Benazir Butto: Cesur bir kadın siyasetçi

Benazir Butto, ülkesine son kez dönmeden (18 Ekim) önce kaleme aldığı bir yazıyı (4 Eylül) şu sözlerle bitiriyordu:

“Halka güveniyor ve kaderimi Allah''a emanet ediyorum. Korkmuyorum. Evet, bir dönüm noktasındayız, ama zamanın, adaletin ve tarihin gücünün bizim yanımızda olduğunu biliyorum.”

Şimdi isterseniz bu satırları okuduktan sonra bu cesur kadının ölümünün ardından bir gazetemizde çizilen “portre”nin şu ilk cümlelerini de okuyalım:

“İsmi İslam karşıtlığı ve yolsuzluklarla anılan,...”

Ne dersiniz; okuyanın “Dur hele yavaş ol!” demesi gerektiği bir tespitle karşı karşıya değil miyiz.

Benazir Butto''nun son cümlesini aktardığım Le Monde''da yayımlanan bu yazısı Pakistan''da neler olup bittiğini güzel özetliyordu. Yazının şu cümlelerinin özellikle altını çizmişim:

“Kusursuz, yetkin bir dünyada askerler hiç şüphesiz hiçbir politik rol oynamayacaklar. Oysa Pakistan bu açıdan kusursuz olmaktan çok uzaktır. Pakistan güvenlik güçleri yıllardır politik bir kurum gibi davranmakta, ya generalleri başa getirerek ülkeyi yönetmekte ya da bunu dolaylı yoldan manipule etmektedir; hatta demokratik hükümetleri azletmektedirler.”

Benazir Butto, her şey bir yana, bu sözleri yazmaya hakkı olan bir siyasetçiydi şüphesiz. 1997''de ülkesinin demokratik yoldan seçilmiş ilk başbakanı olan babasının izinden giderek (yanlışları ve doğrularıyla) o da Pakistan gibi diktatör generallerin yıllardır hüküm sürdüğü bir ülkede muhakkak ki politikanın sivillerin işi olduğuna inanıyordu.

“Yanlışları ve doğrularıyla” diyorum, çünkü Benazir Butto''yu sadece “yanlışlarını” alt alta yazarak -dün ciddi bir gazetemizin suikaste ilişkin haberine uygun gördüğü başlıkta (“İslam aleminin ilk kadın lideriydi, yolsuzluklarla anıldı”) karşımıza çıktığı gibi- hatırlamak da haksızlıktır.

Haksız mıyım? Sonuç olarak kocasının “175 bin dolarlık gerdanlık” hediye ettiği not edilen bu cesur kadın –herhalde yani- daha ilk günden bombalarla karşılandığı ülkesine milyar dolarlarını ikiye üçe katlamak için ayak basmamıştı...

Dolayısıyla onu “İslam karşıtlığıyla tanınan” bir kadın olarak sunmak gibi onu tam da ortadan kaldırıldığı günün ertesinde bir “yolsuzluklar kraliçesi” olarak hatırlatmak da yanlıştır.

Benazir Butto''nun ve kocasının adının karıştığı yolsuzluk davaları tabii ki saymakla bitmez. Ayrıca, ikinci kez hükümet kurduğunda ordu ve istihbarat servisleriyle arasını iyi tutmaya çalışıp Hindistan''a yönelik takındığı sert siyasetin sonucu olarak Keşmir''deki isyancılara destek verip Afganistan''da Taliban''a destek çıkması da “yanlışları” hanesine yazılabilir. Butto''nun ABD''nin elinden çıkma bir senaryonun gereği olarak ülkesine dönerek iktidarı Müşerref ile paylaşmaya razı olması da eleştiri konusu olabilir. Ama –bence- bugün yanlışların sıralanacağı bir günde değiliz herhalde. Benazir Butto bugün, ölümü göze alarak siyasete dönmek, ülkesinde siyaset yolunu açmak isteyen cesur bir kadın olarak anılmalıdır.

Benazir Butto''nun “kusursuz, yetkin bir dünyada” askerlerin hiçbir politik rol oynamamaları gerektiğine işaret etmesi, bu sözlerin sahibinin yoksul, geri kalmış bir ülkenin siyasetçisi olması bakımından özellikle önemlidir. Çünkü biliyorsunuz; ABD başta (ve her zaman) olmak üzere Batı dünyasının gerçek anlamda bir “politik hayatı” Pakistan benzeri yoksul, geri kalmış ülkeler için çok da gerekli görmediği tecrübeyle sabittir. Bu “tecrübe”nin ortaya çıkardığı manzarayı da biliyorsunuz: Üçüncü Dünya''yı, bu dünyanın yakın zamanlara kadar yabancısı olduğu yeni bir “sınıfın”, yani askerlerin yönetimine teslim etmek...

Son olarak Benazir Butto''nun Pakistan''taki (büyük ihtimalle suikasti de gerçekleştiren) din temelli aşırı hareketlerin gelişmesine ilişkin yorumunu da aktaralım:

“Demokratik Pakistan''da bu aşırı hareketler her zaman son derece azınlıktaydılar. Ülkemde düzenlenen bütün demokratik seçimlerde bu dinsel partiler hiçbir zaman yüzde 11''den fazla oy alamadılar. Demokratik bir konteks içinde, aşırı hareketler Pakistan halkı tarafından her zaman marjinal kılındı. Buna karşılık her diktatörlük döneminde –Ziya ül Hak ve Müşerref- dini temeldeki aşırılıklar ülkeme iyice yerleştiler.”

Cesur bir kadın siyasetçiyi kaybettiğimiz muhakkak.