Toroslara vefa üç albümle sürecek

Ege, Toros, Yörük ve Türkmen Türküleri serisinin ikinci albümünü çıkaran Sümer Ezgü, Anadolu müziğinin tartışmasız günümüzdeki en önemli temsilcisilerin başında geliyor. 'Anadolu'dan Geldik, İlvanlım' gibi çalışmaları yıllarca dilden dile dolaşan Sümer Ezgü, beş albümde tamamlamayı düşündüğü bu albümle doğduğu topraklara vefa borcunu ödediğini söylüyor.

Bundan bir önceki albümle başladık “Ege, Toros, Yörük, Türkmen Türküleri” serisine. Galiba doğduğum topraklara olan vefa borcum için başladı bu seri çalışması. Toroslarda doğduğum için oranın dokusuyla, türküleriyle yetiştim. O bölgenin zeybekleriyle, tekke halaylarıyla, Yörük türküleriyle, sipsi sesiyle büyüdüm. Son dönemde müzikte bizim Ege ve Akdeniz bölgelerinin temsilcisi iyice azaldı artık. Özay Gönlüm, Talip Özkan gibi ustalardan sonra pek temsilcisi kalmadı bu bölgelerin. Bu bölgelerde çok değerli türküler var. Orta Asya'dan Anadolu'ya gelip dağlarda yaşayan, Osmanlı ile beraber Rumeli'ye giden, mübadele ile beraber tekrar Anadolu'ya gelen Yörüklerin, Türkmenlerin müzikleri bunlar. Bunların yaşaması gerektiğini düşündüm. Bu seriyi beşe kadar götürmeyi hedefliyorum.

İlk türkümüz benim 1980'lerde derlediğim bir teke havası zortlatması. Baharda erkek keçinin dişisine kur yaparken yaptığı hareketler, çıkardığı seslerden dolayı teke zortlatması deniyor bu türküye. Bir Bolu Beyi türküsü var mesela. 'Ahu Gözlerini Sevdiğim Dilber' türküsü Kırşehir yöresine ait. Muharrem Ertaş'tan dinledik yıllarca. 'Ay Bulutta Bulutta' bir Uşak türküsü. Atatürk'ün çok sevdiği bir türkü olan 'Sarı Zeybek' türküsü de var bu albümde. 1987'lerde derlediğim ve okuduğum 'İlvanlım' parçası var. Benim ilk göz ağrım diyebileceğimiz bir parçadır bu.

Evet düzenlemeleri Fuat Saka yaptı. 20 sene önce 'İlvanlım' ı çalışırken Adil Çelebi çalmıştı zurnayı. Bu albümde yine o çaldı. Üç tellilerin ve bağlamaların bir kısmını ben çaldım. Gitarları da yine Fuat Saka çaldı. Onun aranjman anlayışı oldukça modern. Bu albüm öze bağlı olmasına rağmen gençleri de düşünerek bu tür düzenlemeler yaptık.

İlvanlım bir çevirme halayıdır. Çorum Çelebi bağ köyüne ait. Musa Yılmaz'dan derlenmiştir. Kadınların ve erkeklerin karşılıklı halay oynarken türkünün sözlerini devralarak yani çevirerek söylemelerine çevirme halayı denir. Necibe türküsü de Makedonya'dan Anadolu'ya gelenlerin taşıdığı bir türküdür. İlginç bir hikâyesi var. Atatürk'ün son döneminde Yalova'da bir kaplıcada, devlet büyükleri ile toplantı yapıldığı sırada, bir inşaat işçisi söyler bu türküyü. Atatürk'ü çok duygulandırır. Belli ki Atatürk'ü gençliğine Rumeli'ye götürmüştür. Yine bir Burdurlu türküsü olan Haymanalı, başlık parası kazanmaya giden bir gencin komik öyküsünü barındırır.

Bu albüm de o hedefin bir parçası aslında. Hint, Arap, İrlanda, İspanya müzikleri, dünya etnik müzik stantlarında yer alıyor. Ama Anadolu müziği hak ettiği yerde değil. Gerek etnik zenginlik, gerek çalgı aleti ve melodi zenginliği mevcut Anadolu müziğinde. Dünyaya açmamız lazım bunu. Bu yönde çalışmalar var. Benim de amacım buna bir tuğla koymak. Daha önce prodüktörlerimizin ufku dardı. Hep iç pazarı hedeflediler. Ama artık kapıların açılacağını düşünüyorum. Orta Asya ile köklerimiz ortak. Onlarla ortak çalışmalar yapılabilir. Benim bazı çalışmalarım oldu aslında. Alman bir rock grubuyla çaldım. Önyargıları yıkan bir çalışmaydı. Aynı çalışmayı Petersburg'ta bir balalayka topluluğuyla yaptık. Bu gibi faaliyetler, sanatın asıl işlevi olan birleştirici rolünü yerine getiriyor. Önyargıların yıkılmasını sanatla başabiliriz. Siyasetin yapamadığını sanatla yapabiliriz.