Ankara’daki Zirve’yi en iyi İsrail anladı ve tam anladı. Netanyahu’nun korkusu ne? Türkiye’nin gücüne yatırım yapan ABD, İsrail’i Türkiye ile döver mi! Trump Türkiye’yi övdü, Avrupa’yı ezdi. Çünkü, Türkiye dünyanın yeni süper gücü!

Kim ne derse desin; Ankara’daki NATO Zirvesi, dünyada derin değişimlere açılan bir kapı olarak tarihe geçecek. Zirve’yi abartmak için söylemiyorum ama, uzunca bir süredir tartıştığımız güç kırılmaları, değişimleri bu zirve ile resmileşiyor.

Dünyanın bundan sonraki hâlini izlerken çok kez geri dönüp “Bu zirve sırasında Ankara’da neler olmuştu” diye bakmak zorunda kalacağız. Türkiye’nin geleceğini izlerken de tekrar tekrar bu tarihe dönüp, “Türkiye için nelerin değişimi nasıl başlamıştı” diye bakacağız.

Çünkü: Ankara’daki Zirve, bir ittifak zirvesinin çok ötesinde, küresel güç matematiğinde derin değişimin açık izlerini daha net görmemizi sağladı. Bunlar, günlük cümlelerle, belirsiz ifadelerle geçiştirebileceğimiz şeyler değil. Sağlam söz ve tespitlere ihtiyacımız var.

Ülkelerin yeni pozisyonu, güç kaybetmesi ya da kazanması, ABD’nin bile bu yeni iklimde kendine güç alanı açma çabası, Türkiye’nin yıldızlaşması ve süper güç tescili, Avrupa ülkelerinin yeni iklimde ne kadar yer bulabileceklerine dair telaşları kimsenin gözünden kaçmıyor artık.

Mesela ABD medyası, Trump’ın karşılama törenini kendi iç kamuoyuna büyük bir başarı olarak pazarladı. Televizyon kanallarındaki heyecanlı yorumlar, sosyal medyadaki paylaşımlar Trump’ın gücünü gösterme, ABD’nin etkisini yeniden yükseltme girişimi olarak yansıdı. Buna ihtiyaç duyuyorlar.

Mesela: Beyaz Saray, törenden fotoğraflar paylaşarak, “Amerika dünya sahnesine geri döndü” cümlesini bile kurdu. Oysa kimse, “ABD dünya sahnesinden ne zaman çekilmişti” cümlesini yeterince tartışmaya fırsat bile bulamamıştı.

Daha önce “Erdoğan davet etmese NATO Zirvesi’ne gitmezdim” diyen Trump, Türkiye için sevindirici haberler getirmiş. F-35’ten yaptırımların kaldırılmasına birçok konuda Türkiye’yi rahatlatıcı açıklamaları çok kalay cümlelerle açıkladı.

Belli ki, Türkiye’nin güç yükselişine bir yatırım yapıyor. Belli ki, “Ortadoğu” dedikleri Batı Asya’da, Türkiye dışında bir gücün oyun kurucu rolü kabullenilmiş. Belli de Ortadoğu’da münhasıran İsrail eksenli politikalarla var olamayacakları artık kabullenildi.

Öyle bir değişim var ki, ABD bile bu yeni dünya düzeni arayışında zorlanıyor. İran’la savaşa tutuşurken bunun sonraki adımlarını kaldıramayabileceklerini görüyor. Belki de nerelere uzanacağı artık kestirilemiyor.

Ankara’da aslında neler olduğunu en net İsrail anladı. Netanyahu ardı ardına ABD televizyonlarını dolaşarak Türkiye-ABD yakınlaşmasını sabote etmeye çalıştı. Türkiye’nin gücünün bu denli yükselmesinin İsrail için nasıl bir tehdit oluşturacağını açıkladı durdu.

İsrail’den gelen yorumlarda bir panik hali vardı. Çıldırmışçasına Türkiye’ye saldırılar yapıldı. Türkiye’nin imparatorluk olmaya çalıştığı, Osmanlı’yı yeniden kurmaya çalıştığı, aslında ABD’nin dostu olmadığı konusunda Trump’a “uyarılar” yapıldı.

Aslında Netanyahu dikkat çekici bir şey daha söyledi: “Trump’la Erdoğan’ın dost olması ABD ile Türkiye’nin dost olduğu anlamına gelmiyor.” Yani diyor ki: “Trump dışında bir ABD var ve onu biz yönetiriz.” Resmen ABD Başkanı’nı tehdit ediyor.

Ve eğer ben İsrail’i ve Netanyahu’yu biliyorsam, İsrail Trump’ı provoke edip yeniden büyük bir savaş başlatacaktır. Çünkü savaş dışında olaylara müdahale edebilme gücünü ve ehliyetini tamamen kaybetti.

