Ev hanımlarına emeklilik, ev hanımlarının sigortalı olarak çalışmış ve prim ödemiş olmasalar bile, belirli şartları yerine getirmeleri halinde emekli olabilmektedir. Ev hanımlarının emeklilik işlemleri, SGK tarafından incelendikten sonra sonuçlandırılır. Başvurusu uygun bulunan ev hanımları, emekli maaşlarına hak kazanırlar. Peki çalışmayan kadınlar nasıl ne zaman emekli olacak? İşte ev hanımlarının erken emeklilik şartları.
Ev hanımları, sigortalı olarak çalışmış ve prim ödemiş olmasalar bile, belirli şartları yerine getirmeleri halinde emekli olabilmektedirler. Günümüzde, çalışan bireyler kadar çalışmayan ve herhangi bir sağlık güvencesi bulunmayan ev hanımlarının da emekli olmaya hakkı olduğu için nasıl sigortalı olacakları konusu oldukça önemlidir. Peki Ev hanımları emeklilik için nereye başvurur, emeklilik şartları nelerdir, nasıl sigortalı olurlar, maaşları nasıl hesaplanır? İşte detaylar.
Türkiye'de ev hanımlarının emekli olabilmeleri için iki farklı yol bulunmaktadır. Ev hanımları sağlık hizmetlerinden de ücretsiz yararlanabilecek. Peki, ev hanımlarına emeklilik hakkı ne zaman gelecek?
EV HANIMLARINA EMEKLİLİK İMKANI
Meclis gündemine yeni torba yasa düzenlemesi geliyor. Torba yasa teklifinde en dikkat çeken başlık ev hanımlarına emeklilik imkanı.
Kendine ait aktif bir sigortası ve sosyal güvencesi olmayan ev hanımları için sigorta sistemi devreye alınacak. Ev hanımları, isteğe bağlı sigorta sistemi ile sosyal güvenceye kavuşturulacak.
ÖDENECEK PRİMLERE DEVLET DESTEĞİ
Aile ve Gençlik Bankası'nın kurulması ile devreye alınacak destek, sigorta primlerinin üçte birini oluşturacak. Mevcut asgari ücrete göre, bu tutar aylık bin 430 lirayı buluyor.
Ödenecek primlerin her ay üçte birini devlet karşılayacak. Böylece, ev hanımları daha az prim ödeyerek daha erken emekli olabilecek.
EV HANIMLARI EMEKLİLİK TORBA YASA NE ZAMAN YASALAŞACAK?
Ev hanımları, sosyal güvence ile sağlık hizmetlerinden de ücretsiz yararlanabilecek. Bağ-Kur ve SSK primleri eşitlendiğinde de 5 bin 400 gün olan kısmi emeklilik şartı 4 bin 500 güne kadar çekilebilecek.
İkinci adımda, çocuk sayısına göre erken emeklilik imkanları devreye alınacak. Üçüncü adımda da çalışan anneler için bir yıpranma düzenlemesi gelecek. Son adım ise doğum borçlanması ile ilgili olacak.
Torba yasanın kısa süre içinde Meclis'e sunulması bekleniyor.
İlk yol, 25 yıl evli kalma şartını sağlamaktır. Bu durumda, ev hanımları 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3600 gün prim ödeme şartını yerine getirirlerse, 58 yaşında emekli olabilirler.
İkinci yol ise isteğe bağlı sigorta kapsamında prim ödemektir. Bu durumda, ev hanımları 25 yıl boyunca SGK prim ödemesi yaparlarsa, 58 yaşında emekli olabilirler.
İsteğe bağlı sigorta kapsamında prim ödemek için gerekli şartlar şunlardır:
18 yaşını doldurmuş olmak
Türkiye'de ikamet ediyor olmak
Sosyal güvenceden yararlanmamak
İsteğe bağlı sigorta kapsamında ödenecek prim miktarı, sigortalı olunan statüye göre değişmektedir. Ev hanımlarının sigorta ve gün süresini tamamlayabilmesi için, her ay belirlenen prime tabi tutulmaları gerekmektedir.
EV HANIMLARI EMEKLİLİK PRİM ÜCRETİ NE KADAR?
2023 yılı için belirlenen prim tutarı, brüt asgari ücretin %32'sidir. Ev hanımlarının temmuz ayı itibariyle ödemeleri gereken prim 4.293 TL'dir.
Ev hanımlarının emeklilik maaşı, ödedikleri prim miktarına ve prim ödeme sürelerine göre belirlenmektedir. Daha fazla prim ödeyen ve daha uzun süre prim ödeyen ev hanımları, daha yüksek emekli maaşı alırlar.
Ev hanımlarının emeklilik başvurusu, Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) yapılabilir. Başvuruda, gerekli belgelerle birlikte SGK'nın internet sitesinden veya Sosyal Güvenlik Merkezlerinden randevu alınarak başvuru yapılabilir.
Ev hanımlarının emeklilik başvurusu için gerekli belgeler şunlardır:
Kimlik belgesi
Evlilik cüzdanı fotokopisi
Sigorta giriş bildirgesi
İsteğe bağlı sigorta kapsamında prim ödemesi yapılıyorsa, isteğe bağlı sigorta prim ödeme belgesi
Ev hanımlarının emeklilik işlemleri, SGK tarafından incelendikten sonra sonuçlandırılır. Başvurusu uygun bulunan ev hanımları, emekli maaşlarına hak kazanırlar.
Ev hanımı sigortasından kimler yararlanabilir?
Ev hanımı nasıl emekli olur ve ev hanımı sigorta hizmetinden kimler yararlanabilir, sorusunu şu şekilde yanıtlayabiliriz: Öncelikle ev hanımı sigortası yaptıracak olan kadınların kimseye bağlı olmadan kendi imkanları ile iş yapmak istemesi gerekir.
