TR
EN
AR
FR
RU
UR
Körfez bunalımı ve kontrollü gerginlik politikası
Bir
askeri harekatın uluslararası kamuoyunca desteklenmesinin asgari iki şartı var' dır: Bu askeri müdahalenin hedef aldığı ülkenin reel/görünen bir tehdit unsuru oluşturması ve bu harekatın uluslararası hukuk ve sistem açısından meşruiyet zemininin sağlanmış olması. Bu iki açıdan bakıldığında son günlerde yeniden tırmanan Körfez krizinin ve ABD'nin müdahele planlarının gerçek bir savaş ortamından çok sanal bir gerginlik ortamını yansıttığını söylemek mümkün. Herşeyden önce Irak son sekiz yıl içinde yediği darbelerden sonra bırakın uluslararası sisteme tehdit oluşturmayı ya da bölgesel güç dengelerini sarsacak bir performans göstermeyi, ulusal sınırlar içindeki birliğini sağlayabilecek güçte bile değil. Kimyasal ve biyolojik silahların oluşturduğu tehdit ise, bu teknolojilerin, çok kolay ve çabuk elde edilebilir ve kullanılabilir olması dolayısıyla, her an ve her ülke için geçerli olabilecek unsurlar barındırmaktadır. Irak'ın Tel Aviv'i vurabilecek güce sahip olduğu iddiası ise kendi içinde çelişkilidir. Bir an için Irak'ın böylesi bir potansiyel güce sahip olduğunu düşünsek bile, bu potansiyel gücün reel bir kullanıma dönüşmek üzere olduğunu gösterecek herhangi müşahhas bir gösterge yoktur. Ayrıca uluslararası sisteme yönelik tehdit sadece Tel Aviv'in güvenliği meselesine de indirgenemez. Böylesi bir argüman daha reel tehdit unsurlarına da benzer uygulamaları gerektirebilir. Mesela daha geçtiğimiz günlerde Güney Kıbrıs'a konuşlandırılması düşünülen ve Ankara'yı tehdit edecek kapasitede olan S-300 füzelerinin rampalarının yerleştirileceği Baf üssü hizmete girdi ve kimse böylesi reel bir tehditin Türkiye'ye bir müdahale hakkı verdiğini söylemedi. Eğer potansiyel tehdit reel ve kapsamlı bir müdaheleyi gerektirecekse, ABD'nin de Türkiye'nin Baf üssüne yönelik bir müdahelesine destek vermesi gerekmez mi? Soğuk savaş süresince uluslararası sistemin dengeleme yükünün önemli bir kısmını üstlenen Türkiye'nin potansiyel tehditlere karşı güvenlik hakkının Tel Aviv'den daha az olduğunu kim iddia edebilir?
Öte yandan böylesi bir müdahelenin yeterli uluslararası meşruiyet zeminine sahip olduğunu iddia edebilmek de çok güçtür. Bugünkü şartlar bu müdahelelere dayanak teşkil eden BM'in 687 sayılı kararının alındığı 1991 yılına göre önemli ölçüde değişmiş görünmektedir ve BM Güvenlik Konseyi'nin o günlerde olduğu gibi tam bir mutabakat içinde olması da söz konusu değildir.
Bu uygunsuz şartlara rağmen ABD'nin bir müdahelede kararlı gözükmesi Irak'ın oluşturduğu bir tehditten çok, ABD'nin uluslararası sistemin garantörü'ûlma rolünden kaynaklanmaktadır. ABD Irak politikasında bu rolün gereği olan bir misyona süreklilik kazandırma hedefini gütmüştür ki, bu durum da ABD'nin Irak ile ilişkilerini kontrollü gerginlik esasına göre yürütmesine yol açmıştır. Bu politika iki uç noktadan kaçan bir seyir takip etmektedir. Ne Saddam rejimine nihai darbe niteliği taşıyacak geniş kapsamlı bir harekat yapılmakta; ne de Irak'ın meşru bir üye olarak uluslararası sisteme geri dönüşüne izin verilmektedir.
Yorumlar
Sırala:
Canlı
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.