Kerkük Barzani’ye tuzak

Irak ve Suriye’de DEAŞ’a karşı yapılan operasyonların son aşamaya gelmesi, DEAŞ sonrasında Suriye ve Irak başta olmak üzere Ortadoğu’nun nasıl şekilleneceği konusunda küresel ve bölgesel aktör devletler arasındaki örtülü mücadele ve gerilimlere neden oluyor.

Bölgede Irak ve Suriye’nin bölünmesini savunan ülkelere karşı, bu ülkelerin toprak bütünlüğünü savunan devletler arasındaki örtülü savaş Türkiye’nin bölgesel çıkarları ve ulusal güvenliğini tehdit etmesi açısından Türkiye’yi çok yakından ilgilendiriyor. Başka bir ifadeyle Suriye ve Irak’ta Türkiye’nin içinde yer almadığı hiçbir çözümün başarılı olma şansı yok. Zira Türkiye kendisinin içinde olmadığı bir denklemi asla kabul etmeyeceğini kırmızı çizgilerini koruyacağını Fırat Kalkanı operasyonu ile dosta düşmana karşı göstermişti. Türkiye’nin Afrin ve Münbiç konusundaki hassasiyeti ve kırmızı çizgileri bu bölgelerde alınan askeri tedbirler, ‘ ikinci hançer operasyonu’’ hazırlıkları, devletin en üst katları tarafından Türkiye’nin Bekası adına geçekleştirilmesi gereken olmazsa olmaz operasyonlar olarak lanse edilmişti.

Kuzey Irak bölgesel Kürt yönetimi Başkanı Barzani içten ve dıştan gelen tüm tepkilere rağmen 25 Eylül’de yapılması planlanan ‘Bağımsızlık Referandumu’nu gerçekleştirmekte kararlı görünüyor. Bu amaçla 18 gün sürecek propaganda kampanya süreci başlatıldı bile. Bu yazının kaleme alındığı saatlerde Barzani’nin, referanduma tartışmalı bölgelerden biri olan Kerkük’ün alınmasıyla ilgili olarak yaptığı sert açıklamalarda Türkiye’yi hedef alması kabul edilemez bir duruma işaret ediyor. Zira Kerkük Türkiye’nin Misak-ı Milli sınırları içinde olması açısından, Türkiye için önemli bir şehir. (Türkiye’nin, “Irak’ın toprak bütünlüğü” sağlanması şartı ile Misak-ı Milli sınırlarından vazgeçtiği 1926 anlaşmasındaki “toprak bütünlüğünün bozulması” şartına dayanarak Kerkük ve Musul’a girme hakkı gündeme geldi.) Ancak bu açıklamanın manipülatif zorlama sorularla yaptırıldığı da röportajın tamamı okunduğunda anlaşılabiliyor. Türkiye Barzani’nin Kuzey Irak’ın, ekonomik ve siyasi haklarını Bağdat ile müzakere sonucu diplomatik ilişkilerle elde etmesinin bölge barışına, Irak ve Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunmasına büyük katkı sağlayacağını düşünüyor. Barzani’nin tartışmalı bölgeler içinde olan Kerkük’ün referandum kapsamına alınmasına neden olan gelişmelerin Barzani’ye kurulan bir tuzak olduğuna yönelik güçlü karineler ve istihbarat devlet birimlerimizde mevcut. Kısa bir süre önce KYB’nin kontrolünde olan Kerkük Vilayet Merkezi(KVM) Kerkük’te resmi binalara IKYB bayrakları yanına Kürdistan bayrakları asılması kararını almıştı. Bu kez KVM’nin Kerkük’ün 25 Eylül referandumuna dahil edilmesine yönelik aldığı karar Kerkük’ün asli unsurları olan Türkmenler ve Araplar tarafından boykot edilmişti. Üstelik Kuzey Irak’taki muhalefet partileri Goran ve Komel’de referandumun ertelenmesinden yana tavır almışlardı. Bu durum, Kerkük’ü oluşturan Kürt’lerin Türkmen’lerin, Arapların, Sünnilerin ve Şiilerin yani Irak’ı oluşturan tüm unsurların uzlaşısı üzerine bir siyasi gelecek belirlenmesini elzem kılmıştı. Aksi halde Kerkük’ün uzun vadede Irak’ta yeni bir çatışma kaynağı olma potansiyeli kesin gibi görünmektedir.

Üstelik Irak Kürt Bölgesel Yönetiminin Süleymaniye kentinde Haziran ayında başlatılan sokak gösterileri maaş krizi olarak başlamışsa da eylemcilerin memur olmayan gençlerden oluşması bazı ilçelerde yüzleri maskeli PKK sempatizan’larının KDP binalarına saldırarak halkı provoke etmeleri başkanlık kriziyle başlayan ve tavan yapan sokakları terörize eden olayların, Barzani’yi hedef alan siyasi boyutunu gözler önüne sermişti. Mecliste umduğunu bulamayan Goran Hareketi , PKK ve İran işbirliğiyle sokakları bir anda hareketlendirilmişti.

Barzani’nin Bağımsızlık Referandumunu Kerkük’ü de içine alacak şekilde 25 Eylül’de yapma kararlığında ısrar etmesi referanduma açık destek veren tek ülke olan İsrail’i mi işaret ediyor. Yoksa Amerika’nın da örtülü desteği mi Söz konusu ? Barzani ve Talabani ABD tarafından hangi tarihte hangi anlaşmayla devşirildi. Devam edeceğiz.