatçıların, gönüllü kuruluşların ve halkın birlik içinde olay yerine temas edişi, öyle göz ardı edilecek bir olay değildir. Bu “biz” olabilme yolunda, baştan aşağı, hücreden organlara kadar, bütüncül bir şuurun varlığını gösterir.

Eksiklerimiz yok mu? Var. Eksiklerin varlığına kesin bir kanaat getirirken referans aldığım ilk kıstas; insanın ve insana ait bütün eylemlerin eksik ve kusurlu oluşu. Kurumların ve bireylerin deprem öncesi ve sonrasındaki tutumlarına binaen çeşitli öneriler, revizeler ve eklemeler yapılabilir mi? Pek tabii… Sürecin idare edilmesine yapıcı ve gerçekçi eleştiriler getirilebilir mi? Elbette! Fakat bir saniye! Şimdi “biz”lik zamanı! Binlerce evin enkazından yayılan toz daha dağılmamışken; enkazdan kurtarılan bir yavrumuzun “Annemi de kurtarın!” nidası kulaklarımızda hâlâ çınlarken; hiç kimse siyasetten ve siyasî yörüngesinin zaruri kıldığı eleştiri(!) ve saldırı politikasından, insanî ve olağan bir eylemmiş gibi bahsetmesin!

Bir de “Bu bir deprem mi, saldırı mı sorularından, işgal senaryolarına kadar varanlar var. Depremin aktive edilebilirliği var mı? Bu konuda her türlü görüş ortada salınıyor. Mümkün ya da değil, en nihayetinde bunu saptayacak olan da devletin ilgili kurumlarıdır. Ama en azından depremin tabii ya da sunî yollarla meydana gelip gelmediği, yapılan incelemelerde pek tabii ortaya koyulabilir. Bu süreçte pesimist ön görülerle dolu iddiaları ortaya atanların, devleti zaafta göstermek ve önümüzde bizi bekleyen felaketler olduğunu fısıldamak gayreti olduğunu düşünüyorum. Halkı paniğe sürükleyebilecek her şey, süreci atlatmamızda hem zamanımızı hem enerjimizi boşa harcamak olacak ve panik hâli ile akıllarda dolaşan bir dolu teori, birlik olmamız önünde de devasa bir engel teşkil edecektir. İşte bu hâl, var olan felaketin boyutlarını katlayacak ve bizi, dışarıdan gelebilecek insan mahsulü saldırılar için de zayıf düşürecektir.

SEN BENSİN, BEN SENİM

Bir şeyi anlamama konusunda çok gayretli bir toplumuz. Biz, inanç, siyasî görüş, yaşam biçimi; ırk, gelenek ve adetleri son derece çeşitlilik barındıran ve tüm farklılıklarını rafine bir mahfaza gayretiyle yaşatan bir imparatorluğun devamıyız. Farklılıklarımız, düşman olmaya sebep olmayacağı gibi; inandığımız dinin de bizden istediği bu olamaz. Ek olarak, farklılıkları düşmanlığa evirdiğimizde, bütün enkazların altında birlikte kalacağımız gerçeğini de unutmamak gerek. Şimdi devletin ve tüm kurtarma ekiplerinin kusurlarını bulmaya emek harcayanlar, bunun siyasi galibiyetle değil, birliğin yıkımı ve yaralarımızı sarmada gecikme ile neticeleneceğini akletmek zorunda.

Mehmetçiğimiz deprem bölgesinde can kurtarma derdindeyken birilerinin çıkıp da TSK ortada yok demesi de, evsiz kalan depremzedelere ev sahipliği yapan camilerimizin ve dahi ihtiyaca hizmet etmesi için insanlara barınak yapılan okul ve yurtlarımızın kapı duvar olduğunu iddia etmesi de, bütün resmî ve gayriresmî organlarımız yaraları sarmaya çabalarken onları pasif ve yararsız göstermeye çalışması da -hiçbir surette- yapıcı eleştiri ve güya insanî bir saptama olamaz. Bütün bu iftira kimlikli saldırı yöntemleri; ancak vatanını sevmeyen ve bütün farklı uçlarımızla bir olmaya çalıştığımız böylesi olağanüstü hâllerde, birliğin önüne set çekmek isteyen sevimsizlerin icraatı olabilir. Aksi hâlde insan farklı düşünebilir, farklı inanabilir ve çok farklı siyasî odakları savunabilir; fakat böylesi bir vasatta elini taşına altına koymuş hiçbir organımıza çamur atma teşebbüsünde bulunulamaz. Bu, bahsettiğim “insanlık” vazifesini de kötüye kullanmak olacaktır.

