Torba kanunla sahtecilik yapanlar vali olacak mı?

Bazı yayın organlarında Torba Kanunla yapılan değişiklikle sahte belge düzenleyen, ırkçılık yapan ve işe alkollü gelmekten ceza alanların terfi edip Vali ve Müsteşar olabileceğine dair aslı esası olmayan haberlere yer vermektedir. Bu yazımızda olumlu bir düzenlemenin nasıl çarptırıldığını açıklamaya çalışacağız.

Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısının 85 inci maddesinde; "657 sayılı Kanunun 132 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "sıralı sicil amirine" ibaresi "üst disiplin amirine" olarak değiştirilmiş, dördüncü fıkrası 56 aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

"Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar."ifadesine yer verilmiştir.

657 sayılı Kanunun 132 nci maddesinin dördüncü fıkrasında; "Kendilerine disiplin cezası olarak aylıktan kesme veya kademe ilerlemesini durdurma cezası verilenler, valilik, büyükelçilik, müsteşar, müsteşar yardımcılığı, genel müdürlük, genel müdür yardımcılığı ve daire başkanlığı görevlerine atanamazlar."ibaresi beşinci fıkrasında ise; "Atamaları Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılanlar hakkında da yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır."ibaresi yer almaktadır. Bu maddede yer alan hükümleri 133 üncü maddeyle birlikte düşünmek gerekmektedir.

657 sayılı Kanunun Disiplin cezalarının bir süre sonra sicilden silinmesi başlıklı 133 üncü maddesini bilmeyenler yapılan değişikliğe bakarak çam devirirler. Yapılan değişiklik Devlet Personel Başkanlığının görüşleriyle maddenin uygulamasını yani maddedeki yoruma ihtiyacı ortadan kaldırmaktadır. Bu maddenin mevcut halinde; "Disiplin cezaları memurun siciline işlenir. Devlet memurluğundan çıkarma cezasından başka bir disiplin cezasına çarptırılmış olan memur uyarma ve kınama cezalarının uygulanmasından 5 sene, diğer cezaların uygulanmasından 10 sene sonra atamaya yetkili amire başvurarak, verilmiş olan cezalarının sicil dosyasından silinmesini isteyebilir. Memurun, yukarıda yazılan süreler içerisindeki davranışları, bu isteğini haklı kılacak nitelikte görülürse, isteğinin yerine getirilmesine karar verilerek bu karar sicil dosyasına işlenir."ifadeleri yer almaktadır.

Uygulamada disiplin cezaları belirli bir süre sonra sicil dosyasından silinmektedir ve silinen bu cezalar nedeniyle de herhangi bir yaptırım uygulanmamaktadır. Yani aylıktan kesme cezası alan bir memurun bu cezası silinmişse bu memurun daire başkanı ve üstü kadrolara atanması her zaman mümkündür. Bu husus personel mevzuatından birazcık malumatı olanlar tarafından bilinir. Mevcut sorunlarla ilgili birkaç örnek vermek gerekirse; aylıktan kesme ve daha yukarısı disiplin cezası alaların Teftiş Kurulu Başkanı, Devlet Personel Başkanı, Gelir İdaresi Başkanı, Gelir İdaresi Başkan Yardımcısı, İl Müdürü, Bölge Müdürü gibi bir çok kadroya atanıp atanmayacağı hususları görüşlerle çözülmeye çalışılmış, bazen de yargı engeline takılmıştır. Yapılan değişiklik bu sorunlara köklü çözüm getirmektedir. Bazen maddeyi dar yorumlayanlar maddede sayılmayan unvanlara belirtilen cezayı alanların atanabileceğini de savunmuşlardır. Dolayısıyla yorum farklılıklarını ortadan kaldırmak için madde metni daha açık bir hale getirilmiştir.