Yazarlar Büyüme beklentiyi aştı, yatırımlar büyümeye ciddi katkı sağladı

Büyüme beklentiyi aştı, yatırımlar büyümeye ciddi katkı sağladı

Levent Yılmaz
Levent Yılmaz İnternet Yazarı

Merakla beklediğimiz 2021’nin ilk çeyreğine ilişkin büyüme rakamı hafta başında açıklandı. Türkiye ekonomisi ilk çeyrekte beklentilerin üstüne çıkarak yıllık bazda %7 büyüdü. Böylesi bir büyüme rakamı pandemi koşulları göz önüne alındığında oldukça önemli bir veriye işaret ediyor. Hızlıca büyümenin kompozisyonuna bakarsak o noktada da iyi haberler var.

BÜYÜMENİN KOMPOZİSYONU HANGİ KALEMLERDEN OLUŞUYOR?

2021’in ilk çeyreğinde harcama kalemlerinin büyümeye katkılarına baktığımızda büyümeye en çok katkının 4,5 puanla hanehalkı tüketiminden geldiğini görüyoruz. İlk bakışta bu durum biraz can sıkıcı gelebilir ancak bu verinin pandemi koşullarında oluştuğunu unutmamak gerekiyor. Benim esas dikkat çekmek istediğim nokta yatırımlar ve dış ticaretin net katkısı. Son verilere göre büyümede yatırımların katkısı 2,9 puan olurken net ihracat 1,1 puan katkı yapmış durumda. Bu durum, Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan’ın da belirttiği üzere büyümenin %56’sının net dış talep ve yatırımlardan gelmesi anlamına geliyor ki böylesi bir kompozisyonun bir süreden bu yana gündemde olan sağlıklı büyüme tartışmaları açısından da önemli olduğunu düşünüyorum.

BÜYÜMEDE SEKTÖR FAALİYETLERİNİN HIZLARI NE OLDU?

TÜİK verilerine göre 2021 ilk çeyreğinin Gayrisafi Yurtiçi Hasılası’nı oluşturan faaliyetleri incelediğimizde en çok artışın %18,1 ile bilgi ve iletişim faaliyetleri olduğunu görüyoruz. Onu %14,4 ile diğer hizmet ve faaliyetler ile %11,7 ile sanayi faaliyetleri takip ediyor. Tarım, orman ve balıkçılık faaliyetleri de %7,5 artış göstermiş durumda ki bu aynı zamanda üst üste 10 çeyrektir büyüme anlamına geliyor.

Hizmetler tarafında ise büyüme %5,9 ancak sektörün alt kırılımlarına baktığımızda ciddi kayıplar yaşandığını görüyoruz. Elbette bunda pandemi ile mücadele için zorunlu alınan kısmi ve tam kapanma kararlarının etkisi olduğu aşikâr.

İKİNCİ ÇEYREK BÜYÜME TAHMİNLERİ NE YÖNDE?

Öncü verilere ve 2020’nin ikinci çeyreğinin büyüme hızına görece olarak baktığımızda oluşacak baz etkisini göz önüne aldığımızda 2021’in ikinci çeyreği için büyük ihtimalle iki haneli bir büyüme rakamı göreceğiz. Elbette bu oldukça önemli bir veri. Öte yandan halen bazı risklerin de masada olduğunu unutmamak gerekiyor. Mesela küresel gıda ve emtia fiyatlarındaki artışların oluşturduğu maliyet baskısı bir süre daha etkili olacağa benziyor. Bu durum büyüme kompozisyonundaki sanayi faaliyetlerini oldukça yakından ilgilendiriyor. Bununla birlikte ABD ekonomisinin beklenenden hızlı toparlanması ve ABD Merkez Bankası FED’in para politikası değişikliğini öne çekmesinin yerel paralar üzerinde oluşturacağı baskıyı da yakından izlemek gerekiyor.

Elbette risklerin yanında fırsatlar da var. Mesela küresel tedarik zincirlerinde yaşanan değişimlerin Türkiye’yi ne denli olumlu etkilediğini pandemi döneminde bile ihracat rakamlarının izlediği seyirden görebiliyoruz. Yani riskleri yöneterek fırsatları kullanabileceğimiz bir dönemdeyiz.

Abone Ol Google News

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunundaki amaçlar ile sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerezler kullanılmaktadır. Detaylı bilgi için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.