Bilimi de leylekler getirdi

Herkesin fakir olduğu bir köyde, emekli maaşı olan zengin sayılır. Eskilerin deyişiyle söylersek, "nazar, manzarayı oluşturur." Yani, bakış açısı değişirse, manzara da değişir. Eğriye eğri, doğruya doğru diyeceksek, dâhilerle aptalları birlikte anmak, ikisinin de hakkını teslim etmek, kalemin borcudur.

Borcumuzun ilk taksiti:

Bir dâhide binlerce aptalın hakkı vardır! Yetenek insanı dâhi yapmaya yetmez, aptallarla kuşatılmış olmak da şarttır. Bir insanın kendisini dâhi olarak görebilmesi için, toplumun en az yüzde altmışını aptal görmek zorundadır.

İkinci taksit:

Penceresinden sadece kaplumbağa ve tavşan gören kişi, tavşanı dünyanın en hızlı koşucusu zanneder.

Üçüncü taksit:

Duvar ne kadar büyükse, pencerenin anlamı o kadar çok büyür, o kadar çok şey gösterir. Manzarası en geniş pencereler, küçük mahpushane pencereleridir.

Gecikme faizi:

Pencere, duvarla kıyaslandığı zaman, kuşkusuz özgürlük demektir. Fakat her şey gibi bu özgürlük de sınırlıdır, pencere de duvar gibi engeller, ''sınır''lar. İnsanı çerçevelenmiş, sınırlanmış bir manzaraya mahkûm eder. Pencerenin arkasında dikilip dünyayı uzaktan seyretmek yerine, pencereden kaçmayı başaranların varacağı gerçek: Bir kültürde dâhi olan kişi, başka bir kültürde vasatı temsil edebilir.

Son taksit:

Ortaçağ kültürünü yaşamamış kişiler için, modern bilimin tarihi, modern mitolojinin tarihidir.

Mübalağadır.

Bilimin ve felsefenin dünyaya nasıl geldiğini anlatan popüler hikâyeler, çağdaş leylek edebiyatıdır. Çocukları leylekler getiriyorsa, bilim ve felsefeyi de leylekler Avrupa''ya gökten atmışlardır. Dünyanın geri kalanının alın teriyle, gidip gelmeleriyle meşgul olmaya gerek yoktur. Bu kadar çok sorgulamaktan bahsedilmesine rağmen, Avrupa merkezli bilim ve felsefe tarihine ''inanmak'', bu hikâyeleri sorgulamamak, evrim teorisini kanıtlanmış zannetmek veya evrim teorisi kanıtlanırsa Tanrı''nın öleceğini zannetmek, ideolojisi farklı vasat insanların ''bilim hakkında'' ileri-geri konuşmalarıdır, bilimsel düşünememeleridir. Kaplumbağa ile tavşanın yarışıdır.

Her zaman Ortaçağ ile kıyaslanan modern bilimin durumu, cücelerle birlikte dolaştığı için uzun boylu sanılan, orta boylu kişinin haline benzer.

Bugün bizi kendi sabit manzarasına mahkûm eden bilim adlı pencere, imkânları ''sınırlı'' olsa da, şöhreti sınır tanımayan, en popüler bilgi türünün adıdır. Kilisenin duvarında açılmış bir pencere olduğu için, küçük ve sınırlı olsa da, anlamı büyüktür. Bilim, tek bilgi kaynağı değildir, bilgi türlerinden sadece biridir. Şiir de bir bilgi türüdür, müzik de, Din de… Her biri, ilmin eksik parçasıdır, mütemmim bir cüzüdür, tamamlayıcısıdır. Her biri, kendine has bir yöntemle ve dille bize bilgi verir. Bilim varolanlar hakkında bilgi verir, gezegenleri, denizleri öğretir…

Şiir varoluş hakkında bilgi verir, ayrılığı, yalnızlığı öğretir…

İslam varlık olmak hakkında bilgi verir, insan suretindeki bir beşeri insan yapan sireti ve eylemleri öğretir…

İnsanoğlunun zanlarını destekleyecek kanıtlara, sağlama yapmaya, hayattaki yerini sağlama almaya, metafizik güvenliğe, imana ihtiyacı vardır. "Bilgi, gerekçelendirilmiş zandır." Herkesin bir gerekçesi vardır.

İnsanoğlu kendisine meslek seçerken, yatırım yapacağı piyasayı araştırırken, ilan-ı aşk ederken, alışveriş yaparken veya hasta yatağında yatarken, hala yanlış kararların ağır bedelini ödemektedir, çünkü hala ''yeterince'' bilimsel bilgi yoktur. Ekonomisi oluşmuş reklam ve sağlık gibi büyük sektörlerde bile yeterince bilgi üretilememesini, komplo teorileriyle izah etmek yerine, bilimsel bilginin doğasını ve sınırlarını konuşmak, deney yapmanın zorluğunu idrak etmek, herkesin iyiliğinedir. Her yerde emperyalizme karşı slogan atanlar, yirminci yüzyılda emperyalist akademisyenlerin ürettiği bilgileri hala kullanmaya devam ederken, bilim, İslam ve Osmanlı tarihi hakkında onların ürettiği bilgilere inanmaya devam ederken…

Her yerde gâvurlara karşı slogan atanlar, oryantalistlerin ürettiği bilgileri hala kullanmaya devam ederken, batılılar şunu-bunu müslüman âlimlerden aldı, gibi gereksiz iddialarla ganimetten/itibardan pay almaya çalışırken…

Meselenin özünü hatırlatmaya çalışalım: Doğadan elde ettiğimiz bilgiler doğal değildir.

İnsan eli değmiştir, yorumlarla gölgelenmiştir, kirlenmiştir…

"El değmeden hazırlanmış" bilgi, işte bu yüzden, kıymetlidir