Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

12 Eylül''de oylayacağımız referandumun 20 ve 21. maddeleri askeri yargıyla ilgili.

20. madde Askeri Yargıtay''ın 21. madde de Askeri Yüksek İdare Mahkemesi''nin işleyişinde hukukun üstünlüğü ilkesini esas alıyor.

Aslında çağdaş ülkelerde tek bir Yargıtay vardır. Ayrıca Askeri Yargıtay diye bir kurum yoktur. Aslında esas olan Askeri Yargıtay''ın tamamen kaldırılmasıdır. Bu açıdan değişiklik eksiktir. Fakat yapılan değişiklik ile hukukun üstünlüğü ilkesi getirilmekte ve askeri yargıda ''askeri hizmetlerin gereğine göre'' düzenlemeye son verilmektedir.

Askeri Yargıtay başlıklı anayasanın 156. maddesinin son fıkrası “Askerî Yargıtay''ın kuruluşu, işleyişi, mensuplarının disiplin ve özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı, hâkimlik teminatı ve askerlik hizmetlerinin gereğine göre kanunla düzenlenir” şeklindeydi. Yapılan değişiklikte ''askerlik hizmetlerinin gereğine göre'' cümlesi maddeden çıkarılmıştır. Böylece askerlik hizmetlerinin gereği olan emir komuta zinciri yargı konusunda yerini hukukun üstünlüğüne bırakmıştır. Referandumun 20. maddesinin özü budur.

Referandumun 21. maddesi de anayasanın Askeri Yüksek İdare Mahkemesi başlıklı 157. maddesinin son fıkrasında yer alan ''askerlik hizmetlerinin gereğine göre'' cümlesi çıkarılmıştır.

Özetle referandumun 20 ve 21. maddeleri askeri yargıda emir komuta zincirinin yargıyı etkileme ihtimaline son vermekte ve kısmen de olsa çağdaş demokrasilerdeki hukukun üstünlüğü ilkesini egemen kılmaktadır.

Hepinizin bildiği gibi bu değişikliklere muhalefetin de itirazı yoktu. Muhalefetin bütün sıkıntısı Anayasa Mahkemesi (AYM) ve HSYK''nın yeniden yapılandırılmasıydı. Muhalefete göre değişikliğin esası bu iki konudur, diğerleri garnitürdür.

Gerçekte hiç de öyle değildir. Son yedi yazımda referandumun maddelerini teker teker irdeleyerek durumun iddia edildiği gibi olmadığını ifade etmeye çalıştım.

Muhalefet özellikle de CHP, AYM ve HSYK''daki değişikliği, yargının siyasallaşması, yargıda kadrolaşma ve iktidarın kendi yargısın oluşturması gibi iddialarla değişiklikle hiç mi hiç alakası olmayan bir söylem geliştirmektedir.

Nitekim AYM de verdiği kararda bu iddiaları yersiz bulmuştur.

AYM ile ilgili maddeyi geçen yazımda ele almıştım.

HSYK ile ilgili değişiklik ise referandumun 22. maddesinde yer almaktadır. Yapılan değişiklik ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu başlıklı anayasanın 159. maddesi değiştirilmiştir. Metin çok uzun olduğu için buraya aynen almak bir köşe yazısının boyutunu aşmaktadır. Dileyenler Resmi Gazete''nin 13 Mayıs 2010 tarihli 27580 sayılı nüshasına bakabilir.

HSYK ile ilgili değişikliğin özü şudur. Mevcut anayasaya göre HSYK 5 seçilmiş üyenin yanı sıra Adalet Bakanı ve müsteşarın oluşturduğu 7 üyeden oluşuyor. Seçilen üyelerin 3''ü Yargıtay 2''si Danıştay''ın teklifiyle Cumhurbaşkanı''nca atanıyor.

Ve önemli bir husus HSYK kararları yargı denetiminin dışında tutuluyor.

159. maddede yapılan değişiklik ile üye sayısı 22''ye çıkarılıyor ve HSYK kararları yargı denetimine açılıyor.

Yapılan değişiklik ile Yargıtay 3 ve Danıştay''dan 2 olmak üzere 5 üye yerini koruyor.

Yüksek Öğretim Kurumlarından 4 hukukçu üye, Yüksek Adalet Kurumundan bir üye kurulda yerini alıyor. Bu 10 üyeyi kurumların teklifi üzerine Cumhurbaşkanı atıyor.

7 üye adli yargı ve savcıları arasından 3 üye de idari yargı ve savcıları tarafından olmak üzere 10 üye seçimle belirleniyor.

Değişikliğin özü üye sayısının 22''ye çıkarılması ve HSYK kararlarının yargı denetimine açılmasıdır.

Şimdi bu değişikliğin neresi yargıyı siyasallaştırmaktadır?

Kurulun yarısı doğrudan bizzat meslek sahipleri tarafından seçilmektedir.

Hükümetin tek bir ataması yoktur.

Bakanın ve müsteşarın bulunması tartışılır ama değişiklik iyice incelendiğinde bakan ve müsteşarın eskisine göre daha az yetkili olduğu da görülür. Çünkü değişikliğin detayında HSYK üç daire halinde çalışıyor ve bakan ve müsteşar bu dairelerin çalışmasına katılmıyor. Oysa mevcut duruma göre müsteşar olmadan kurul toplanamıyor bile. Bağımsız sekretarya müstakil bina ve benzer iyileştirmeler ise işin cabası.

Pekala, CHP bu değişikliğe neden şiddetle muhalefet ediyor?

Çünkü CHP, HSYK''daki kadrolaşmayı ve kendi lehine siyasallaşmayı kaybedecek de ondan.

Yani HSYK CHP''nin etkisi altında bir kurul olmaktan çıkacak daha demokratik bir yapıya kavuşacak da ondan.

Yani CHP bir kalesini daha kaybediyor da ondan.

Aslında HSYK''da yapılan değişiklik yargının siyasallaşması değil siyasallaşan kurulun demokratikleşmesinden ibarettir.

Sistemdeki oligarşik adacıklardan birini oluşturan HSYK böylece toplum denetimine açılmış olacak ve ideolojik gerekçelerle insanların haksızlığa uğramalarının önü tıkanmış olacak.

Dolayısıyla HSYK''daki değişiklik daha fazla demokrasi ve daha fazla özgürlük demektir.

HSYK''nın yargı denetimi dışındaki kararlarıyla nice insanın hayatını kararttığını unutmadık.

Unutmamalıyız ve oyumuzu ona göre kullanmalıyız.

Referandum maddelerini irdelemeye devam edeceğiz.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...