İtibar da kayarken…

Herhangi bir belediye gençlere hangi hizmetleri sunabilir?

Akla hemen gelen şunlar: Kütüphane, spor salonu, meslek atölyesi, burs… Ya da iş bulmalarına yardımcı olacak eğitimler, imkânlar.

Bunların hepsi mümkün ve nitekim birçok belediye bu alanlarda güzel hizmetler veriyor. Eğitim akademileri, gençlik merkezleri ilgi görüyor.

Ankara’da, Çankaya Belediyesi ise gençlere aktivite olarak “Toplu Reels İzleme Etkinliği” düzenledi.

Yanlış okumadınız. Belediyenin Gençlik Merkezi, 18-35 yaş arası gençleri 8 Kasım Pazar günü reels izlemeye davet etti. Yapılan duyuruya göre önceden belirlenmiş videolar dev ekrana yansıtılacak, gençler hep birlikte izleyip puanlayacak, program sonunda da en yüksek puanı alan içerik “favori video” seçilecekti. Katılım ücretsizdi ve kontenjan sınırlı tutulmuştu.

Davet metni şöyleydi: “Evde tek başına saatlerce Reels kaydırmak yerine, Çankaya Gençlik Merkezi’ne gel hep birlikte izleyelim!”

Duyuru sosyal medyada tartışıldı. Çankaya’da yaşadığını söyleyen bir vatandaşın basına yansıyan yorumu şöyleydi: “Çağa ayak uydurmak bu değil.”

Sahi hangi çağdayız?

Bir kere “çağ” denilen zaman aralığını yitirdik. Çağı yaşadığımızı sanarken çağın gerisinde kaldığımızı fark edemeyecek kadar da kaybolduk.

Bu arada etkinliği savunanlar da oldu. Kimine göre bu, kent yalnızlığının, birlikte bir şey izleme ihtiyacının, değişen içerik tüketim alışkanlıklarının şahane bir örneğiydi. “Gençler zaten bunu yapıyor, hiç değilse bir araya gelsinler” deniyordu.

Teşhis doğru görünebilir. Ancak reçetenin yanlış olduğunu söylemek zorundayız.

Bir araya gelmek yalnızlığı bir süreliğine de olsa giderebilir. Peki, o buluşma gençlere birbirleriyle ilişki kurabilecekleri nasıl bir alan açıyor? Ekrandan başlarını kaldırmaları için ne sunuyor?

Amacım belediyeyi yerden yere vurmak ve reels izleme etkinliğine giden gençleri eleştirmek değil. Burada çok daha büyük bir sorun var.

Siyaset ve siyasetçiler sosyal medya kaynaklı ciddi bir savrulma yaşıyor.

Belediye aslında toplumdaki problemi görmüş. Gençlerin evde, tek başına, saatlerce ekran kaydırdığını biliyor. Çözüm olarak da daha büyük bir ekranda izlemeyi sunuyor.

Sigaranın zararlarını bilerek “evde tek başına içme, gel hep birlikte içelim” demek gibi bir şey aslında. “Yalnızlığı kalabalıklaştırmak” tam olarak budur.

Geçen hafta TGSP’nin “Türkiye’nin Gençleri 2026” araştırmasının sonuç toplantısındaydım. Pazar günü bu verilere değindiğim bir yazı da yazdım. Gençlerin dertleri ortada: Gelecek kaygısı, iş, aidiyet, kendini yalnız hissetme ve anlam arayışı.

Böyle bir tablo karşısında bir kamu kurumunun sunduğu çözüm, gençleri sorunlarıyla birlikte bir salona kilitlemek değil de nedir?

Her şehre, her ilçeye gençlik merkezleri neden kuruluyor?

Gençler bir araya gelsin, öğrensin, yeteneklerini keşfetsin, isterse üretsin diye. Kendini bir yere ait hissedebilsin, yeni insanlarla tanışsın, hayatında yeni bir kapı açılsın…

Kitap okutursun, münazara grupları kurarsın. Tiyatro dersleri verirsin. Gönüllülük projeleri yaparsın. Çağa ayak uydurmak için yapay zekâ eğitimleri verirsin, üzerine istersen reels de çektirirsin. İçerik üretmeyi, medya okuryazarlığını, algoritmaların neyi neden önümüze getirdiğini tartışırsın.

