İhracatta TİM'e inat kuru engel olarak görmedi

Kurların etkisini yalnızca son bir yıllık dönemi dikkate alarak değerlendirmemek gerekir. Kriz öncesi birkaç yıl boyunca yıllık yaklaşık %7 lik azalışlarla 2008 e geldik. Bu dönemde yüksek faiz ve düşük kur yüzünden tekstil sektörü rekabet gücünü kaybetme noktasına yaklaştı. Krizin başlamasından bu güne kadar ise, son bir yılın stabile yakın hali hafızamızda taze olduğu için azımsadığımız yükseliş aslında 1,2'lerden 1,52'lere hatırı sayılır bir artış gösterdi. Buna düşük faiz etkisini de eklediğimizde aslında ihracat artışı ve diğer göstergeler (kapasite kullanım oranı, sanayi üretimi) için ortamın uygun olduğu gerçeğini fark edebiliriz.

Çin iki yıldan bu yana uyguladığı ABD Doları'na endeksli yuan sistemini bırakarak, parasını aşamalı olarak daha esnek bir dalgalanmaya bırakacağını açıkladı. Ardından yaşanan gelişmelerin tekstil sektörümüz açısından avantaj barındırdığını söylemek mümkün. Dünya borsaları yuanın değer kazanacağı varsayımıyla hareket ediyor. Çinin değersiz yuan ile hakimiyet kurduğu sektörler açısından bu gelişme oldukça ümit verici sayılabilir.

Biliyorsunuz geçtiğimiz yıl 5084 sayılı yasa ile Tekstil, hazır giyim ve deri sektörüne verilecek teşvikler için Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerine taşınma koşulu getirildi. Türkiye'de teşvik dar alanlarda sınırlı tutulmuş görünüyor. Mesele teşviğin yeterli ya da yetersiz olmasından çok terör korkusu ile ilişkili gibi görünüyor. Bence bölgesel asgari ücret gibi radikal bir tedbir de devreye alınırsa daha farklı sonuçlar elde edilebilirdi.

Yeni pazarlar konusunu mutlaka önemsemeli ancak abartılı yaklaşımları bir kenara bırakarak ve aslında kendi inisiyatif alanımızın dışında da yeni pazarlarda olduğumuzun farkında olmalıyız. Türk tekstili hala markasız üreticidir desek yanlış olmaz. Sektörün en büyük aktörleri dahil büyük ölçüde yabancı markaların fasoncusu konumundayız. Kimi lokal başarılarımız olsa da genel görüntümüz bu. Dolayısıyla üretim yaptığımız dünya perakende devleri hangi yeni pazara giriyorsa bizim üretimimiz de orada oluyor. Ama işin inisiyatif merkezinde piyasa belirleyici ülkelerin markaları duruyor.

Krizin başlamasına kadar hazır giyim konfeksiyon imalatçıları zaten bir süredir direnmekte iken krizle birlikte hatırı sayılır bir eleme olduğu müşahade edildi. İşlerin açıldığı bu günlerde hala direnç gösteren fasoncuların pek çoğu da yabancı tedarikçinin aradığı kriterleri yarine getiremeyecek durumda. Dolayısıyla evet bu konuda bir sıkıntı var.