Trafik sigortasında neler değişiyor, araç değer kaybı nasıl hesaplanacak?

SEDDK'nin "Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar" başlıklı tebliği, Resmi Gazete'nin 12 Haziran tarihli sayısında yayımlanmıştı. Söz konusu tebliğ yarın itibarıyla uygulamaya alınacak. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (SEDDK), sigortalıların değer kaybı tazminatlarında aracı yapılara başvurma ihtiyacını ortadan kaldıran tebliği 1 Temmuz'da yürürlüğe girdi.

Değer kaybı nasıl hesaplanacak, hasar kim tarafından belirlenecek?

Düzenlemenin en önemli değişikliği araç değer kaybı süreçlerinde yapıldı. Yeni sistemde; 

Trafik kazası sonrasında maddi hasarı inceleyecek eksper merkezi atama sistemiyle belirlenecek. Aynı eksper hem araç hasarını hem de araç değer kaybını tek rapor içerisinde değerlendirecek. Sigortalının ayrıca değer kaybı başvurusu yapmasına gerek kalmayacak. 

Maddi hasar başvurusu yapılması, değer kaybı talebini de kapsayacak. Bu sayede ikinci bir eksper atanmasına ve yeni bir dosya açılmasına ihtiyaç duyulmayacak.

Araç değer kaybı hesaplamalarında ortak kriterler esas alınacak. Değer kaybı hesabı, aracın marka, model, yaşı, kullanım durumu, hasar gören parçalar, hasar geçmişi ve kaza öncesi/sonrası ikinci el piyasa değerleri dikkate alınarak yapılacak. Bu standart yaklaşımın farklı hesaplamalardan kaynaklanan anlaşmazlıkları azaltması bekleniyor. Geçmiş uygulamada bazı aracı yapılar, değer kaybı başvurularını takip ederek yüksek komisyonlar talep edebilmekteydi. Yeni sistemle birlikte;

Değer kaybı süreci doğrudan hasar dosyasına entegre ediliyor. Sigortalının ayrıca bir aracıya başvurmasına ihtiyaç kalmayacak. Hak sahipleri sigorta şirketine doğrudan ulaşabilecek. Bu yaklaşımın hem vatandaş üzerindeki mali yükü azaltması hem de haksız kazanç alanlarını daraltması amaçlanıyor.

Kanuna aykırı olarak hasar aracılığı faaliyetinde bulunan ve bu yolla vatandaşların mağduriyetine sebebiyet veren illegal yapıların engellenmesi için kaza ihbarının tek merkezden iletilmesi sağlanacak. Bu kapsamda tüm sigorta şirketlerinin entegre olacağı ‘Ortak Hasar İhbar Merkezi (OHİM)’ yakın tarihte devreye alınacak.

Eksper raporunun sigorta şirketine ulaşmasının ardından şirket, hesaplanan değer kaybı tutarını hak sahibine bildirecek. Bu kapsamda e-Devlet sisteminde kayıtlı cep telefonu bilgileri kullanılacak. Sigortalılar süreç hakkında doğrudan bilgilendirilecek. Yani araç sahibi hasarı ve ne kadar para alacağını hemen öğrenecek.

Sağlık teminatları konusunda da kafa karışıklığı giderildi. Buna göre; Trafik kazası sonucu oluşan tedavi giderleri SGK tarafından karşılanmaya devam edecek.

Geçici iş göremezlik ödemeleri trafik sigortasının sakatlık teminatından karşılanacak. Sürekli sakatlık tazminatları sakatlanma teminatı kapsamında ödenecek.  Sürekli sakatlık raporu öncesi ve sonrasındaki bakıcı giderleri sağlık giderleri teminatı kapsamında değerlendirilecek.

Araç onarımlarında temel ilke olarak orijinal parça kullanımı benimsendi. Ancak, orijinal parçanın temin edilememesi, teknik olarak değiştirme imkanının bulunmaması, araç sahibinin onay vermesi durumlarında yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parçaların kullanılmasına imkan tanınıyor. Hasar gören parçanın orijinal olmaması halinde ise parçanın onarımı mümkün değilse yeniden kullanılabilir veya eşdeğer parça ile değiştirilebilecek.

Yeni düzenleme ile ağır hasarlı araçlara ilişkin tazminat ödemelerinde belge şartı getirildi. Buna göre, eksper raporuyla aracın ağır hasarlı olduğunun tespit edilmesi halinde, aracın trafikten çekildiğini gösteren “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine sunulmadan tazminat ödenemeyecek.

Düzenlemeyle birlikte trafik kazasının ardından olay yerinden ayrılan sürücülere yönelik uygulama genişletildi. Daha önce yalnızca bedeni hasarın bulunduğu kazalarda geçerli olan hüküm, artık diğer trafik kazalarını da kapsayacak şekilde değiştirildi. Buna göre, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma veya yaralanmalı kazalarda tedavi amacıyla sağlık kuruluşuna gitme gibi zorunlu durumlar dışında olay yerini terk eden sürücüler için sigorta şirketleri, ödedikleri tazminatı sigortalıya geri yansıtabilecek.

Eksper atama sisteminde önemli bir değişikliğe gidildi. Sigorta şirketleri artık çalışmak istedikleri eksperleri seçemeyecek; eksper atamaları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından rastgele (random) yapılacak. Halen iki ilde (Ordu ve Bursa) yürütülen pilot uygulama 1 Temmuz itibarıyla ülke genelinde uygulanacak.