Ayrıca ev hanımı sigortası yaptıracak olan kadınların kendi işinde aktif olarak çalışması şartı bulunur. Bunların dışında ev hanımı emekliliği ve sigortasından yaralanacak olan kişiler şunlardır;
Sigortalılık sebebiyle aylık almayan kişiler
18 yaşını doldurmuş olan kişiler
Sosyal sigorta güvencesi olmayan kişiler
Zorunlu olarak sigorta yaptırmasını gerektiren işlerde çalışmayan kişiler
Ev hanımı emekli olmak için yaptıracağı sigortalılık kapsamındaki kadınların gelir vergisine muaf olduğunu gösterir belgeye sahip olan kişiler
İsteğe bağlı sigortalılık ve ev hanımı emeklilik şartları neler?
Sosyal güvencesi olmayan, herhangi bir işte çalışmayan ev hanımlarının, çalışan kişiler gibi sigortalı olarak emeklilik kazanması mümkündür. Bununla birlikte ev hanımlarının emeklilik hesaplamalarında yurt dışında geçen sürelerin de hesaplamaya dahil edilme imkanı vardır. Dolayısıyla ev hanımları yurt dışında ev hanımı olarak çalıştıkları süreyi borçlanarak emeklilik süresine saydırabilirler.
Sigortalı olarak işe başladıkları tarihten sonra doğum yaptıklarında ve buna ilişkin doğum sonrasında çalışmamış olduğu 2 yıla kadar olan süreyi de borçlanma ve primlerini ödeme yolu ile emeklilik süresinden saydırabilirler.
Hem ev hanımları hem de belirli bir geliri olmayan, sigortası olmayan, herhangi bir işte çalışmayan ya da part time çalışan, sosyal güvencesi olmayan kişiler de isteğe bağlı sigortadan yararlanıp sosyal güvenlik hakkını devam ettirebilirler. İsteğe bağlı sigortalılık için ülkemizde yasal açıdan ikamet edenler ve Türkiye’de ikamet edip sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanan ülkelerde bulunan ve orada yaşayan Türk vatandaşlarının şu şartları sağlaması gerekir:
18 yaşını doldurmuş olmaları
Kendi sigortalılıkları sebebiyle aylık bağlanmamış olmaları
5510 kanuna tabi olarak zorunlu bir sigortalılığı gerektirecek işte çalışmamış olmak
4A sigorta kolu kapsamında çalışırken 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak, part time çalışmak
İsteğe bağlı giriş sigortası bildirgesi ile ve gerekli belgelerle sosyal güvenlik kurumuna başvuruda bulunmak
Ülkemizin sosyal güvenlik sözleşmesini imzalamış olduğu ülkelerdeki işverenlerin ve yurt dışına çalışmak için götürülen Türk işçilerinin isteğe bağlı sigortalılık talepleri için ülkemizde ikamet şartı aranmamaktadır.
Ev hanımı emeklilik hesaplama
Ev hanımı emeklilik hesaplama ve ev hanımlarının isteğe bağlı sigorta kapsamında ne zaman emekli olacakları konusu sürekli olarak merak edilen konulardandır. Ev hanımlarına emeklilik maaşı ne kadar, sorusunun cevabı için ödenen prim tutarları önemli bir kriterdir.
Ev hanımı emekli maaş ve yaş hesaplama yöntemi, ev hanımlarının sigortaya ilk olarak başladıkları tarih, sigortalık süresine, yaşa ve ödenen prim tutarına göre farklılık göstermektedir. Hiç çalışmayan ev hanımları isteğe bağlı sigorta primlerini ödeyerek emekli olabilirler. Fakat bu yöntemle emekli olabilmeleri için şu şartları yerine getirmeleri gerekir:
İsteğe bağlı sigorta kapsamından yararlanmak için gün sayısını doldurmak gerekir. Çalışmayan ev hanımları sigortaya başvurdukları tarihten itibaren 25 yıl boyunca SGK prim ödemesi yapması şarttır. Ev hanımlarına emeklilik toplu ödeme kapsamında, primler toplu şekilde ödense bile 25 yıllık hizmet süresini kısaltamaz.
Diğer önemli şart ise 25 yıllık prim ödeme süresi dolduktan sonra 58 yaş şartıdır. Yani 30 yaşında isteğe bağlı sigortaya başvuran bir ev hanımı 25 yıl sonunda primini öderse 55 yaşında emekli olmaya hak kazanamaz. Dolayısıyla 58 yaşını beklemesi gerekir.
İsteğe bağlı sigorta kolu kapsamında ev hanımlarına yönelik birtakım kolay düzenlemeler yapılmıştır. 25 yıl hizmet süresi ile 9 bin gün primi ödemek yerine 15 yıl yani 5400 gün prim ödeyip 61 yaşında emekli olunabilir. Bu iki seçenekten kişi hangisini tamamlıyorsa onu seçebilir. Bununla birlikte, çalışmayan ev hanımları isteğe bağlı sigorta girişini yaptırdıktan sonra çalışmak için bir engeli bulunmaz. Sadece isteğe bağlı sigortaya başvuru sırasında çalışmıyor olması şartı aranır.
Örnek verecek olursak; emekli olmadan önce ev hanımının 3,5 yıl sigortalı olarak çalışıldığını farz edersek o zaman ödemesi gereken prim tutarı da buna göre hesaplanır ve 20 yıla düşer, bu da 7200 güne tekabül eder. Ev hanımı emekli olduktan sonra başvuru işlemlerini yapar ve emekli maaşı bağlanır.