Şu cümleleri not almak lazım. Netanyahu: “Türkiye’ye F-35 satmak, Ortadoğu’da güç dengesini yok eder. Çünkü Türkiye’nin agresif emelleri var.” Devam ediyor:

“Yıllarca ABD’nin bölgede gelişmiş silah satışlarına ilişkin her değerlendirmesinin çıkış noktası, İsrail’in niteliksel askeri üstünlüğünü korumak olmuştu. Trump’ın açıklamaları bir değişime işaret ediyor; İsrail hâlâ yakın bir müttefik, ancak artık tek belirleyici unsur değil. Trump’a göre Türkiye de yeniden oyunun merkezine çekilmesi gereken stratejik bir varlık.”

İsrail’in eski Türkiye Büyükelçisi Pinchas Avivi: “ABD-İsrail-Türkiye ilişkileri üçgeninde ilk kez biraz kenara itildik. Erdoğan antisemitik değil, şiddetli şekilde anti-İsrail.”

Özetle, Türkiye, ABD, Avrupa ve dünyada neler olduğunu, rüzgârın nasıl İsrail aleyhine estiğini, bunun nasıl bir fırtınaya dönüşebileceğini, Türkiye’nin bu denli güç kazanmasının İsrail için ne tür tehditlerin habercisi olduğunu en iyi onlar anlamış. Ve söyleyelim: Türkiye’nin İsrail için ürettiği tehditler konusunda sonuna kadar haklılar. Evet, bu böyle olacak.

Trump bile dün Ankara’da; “Netanyahu’nun Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilgili söylediği şeyleri sevmiyorum” dedi. Aslında İsrail Başbakanı’nın kontrolsüzlüğünün kendisi de frakında. Netanyahu bu cümlelerle Türkiye’yi değil, ABD’yi zora sokuyor çünkü.

İsrail’in Türkiye’ye yönelik tehditleri, Yunanistan ve Rum Kesimi’nde üslenmesi, ABD’nin silah gücü ile birleştiğinde Türkiye üzerinde etkiliydi.

Ama şimdi Trump’ın Türkiye ile yakınlaşması, İsrail’in münhasır koruma alanının artık dokunulmaz olmadığı gerçeğinin ortaya çıkması, İsrail için büyük tehlikeler içeriyor. Bu kavga da aslında ABD’nin kendi içinde yaşanacak.

Bir önceki yazımda; Ankara’da zirvenin aslında “NATO Zirvesi değil, Türkiye Zirvesi” olacağını yazmıştım. Konuşmalar, ittifakın kendi içindeki ağır yaraların artık tedavi edilebilir olmaktan çıktığının da işareti oldu. Mesela Trump’ın şu sözleri ABD-NATO ilişkilerinde derin bir uçuruma işaret ediyor:

“NATO’dan memnun değilim çünkü terör destekçisi devletten kurtulmamıza yardım etmediler. İran meselesinde NATO bize yardım etmedi. Almanya, Fransa yardım etmedi. NATO hayal kırıklığı.”

“Onları Rusya’dan korumak için 1 trilyon dolar harcadık. Bizimle hiçbir alakası yoktu, sonuçta aramızda bir okyanus var. İspanya ile bütün ticareti keseceğim. Grönland bize lazım Danimarka’ya değil.”

Trump Türkiye’yi her cümlede övüyor. İsrail’in Türkiye’yi sevmemesini, “Çünkü Türkiye büyük bir askeri güç. Şimdi F-35 de alacaklar” diye açıklıyor. Adeta Türkiye’yi kullanıp İsrail’e ayar vermeye çalışıyor. Belki de kendini rehin alan cendereden bu şekilde kurtulmaya çalışıyor.

Ama ABD Başkanı, bütün Avrupa’yı ve NATO üyelerini eziyor. Dün Ankara’da bunu gördük. Zirve devam ederken bu yazıyı azıyordum. Sonrasında neler yaşanır izleyeceğiz. İttifak içindeki tartışmaların ne kadar derin olduğuna bakılırsa, herkes olukça gergin.

ABD dahil, Avrupa dahil, ittifak içi ya da küresel ölçekte bütün krizleri yönetebilecek, ne yaptığını bilen, bir şeyler önerebilecek, aklı ve sağduyusu diri tek ülke Türkiye var. Bu yüzden, ABD de Avrupa da Türkiye ile yakınlaşma ihtiyacı duyuyor.

İşte Türkiye’yi büyük bir güç alanına dönüştüren yetenek bu.

Biz de hep bunu öne alıyor, bunu güçlendirmeye çalışıyoruz. Sadece coğrafyanın değil, dünyanın Türkiye’ye ihtiyacı var.

Ankara’da aslında “Türkiye Zirvesi” olacağını söylerken bunu kastediyordum. Ve Türkiye bunun çok daha fazlasını gösterdi.

Türkiye artık dünyanın süper güçlerinden biridir. Merkez ülkelerinden biridir. Küresel iktidar alanını belirleyecek ülkelerden biridir.

Bu doğuda da batıda da böyledir. Bu tarih, 21. yüzyıl boyunca geri dönmeyecek.