İBB'nin kreş skandalının üstünü örtmek için yayınladığı ve aileyi hedef aldığı güvenlik kamerası görüntülerinin tahrif edilmiş ve montajlı olduğu ortaya çıktı. Yayınlanan görüntülerde, kritik konuşma anlarında ses kasıtlı olarak tahrif edilirken, 3. saniyeden itibaren hızlandırma, çok sayıda karede görüntü atlaması ve dondurma teknikleri kullanıldığı tespit edildi. Clone stamp, maskeleme ve blur–glow efektleriyle yapılan dijital müdahaleler, İBB'nin montaj görüntüyle kendini aklama girişimini ortaya koydu.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) Güzeltepe Kreşi’nde bir çocuğa yönelik istismar ve şiddet iddialarını çürütmek için önceki gün paylaşılan görüntülerin, ciddi teknik sorunlar içerdiği belirlendi. Uzmanlarca yapılan teknik analizde, videonun 3. saniyesinden itibaren hızlandırıldığı, belirli anlarda ise art arda görüntü atlamaları yapıldığı tespit edildi. Bu müdahalelerin zaman akışını bozduğu ve olayın doğal seyrini gizlediği değerlendirilirken, yayınlanan kaydın ham güvenlik kamerası görüntüsü niteliği taşımadığı ifade edildi.
ÇOCUĞUN KONUŞTUĞU ANLAR BOĞUK
İBB yetkililerinin konuya ilişkin basın açıklamasının hemen ardından, 2 dakika 13 saniyelik video kaydı çeşitli mecralarda paylaşıldı. Mağdur ailenin rızası olmadan yayınlanan görüntülerde, 3 yaşındaki U.’nun olay günü İBB’ye ait olan ve izinsiz faaliyet yürüten kreşten çıkışı sırasında annesinin tepkileri ile sözde öğretmenlerin yönlendirici ifadeleri yer aldı. Görüntülerde annenin çocuğa, “Gel buraya, ne yaptın buraya” diye seslendiği, ancak çocuğun bu soruya yanıt vermediği görülüyor. Ardından üçüncü bir sesin, “Öğretmeni bugün sabah fark etmiş, sormuş; ‘dedemde oldu’ demiş” ifadelerini kullandığı, annenin ise buna itiraz ettiği duyuluyor. Konuşmaların büyük bölümü net şekilde işitilirken, en kritik anlardan biri olan çocuğun konuştuğu kısımda sesin boğuklaştırıldığı dikkat çekiyor. Bu bölümün ardından çocuğun “Eski dedim” ifadesini kullandığı anlaşılıyor.
ALTYAZI İLE ALGI ÇALIŞMASI
Devamında anne tekrar “Gelir misin, ne yaptın oraya? Kim vurdu, konuş” diyor. Çocuğun konuştukları bir kez daha boğuk ve anlaşılmaz şekilde çıkıyor. Altyazı ile paylaşılan videoda, çocuğun anlaşılmayan ifadesi sonrası bir noktada “Yalan mı söyledin?” denildiği duyuluyor. Devamında anne, İBB kreş görevlisine, “Cuma günü de geldi bana diyor ki ‘Anne beni kimse itmedi.’ Cuma günü arkadaşı itmiş, arkadaşının ittiğini saklıyor” diyor. Mağdur U.’nun kreşte yaşananları saklaması, ailesine anlatmaması gerektiğine dair yönlendirici ifadeler kullanıldığına dair şüpheler, annenin bu söylemiyle bir kez daha gündeme geliyor. İBB’nin fonlu medyaya servis ettiği videoda mağdur çocuğun isminin maskeleme olmaksızın yer alması dikkat çekiyor.
HAREKETLERİ GİZLEMEK İÇİN TAHRİF ETTİLER
Görüntü boyunca çok sayıda karede hızlandırma, yavaşlatma ve dondurma (freeze frame) tekniklerinin kullanıldığı gözlemlendi. 12, 24 ve 30. saniyelerden itibaren yoğun biçimde görüntü atlamaları yapıldığı, bazı anlarda tek karelik fotoğrafların video gibi sunulduğu saptandı. Bu işlemlerle belirli hareketlerin gizlendiği ya da fark edilmesinin zorlaştırıldığı değerlendirildi. Özellikle öğretmen ve ebeveyn figürlerinin yer aldığı sahnelerde tutarsız zaman geçişlerinin oluştuğu da görüldü.
UZUVLAR ANİDEN KAYBOLUYOR
Teknik analizde, görüntü üzerinde maskeleme, ‘clone stamp’ ve ‘puppet pin’ gibi dijital müdahalelerin yapıldığı da belirlendi. Bazı karelerde kol ve el gibi uzuvların aniden kaybolduğu ya da deformasyona uğradığı, bu alanların blur ve beyaz “glow” efektleriyle örtülmeye çalışıldığı tespit edildi. Çocuk figürünün ayak ve gölge hareketlerinde beden diliyle uyuşmayan yapay animasyonlar oluşturulduğu görüldü. Zemin dokularının ve gölgelerin kareler arasında tutarlılık göstermemesi, görüntünün bütünlüğünü daha da zayıflattı.
DOĞAL ORTAM SESLERİ ÖRTÜLDÜ
Ses kayıtlarında da benzer sorunlar bulunduğu, birden fazla sesin üst üste bindirildiği ve baskın frekanslarla doğal ortam seslerinin örtüldüğü değerlendirildi. Arka planda farklı kaynaklardan gelen seslerin karıştırıldığı, bazı seslerin çocuklara aitmiş gibi sunulduğu izlenimi oluştu. Tüm bu teknik müdahalelerin, kamuoyunu bilgilendirmekten çok algı yönetimine hizmet ettiği yorumları yapıldı. Görüntü ve ses üzerindeki bu yoğun montajın, iddiaları aydınlatmak yerine yeni soru işaretleri doğurduğu ifade edildi.
