Terör devleti İsrail ve İran arasında patlak veren çatışma 11. gününe girdi.

Orta Doğu’da sürekli tansiyonu yükselten İsrail 13 Haziran’da başlattığı “Yükselen Aslan Operasyonu” ile İran’ın nükleer tesislerini ve askeri üslerini hedef aldı.

Ancak bu yoğun hava saldırıları, İran’ın misilleme olarak Tel Aviv, Hayfa, Bat Yam ve Yafa’ya düzenlediği drone ve balistik füze saldırılarıyla karşılık buldu.

Çatışmalar, her iki tarafta da can kayıpları, kritik altyapıların zarar görmesi ve petrol rafinerilerinin hedef alınmasına yol açtı.

Ancak tüm bu yıkımın ortasında, İran’ın Kum kenti yakınlarında yerin yaklaşık bir kilometre altında bulunan Fordo Nükleer Tesisi’nin hala ayakta olması, İsrail için stratejik bir başarısızlık olarak değerlendiriliyor.

ABD 22 Haziran'da İran’ın “nükleer kalbi” olarak da bilinen Fordo nükleer tesisine sığınak delici bombalarla saldırı düzenledi. 

Öte yandan İsrail ordusu da bugün Fordo'yu hedef alan bir saldırı düzenledi.

Fordo'nun stratejik önemi nedir?

Peki ABD ve İsrail'in hedefindeki Fordo'nun önemi ne?

Fordo Nükleer Tesisi, İran’ın nükleer programının kalbi olarak görülüyor.

Tahran’ın 160 kilometre güneyinde, dağlık bir bölgede yerin derinliklerine inşa edilen tesis, 2009’da varlığı ortaya çıktığında uluslararası toplumda büyük endişe meydana getirmişti.

2015’teki nükleer anlaşma (JCPOA) kapsamında İran, Fordo’yu araştırma tesisi olarak kullanmayı taahhüt etmiş, ancak ABD’nin 2018’de anlaşmadan çekilmesiyle tesis yeniden aktif hale getirilmişti.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) 2025 raporuna göre, Fordo’da yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum üretiliyor. Uzmanlar, bu oranın barışçıl enerji için gerekli seviyenin çok üzerinde, ancak nükleer silah üretimi için hala yetersiz olduğunu belirtiyor.

Ana hedef: Fordo

İsrail, Fordo’yu yok etmeyi operasyonun ana hedefi olarak belirlemiş durumda. Ancak tesisin yerin derinliklerinde olması, İsrail’in elindeki sığınak delici bombalar ve F-35 savaş uçaklarının bu hedefe ulaşmasını zorlaştırıyor.

ABD’nin desteği kritik

ABD’nin Orta Doğu’daki üslerinde konuşlu B-52 bombardıman uçakları, Fordo gibi derin yeraltı tesislerini hedef alabilecek kapasiteye sahip.

Trump yönetimi, bir süre sessiz kaldığı savaşa dünkü bombardıman ile resmen dahil olmuş oldu.

El Arabiya’ya konuşan bir İsrailli yetkili, “ABD müdahil olmazsa hedeflere ulaşamayız. Trump’ın Tel Aviv’e baskı yapması halinde ateşkese razı gelebiliriz” diyerek Washington’un belirleyici rolüne dikkat çekti.

Trump, daha önce Truth Social platformunda, İran’ın uranyum zenginleştirme programını tamamen durdurması gerektiğini belirtmiş, aksi takdirde Tahran’ın “başına kötü şeyler geleceğini” söylemişti.

Ancak Axios’un haberine göre, ABD’nin önerdiği nükleer anlaşma taslağında İran’a düşük seviyeli uranyum zenginleştirmesine izin verilebileceği belirtilmiş, bu da Trump’ın sert söylemleriyle çelişiyor.