Ben tam mevzunun bu kısmında sözü bir kenara bırakıyor ve Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ile aklın ve kalbin menzilini işaret etmek istiyorum:

“Beri gel, daha beri, daha beri.

Bu yol vuruculuk nereye dek böyle?

Bu hır gür, bu savaş nereye dek?

Sen bensin işte, ben senim işte.”

Hiçbir başkalık, bizi ‘biz’den düşürmemeli. Toplumsal mücadele ve gayret gerektiren bütün mücbir vaziyetler; hem siyaset-üstüdür hem de toplumun içindeki bütün alt kümeleri ve çeşitli makuledeki grupları aynı hedefe kilitleyecek kadar hayatîdir. Hem akıl da der ki; bir ülke topraklarında farklı görüşlerin çatışmasının ve insanî boyutta rekabetinin devamı bile, o ülke topraklarının hür ve nefes alır vaziyette olmasına bağlıdır. Hepimizin kaybedeceği bir yıkımda, savunduklarımızın ya da karşısında durduklarımızın ne hükmü kalır ki? İyisi mi bütün ayrık fikirlerimizin rekabeti için bile bu hâllerde biz olmaya emek vermeli.

“Biz” denilen bileşik de sadece lafügüzaf yığıntısı bir kalabalık değildir. Bütün unsurlar sözle olduğu kadar beden gücü ve maddî olanaklar kapsamında da aktif olmak, bütüne hizmet etmek mecburiyetinde.

HAYDİ ELİNİ TAŞIN ALTINA KOY

Önümüzdeki sürecin zaruri istikameti; millî vücudumuzun depremden direkt etkilenen bölgesine, diğer sağlıklı hücreler ve organlar olarak kan taşımak ve besleyici maddeleri zerk ederek en üst düzeyde iyileşmenin sağlanması için elden geleni yapmaktır. Kızılay her gün en az yirmi bin ünite kan toplama kapasitesine sahip olduğunu ve kanın belli bir süre saklanabilir olduğunu anlatmaya çalışıyor, kan vermede daha duyarlı olmaya davet ediyor. Bir yandan AFAD, resmî olarak yardım için gönderilen aynî ve nakdî yardımların koordine merkezi. Bunlara ek olarak il ve ilçe belediyeleri ve anlaşmalı kargo şirketleri de devrede. El olabileceğimiz çeşitli kanallar var. Mademki bu vücudun bir unsuruyuz, yaralı bölgede olmamanın vurdumduymazlığında kenara çekilemeyiz. Çünkü yara, bütün vücudu bitap düşürecektir.

Biz olmanın aslî koşulu harekete geçmek. Hareket de yüksek fayda grafiği gözetilerek gerçek anlamına kavuşabilir. Bir battaniye, bir bebek bezi, bir paket pirinç ya da bir lira… Elden ne geliyorsa yapmak zamanı! Sonra mı? Hele bir iyileşelim, yine çok isteyen ayrışmaya, kavgaya kaldığı yerden devam etsin. Hem işin güzel tarafı şu ki; birbirimize el olmak ve taşın altına elini koymak için hiçbir yerden randevu ya da icazet talep etmemize de gerek yok.

Kimi yollar kar kaplı, kimi depremde yarılmış… Binaların ağır yükü altında bizim insanımız kalmış. Bir taş bile kaldırmanın büyük bir gayret gerektirdiği zorlu şartlarda bir kısmımız yıkıntılar, molozlar üzerinde can için mücadele veriyor. Zor bir zaman… Öyle ki; bir an sıcacık evimizde sevdiklerimizle atmosferi soluyoruz, bir an geliyor yıkılmış betonların altında nefes sayıyoruz. Hiçbir şey şimdi yapacaklarımız ve yapmayacaklarımız kadar, “insanlık”ta nasıl bir seviyede olduğumuzu göstermeyecek!

Son olarak, Allahu Ekber! Rabbin yardımını umarken O’nu anmak, O’nu anarken anlama kavuşan ruhumuzla “biz ve bir” olmak gerek. Hadi, oturduğun kabahat! Bir ekmeğin vardır paylaşacak…

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...