ABD"ye deve
Resul TosunYeni Şafak Gazete Yazarı
01:00, 18/11/2006, Cumartesi • Yeni Şafak Haber Merkezi
İspanya''da maruz kaldıkları zulümler karşısında Yahudiler''e insani şefkat elini Osmanlı uzatmış onları Osmanlı topraklarında iskan etmiş ve 5 asır inançlarıyla birlikte huzur içinde yaşamalarını sağlamış.
Osmanlı''nın tebaası olsun olmasın farklı dinlere mensup insanlara gösterdiği hoşgörünün bir benzeri yok.
Hatta dini özgürlükleri koruması gereken laiklik ilkesinin kimi ülkelerdeki uygulaması Osmanlı''daki hoşgörünün yakınına bile yaklaşamamıştır. Bir Osmanlı''nın gayri müslim tebaaya ve tebaası olmayan insanlara gösterdiği din özgürlüğünü bir de laik olduğunu iddia eden kimi ülkelerdeki farklı dinlere mensup insanlara gösterilen özgürlüğü bir kıyaslayın Osmanlı''nın daha ileride olduğunu görürsünüz.
Bu bağlamda, asabı bozuk adam Besim Tibuk''un hoşgörü açıklamasını hatırlarım. Tibuk, laiklik kelimesi yerine Osmanlı''daki uygulamayı gösterip hoşgörü kelimesini kullanmanın daha yerinde olduğunu söyleyerek radikal bir çıkış yapmıştı.
Besim Tibuk siyasi söylemleriyle aslında Türkiye''nin ufkunu açan değerli bir siyaset adamıydı. Siyaseti bırakmaması gerekirdi. Ama seçim sonuçlarını görünce diğer liderlere ders verircesine örnek bir davranış sergileyerek ilkeli davranıp liderliği bıraktı.
Her neyse Osmanlı''daki hoşgörüden bahsediyorduk. TBMM''de "Gökkubbe Altında Birlikte Yaşamak, Belgelerle Osmanlı Tecrübesi" adı altında bir sergi açıldı. Osmanlı''nın hoşgörüsünü belgeleyen bu sergi görülmeye değer. Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü''nün Osmanlı Daire Başkanlığı tarafından düzenlenmiş. İşte bazı misaller:
Marunilerin Roma''da inşa edecekleri okul için 1891 yılında Sultan Abdulhamid bin frank nakdi yardımda bulunmuş.
1888''de Papa XIII. Leon göreve başlama yıldönümünde Osmanlı padişahından övgü ile bahsetmiş.
1886''da Osmanlı padişahı Habeşli rahip ve rahibelere Kudus''te kilise inşa edilmesine izin vermiş.
1872''de Osmanlı Padişahı Sultan Abdülaziz Bosna Yenipazar''da inşa halindeki kilisenin tamamlanması için hazine yardımı yapmış. Aynı şekilde 1869 yılında İslimye sancağında inşa edilen kiliseye maddi yardım yapılmış.
1864''te bütün ruhbanlar gümrük vergisinden muaf tutulmuş.
1857''de Bayburt''taki gayri Müslimler Cumartesi ve Pazar günleri kurulan bölge pazarı sebebiyle dini ayinlerini yapmakta zorlanmışlar. Bunun üzerine Sultan Abdulaziz Müslümanların Cumartesi ve Pazar günlerinde kurdukları pazarın Çarşamba ve Perşembe günlerinde kurulmasını ferman buyurmuş.
1853''te Sultan Abdulmecid Ermeni Patriği Agop''a gönderdiği ferman ile, Osmanlı topraklarındaki bütün Ermeni kilise ve manastırlarıyla bunlara ait arazi ve emlakin ve ruhbanlara mahsus muafiyetler ile hak ve imtiyazların önceden olduğu gibi aynen devam edeceğini bildirmiş.
1850''de Amasya sancağına bağlı Ladik kasabasında Pazar günleri kurulan bölge pazarının hristiyanların ibadetlerini aksatmaması için Pazartesi gününe alınması için ferman gönderilmiş.
1757''de Sultan III.Mustafa Kudüs ve çevresindeki Ermenilerin kilise manastır ve ziyaretgahlarına müdahale edilmemesi, haklarının ellerinden alınmaması ve ibadetlerini özgürce yapabilmeleri için rahatsız edilememeleri için ferman göndermiş.
1617''de Sultan I. Ahmed, Boğdan voyvodasına metropolit ve papazların ibadetlerine karışılmaması hakkında ferman göndermiş.
1478''de Fatih Sultan Mehmed Bosna ruhbanlarının dini hayatlarını serbestçe sürdürebilmeleri hakkında ferman çıkarmış.
1847''de İrlanda''daki fakirlere Osmanlı devleti yardım eli uzatmış.
1855 yılında Sultan Abdulmecid, Amerika''ya en iyisinden iki çift deve hediye edilmesi için bir ferman çıkarmış.
1894 yılında ise Sultan Abdulhamid, Amerika''da orman yangınından zarar görenlere yardım göndermiş.
Irak''ta Filistin''de cereyan eden hak ihlalleri, soykırım iddiaları ve müslümanlık aleyhine yapılan açıklamalara karşı tarihin şahitlik ettiği bu sergi zamanlaması itibariyle de oldukça anlamlı.
Dünyanın ve tabii ki bizim de bu tecrübeden öğreneceğimiz çok şey var.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.