Hatta o kısa videoları birlikte izleyip şu soruları da sorabilirsin: Buna neden güldük? Bu içerik neyi normalleştiriyor? Bir sonrakini izleme isteği nereden geliyor? Telefonu elimizden neden bırakamıyoruz?

Ama “gel, başkalarının ürettiği içerikleri birlikte tüketelim” demek, gençlere “senden beklediğimiz sadece ekrana bakman” demektir.

Belediyeler şirket değil. Başkanlar da fenomen hiç değil. Belediyeler vergilerle ve milletin emanetiyle çalışan kamu kurumları. Haliyle yapılan her duyuru, topluma “ben bunu önemsiyor ve benimsiyorum” demenin de ilanıdır.

Çankaya özelinde ise durum daha da çarpıcı. Sıradan bir ilçe değil. Başkentin kalbi. Bakanlıkların, büyükelçiliklerin, üniversitelerin ev sahibi. Kendini hep “örnek belediyecilik” iddiasıyla anlatıyor.

Tam da burada siyasetin itibarını hedef alan bir durum söz konusu. Gençlere yön göstermesi gereken kamu kurumu yönlendirmelere kapılmış bir yapıya dönüşmüş oluyor.

Hangi partiden olursa olsun, kamu görevi üstlenen herkes için aynı soru geçerli: Sosyal medyayı yaptığınız hizmeti anlatmak için mi kullanıyorsunuz, yapacağınız işi sosyal medyada göreceği ilgiye göre mi seçiyorsunuz?

Bu iki tercih arasındaki mesafe giderek daralıyor.

Çankaya bu savrulmanın mevcuttaki en uç örneği ama bir başına değil. Trend içeriklere ayak uydurmak için dans eden belediye başkanları, görünür tek faaliyeti “kaydırmalık” video çekmek olan milletvekilleri, her açılışı izlenme garantili “içeriğe” dönüştüren yöneticiler...

İsim vermeye gerek yok ancak sosyal medya yansımaları ortada. Hangi partiden olursa olsun, politikacıların sosyal medyaya yansıyan absürt manzarasını konuşmamız gerekiyor.

Siyasetin yapmakla mükellef olduğu hizmetlerin beğeni sayısıyla ölçülmesi, siyasetçileri de içerik üreticisine dönüştürür oldu. Medya ekipleri de “Ne izlenir?”, “Trend olan hangi içerik paylaşılır?” sorusunun etrafında etkileşim üretmeye odaklanıyor.

Siyasetçiler elbette kendini anlatacak. Gençlerin aktif olduğu mecralarda bulunacak, ölçüsünde mizah da yapacak. Bunların hiçbirinde tek başına sorun yok.

Problemler silsilesi, görünürlüğün hizmetin önüne geçmesiyle başlıyor.

Çünkü daha fazla izlenmek, o ölçüde güvenilmek anlamına gelmiyor. Bir videonun çok paylaşılması, onu paylaşan kişiye duyulan saygının arttığını göstermiyor.

Peki sonuç?

İzlenen ama ciddiye alınmayan, tanınan ama güvenilmeyen bir siyasetçi profili başarılı sayılıyor.

İşte bunun için sosyal medyanın akımlar akıntısına kapılan belediye başkanlarını ve milletvekillerini alabildiğince eleştirmeliyiz.

Siyasetin sermayesi itibardır. Bir kez harcanıp tüketilirse ne bütçeyle ne kampanyayla ne de rekor izlenmelerle geri gelir.

Çankaya’daki etkinliğin sonunda hangi video “favori” seçildi, bilmiyorum. Merak da etmedim. Ancak kurulan o dev ekranda sadece eğlenceli içeriklerin değil, siyasetin ve kamu otoritesinin itibarının da kayıp gittiğini söylemek gerekiyor.

Umarım birileri üzerine alınır!

Korkum şu ki, başka belediyeler de bu akıma kapılıp gençleri topluca yalnızlaştırmayı hizmet diye sunacak…