Dünyada kayıtlara geçen en büyük tsunamiler

ABD – Lituya Bay Megatsunamisi (524 metre / 1958)

Dünyanın en büyüğü olarak kayıtlara geçen 1958 tarihli Lituya Körfezi'nde oluşan tsunami, Eyfel Kulesi'nin yaklaşık iki katı büyüklüğünde 524 metreye ulaşan dalgalara neden oldu. Bu denli büyük bir tsunaminin oluşmasında Alaska'daki Lituya Körfezi'nde 7.8-8.3 arası bir büyüklüklükte gerçekleşen deprem etkili oldu. Deprem sonucu 90 milyon tonluk bir kayanın kırılıp düşmesi tetiklendi. Kaya parçasının Lituya Körfezi'ne düşmesi yüzünden de megatsunami olarak sınıflandırılan bir tsunami oluştu.

ABD – Mount St. Helens Tsunamisi (260 metre)

1980’de Washington eyaletinde bulunan Mount St. Helens yanardağının kuzey yamacında meydana gelen heyelan, 260 metre yüksekliğinde devasa bir megatsunamiye yol açtı. Bu dev dalga önce Mount Margaret bölgesine vurdu, ardından geniş bir havzaya yayılıp çevrede ciddi yıkıma sebep oldu. Bu olay, yanardağın patlamasının ardından ortaya çıkan büyük toprak kayması nedeniyle de bilim dünyasında önemli bir yere sahip oldu.

İtalya – Vajont Barajı Tsunamisi (250 metre)

1963 yılında İtalya’daki Monte Toc’un yamaçlarından kopan yaklaşık 260 milyon metreküp kaya, Vajont Barajı’na doğru hızla sürüklendi. Bu dev kütlenin baraja çarpmasıyla 250 metreyi bulan devasa bir dalga oluştu ve barajı aşarak aşağıdaki Longarone köyü başta olmak üzere birçok yerleşim yerini yıktı.

Felaket gece meydana geldiği için yaklaşık 2.000 kişi uykudayken hayatını kaybetti. Tarihin en ölümcül insan kaynaklı megatsunamilerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Tarihteki tsunami felaketlerine ilişkin bilgiler

ABD – Icy Bay Tsunamisi (193 metre)

2015’te Alaska’daki Taan Fiord’a devasa bir kaya kütlesi düştü; yaklaşık 180 milyon tonluk bu kütle, 193 metre yüksekliğe ulaşan dev bir tsunamiyi tetikledi. Şans eseri, bölgenin tamamen ıssız olması nedeniyle herhangi bir can kaybı yaşanmadı.

Bununla birlikte, dalgaların etkisiyle sekiz kilometrekarelik geniş bir ormanlık alan tamamen yok oldu. Icy Bay’in jeolojik yapısı, Lituya Körfezi gibi, büyük megatsunamilerin oluşumu için oldukça uygun koşullar sunuyor.

ABD – Lituya Bay Tsunamisi (150 metre / 1936)

1958’deki rekor kıran felaketten 22 yıl önce, Lituya Körfezi’nde başka büyük bir tsunami yaşanmıştı. 1936 yılında gerçekleşen bu dev dalga, 150 metre yüksekliğe ulaşarak çevredeki doğal yapıyı önemli ölçüde değiştirdi. Sebebi tam olarak netleşmemekle birlikte, muhtemelen denizaltında meydana gelen bir heyelan buna yol açtı.

Endonezya – Ambon Adası Tsunamisi (100 metre)

1674 yılında Endonezya’nın Maluku Adaları açıklarında yaşanan büyük deprem, Ambon Adası’nı vuran devasa bir tsunamiyi tetikledi. 100 metreyi aşan yüksekliğiyle tarihe geçen bu dalga, Hitu Yarımadası’na kadar ulaşarak 2.000’den fazla kişinin yaşamını yitirmesine sebep oldu.

O döneme kıyasla oldukça iyi kayda geçirilen bu felaket, Asya-Pasifik bölgesinin yüksek tsunami riski taşımasının önemli sebeplerinden biri olarak kabul ediliyor.