Haberleri seyrediyor ve okuyorsunuz mutlaka. Lübnan yine karıştı. Lübnan''ı bilmeyenler de dışarıdan gazel okumaya devam ediyorlar.
Lübnan çok farklı bir ülke. Kısaca özetleyecek olursak, Lübnan''da otoriter bir devlet yapısı yok. Birbiriyle anlaşmış topluluklar var.
Tabii 1974-1990 arasında cereyan eden iç harp onlar için utulması imkansız tecrübeler kazandırmış.. Sistem 17 ayrı topluluk (cemaat, mezhep) devlet kurumları üzerinde uzlaşmışlar ve inanılmaz bir hoşgörü ile hayatlarını idame ettiriyorlar.
Bir bakan bile ayrılsa kaos yaşanacak bir koalisyon düşünün. Lübnan işte öyle bir koalisyon devleti.
Cumhurbaşkanı Hıristiyan, başbakan Sünni Müslüman, meclis başkanı şii Müslüman ve böyle devam eden bir paylaşım. Refik Hariri suikastına kadar uyum içinde yürüyen bir devlet yapısı ve hoşgörü ile birlikte yaşama bilincine kavuşmuş dünyada eşi benzeri olmayan bir halklar dayanışması.
Son yıllarda en fazla uğradığım Arap ülkelerinin başında geliyor Lübnan. Evvelki sene İsrail''in 34 günlük bombardımanı ve kara saldırısından sonra Lübnan''a giderek bombalanan ve kara çatışması geçen bölgeleri teker teker gezmiştim.
Bombardıman boyunca Şii Müslümanları evlerinde okullarında kimler misafir etti biliyor musunuz? Hıristiyanlar. Evet hristiyanlar. Hatta Şiilerin yoğunlukta bulunduğu bölgenin belediye başkanı da bir Hıristiyan.
Daha ilginci Hizbullah denince aklınıza son derece fanatik radikal bir dini grup gelir. Doğrudur giyim kuşamlarını gördüğünüzde varacağınız kanaat budur. Ama gerçek öyle değil. Farklı kesimlerle birlikte yaşama olgunluğuna erişmiş bir grup.
Üstelik Lübnan''ın en güçlü topluluğunu Hizbullah taraftarları oluşturuyor. Hizbullah tabir caizse bizdeki siyasi partiler gibi resmi bir vasfı olan hükümette orduda resmen söz sahibi bir grup. Ve Lübnan''ın güney bölgesi Sur şehri hariç tamamıyla Hizbullah''ın egemen olduğu bölge.
Bu bölgede gezerken Hizbullah liderinin portresini afişler halinde her yerde görmek mümkündü. Portrenin altında ki slogan dikkat çekiciydi. "Müslüman Hıristiyan birlikte yaşamalı". yazıyordu.
Yani mezhep taassubuyla hareket yerine ötekilerle birlikte yaşama bilinci öne çıkmış.
Lübnanlı bir bakıma buna mecbur. Ya iç savaşta olduğu gibi birbirilerini kıracaklar ki bundan herkes zarar gördü ya da birbirleriyle hoşgörü içinde yaşayacaklar. Onlar ikinci yolu tercih ettiler.
Lakin Lübnan üzerinden siyaset yapmak isteyen dış güçler bu hoşgörü ülkesini de karıştırmayı başardılar.
Bu başarılarını biraz da mevcut Sinyora hükümetinin Lübnan''ın hoşgörü iklimini gölgeleyen tutumları oluşturdu.
Lübnan''ı anlamak için biraz daha somut bir örnek verecek olursak Kıbrıs''a bakabiliriz. Rum ve Türk kesimi 1974 öncesi aralarında anlaşmış ve devlet makamlarını paylaşmışlardı. Herkesin görevi yetkisi belliydi. Türk toplumunun sayıca az olması zayıf olmasını gerektirmiyordu anayasa gereği herkes belli yetkiyi kullanıyordu. Lübnan da aynen öyle farklı cemaat ve mezheplerden oluşan topluluklar bir koalisyon kurmuşlar devlet öyle yürüyor. Makarios''un Türk toplumunu yok sayarak Kıbrıs''ı işgal etmeye kalkıştığında nasıl bir sıkıntı çıktıysa Lübnan''da da baş gösteren sıkıntı da ona benzer bir şey.
Hükümet, Hizbullah''ın telekomünikasyon ağının yasadışı olduğunu ilan ederek ve havaalanı komutanını görevden alarak ajitasyona kalkışınca ortalık gerildi.
Türkiye''den ara buluculuk istendi ama sonuç alınamadı.. Geçen hafta başlayan ve 6 gündür devam eden gerginlik ve çatışmalar meydana geldi.
Sonra hükümet bu iki kararını da rafa kaldırmak zorunda kaldı yani geri adım attı. Ancak ben bu yazıyı yazarken ölü sayısı 61 olmuştu ve çatışmalar hala devam ediyordu.
Lübnan''daki çatışma din eksenli bir çatışma değil. Siyasi bir çatışma.
Dileriz Lübnan üzerinden rekabet eden dış güçler oradaki hoşgörü ortamına limon sıkmaktan vazgeçerler.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.