Muhalefette tasvip olmaz
Resul TosunYeni Şafak Gazete Yazarı
00:00, 21/08/2010, Cumartesi • Yeni Şafak Haber Merkezi
Referandum maddelerinin içeriğini irdelemeye devam ediyoruz.
12 Eylülde oylayacağımız referandumun 14. maddesi anayasanın 144. maddesinin değişikliğini içeriyor. Hâkim ve Savcıların Denetimi başlığı, Adalet Hizmetlerinin Denetimi olarak değiştiriliyor. Tamamen teknik bir düzenleme.
15. madde anayasanın 145. maddesindeki değişikliktir. Bu değişiklik ile askerlerin sivil mahkemelerde yargılanması ve sivillerin askeri mahkemelerde yargılanmaması öngörülüyor.
Çağdaş dünyada askeri mahkemeler disiplin suçlarına bakan mahkemeler olup askerler de siviller gibi normal mahkemelerde yargılanmaktadır. Bizde ise bırakın askerlerin sivil mahkemelerde yargılanması siviller bile askeri mahkemelerde yargılanmaktadır. 15. madde ile anayasanın 145.maddesi değiştirilmekte böylece sivillerin askeri mahkemelerde yargılanmasına son verilmekte, askerlerin de askerlik görevi haricindeki suçlardan sivil mahkemelerde yargılanmalarının yolu açılmaktadır.
Zaten ana muhalefet partisi bu düzenlemelere itiraz etmiyordu. İtirazı sadece iki maddeye idi. Biri anayasa mahkemesinin yeniden düzenlenmesi ikincisi ise HSYK''nın yapısının değiştirilmesiydi.
Hatta ana muhalefet lideri bu iki madde geri çekilirse pakete destek vereceklerini bile ilan etmişti.
Oysa bu iki kurum hukukun siyasallaşmasının en bariz şekilde tezahür ettiği kurumlardı. Yapılan değişiklikler de öyle iddia edildiği gibi hükümetin kendi yargısını oluşturması falan değildi.
Referandumun 16,17, 18 ve 19. maddeleri Anayasa mahkemesinin yapısının ve işleyiş tarzının değiştirilmesini içeriyor.
Muhalefetin itiraz ettiği ve dananın kuyruğunun koptuğu değişikliklerden biri bu.
16. madde, anayasa mahkemesinin oluşumuyla ilgili anayasanın 146. maddesini değiştiriyor.
Ve hemen hatırlatalım yapılan bu değişiklik bizzat mahkemenin 2003 yılında talep ettiği değişiklikle büyük oranda örtüşüyor. Başkan Mustafa Bumin zamanında mahkemenin yapısının değiştirilmesi için bir teklif hazırlanmış ve hem hükümete hem de muhalefete sunulmuştu. Hükümetin bence en önemli hatalarından biri o zaman bizzat mahkemenin yaptığı teklifi gündeme almamış olmasıydı. O zaman bugünkü değişikliği öneren anayasa mahkemesinin bizzat kendisi olduğu için muhalefet bu kadar itiraz edemezdi.
Bu sebepledir ki yani kendisiyle çelişmemek içindir ki anayasa mahkemesi bu maddeler üzerinde herhangi bir değişiklik yapmamıştır!
Şimdi ana muhalefet iki sebepten dolayı bu değişikliğe itiraz ediyor, birisi teklifi AK Parti getirdiği için. Çünkü İsmet İnönü, ''Muhalefette tasvip olmaz.'' demiş ve her şeye muhalefeti kurumsallaştırmıştır. Diğeri ve en önemlisi de mahkeme CHP denetiminin dışına çıkacağı içindir.
Aslında CHP''nin asıl sıkıntısı yargıdaki iktidarının son bulması sıkıntısıdır. Hem AYM hem de HSYK üyelerinin bugüne kadar CHP zihniyetindeki kişilerden oluşması CHP iktidarının en önemli tezahürleriydi. Bu iki kurum CHP''nin arka bahçesi gibi çalışmakta, kim iktidar olursa olsun CHP, bu iki kurumun da içinde bulunduğu bazı kurum ve kurullar eliyle hükümetleri denetlemekteydi. Yani her ne kadar muhalefette ise de CHP''nin iktidarı bu kurumlar eliyle devam etmekteydi.
Bu bağlamda CHP''nin itirazını anlamakta güçlük çekmiyoruz. Anlamakta zorlandığımız nokta MHP''nin CHP iktidarına bu kadar sahip çıkmasıdır.
Özetleyecek olursak anayasanın 146. maddesindeki değişiklik aslında bizzat anayasa mahkemesinin talep ettiği değişikliktir. Öyle iddia edildiği gibi hükümetin kendi yargısını oluşturma çabası değildir. Değişikliğin içeriği okunursa hükümetin tek bir üye bile atamadığı ve önermediği görülecektir. Dediğim gibi sıkıntı hükümetin kendi yargısını oluşturmasında değil CHP''nin elindeki yargının daha demokratik yapıya kavuşuyor olmasındadır.
Referandumun 17. maddesi anayasa mahkemesi üyelerinin görev süresiyle ilgilidir. Bu göreve seçilen üye emeklilik yaşına kadar görev yapıyordu. Bu değişiklik ile Anayasanın 147 maddesi yeniden düzenlenerek üyelerin görev süreleri 12 yıl ile sınırlandırılmaktadır. Hükümet kendi yargısını oluşturmak istemiş olsaydı üyelerin süresini sınırlandırmaması gerekmez miydi?
Referandumun 18. maddesi anayasanın 148. maddesinde yapılan bir değişiklik ile mahkemeye bireysel başvuruların yolunun açılmasıyla ilgilidir. Yani AİHM''ye gitmek isteyenlere kolaylık getirecek, mahkeme insan hakları mahkemesi olarak da görev yapacaktır.
Referandumun 19 maddesi ise mahkemenin çalışma sistemiyle ilgili.
Referandum maddelerinin içeriğine girdiği zaman meydanlardaki polemiklerin konudan ne kadar uzak olduğunu daha iyi anlıyor insan.
Bu konuya devam edeceğiz.
Sitemizde çerezlerle kişisel verileriniz işlenir. Zorunlu çerezler dışındaki analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca açık rızanızla kullanılır. Ayrıntılar: Çerez Aydınlatma Metni.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.