Geçen cumartesi günü mensubu olmaktan şeref duyduğum Birlik Vakfı''nın iftarına giderken başbakanın geleceğinden haberim yoktu. Niyetim hem dostlarla hasret gidermek hem de güzel sesli fem-i muhsin sahibi, cemaate doyulmaz bir manevi haz yaşatan imamların ve müezzininin görev yaptığı Gazi Atik Ali Paşa camiinde bir teravih kılmaktı.
Vakfa gittiğimde başbakanın da iftara katılacağını öğrendim. Lafı uzatmayalım başbakan iftardan sonra dünya gündeminin ilk sırasına oturan bir konuşma yaptı.. Çok sertti ve diplomasi sınırlarını zorlayan bir açıklamaydı.
Özetle, Suriye için sabrın tükendiğini, Suriye''nin bizim bir iç meselemiz olduğunu, Mübarek örneğinin anlamlı olduğunu, gereğinin yapılacağını ve dışişleri bakanını Şam''a göndereceğini ifade etti.
Bu yazıyı dün sabah yazdığım için bakan gitti mi gitmedi mi bilmiyorum. Ben şahsen gitmiş olsa ve gereken mesajı bütün çıplaklığıyla vermiş olsa bile durumun düzeleceğinden ümitli değilim. Çünkü Suriye rejimi bugüne kadar Erdoğan''a ne söz verdiyse yapıyor göründü ama halka yönelik şiddetten de geri durmadı..
Zaten başbakanın bu mesajından hemen sonra Suriye tarafı, sert mesaj gelirse daha sert cevap verileceği açıklamasını yaptı. Hatta Türkiye göstericilerin terörist olduğunu kabul etmezse görüşme bile yapılamayacağı bilgisi medyaya yansıdı.
Türkiye teröre destek veren ülkeler listesinde olmasına rağmen komşularla sıfır sorun politikası bağlamında Suriye''yi adeta aslanın ağzından almış, uluslar arası platformlarda sahip çıkmış ve ilişkiler tarihinde hiç görülmemiş biçimde gelişmiş hatta zirve yapmıştı.
Şimdi Suriye ile ipler kopma noktasında.
İlişkilerin kopma noktasına gelmesi tabiî ki Türkiye''nin kusuru değil.
Kusur tamamıyla Suriye tarafının. Arap baharının etkisiyle sokaklara dökülen halkın meşru taleplerine kurşunla cevap veren ve Türkiyeli dostlarının tavsiyelerine uyuyor görünüp tam aksini yapan bir yönetim profili çizdi Suriye.
Esed''in durumu ise tıpkı Netenyahu''nun Ankara''da saldırmayacağına dair söz verdiği halde ülkesine dönünce Gazzeye ateş kustuğu durumu andırıyor.
Karşındaki adam omurgasız biri değil ki sessiz kalsın.
Hadi Netenyahu sırtını batıya dayamış kimseye eyvallahı yok.
Peki ya Suriye''yi bu derece cüretkâr kılan faktör nedir? Rusya''nın ve Çin''in BM''deki desteği mi? Yoksa Suriye rejimini ayakta tutmak için bütün imkânlarını seferber eden İran mı?
Her ikisi de. Özellikle bütün imkânlarını seferber eden İran.
Kabul etmek gerekir İran büyük bir devlettir ve hem bağımsız hem uzun vadeli stratejileriyle AK Parti hükümetlerine kadar bölgenin en önemli aktörüydü.
AK Parti hükümetlerinin uyguladığı dış politika ile bölgenin en etkin aktörü Türkiye oldu.
Türkiye''nin batının baskılarına rağmen İran ile de ilişkileri bu dönemde umulanın fevkinde bir gelişme gösterdi. Ama İran ile süregelen gizli rekabet Arap baharında yavaş yavaş uç vermeye başladı.
Suriye olayları ise İran''ın Suriye üzerinde Türkiye''den daha etkin olduğunu ortaya çıkardı. Suriye beş ay süren bir krizi yönetebilecek ve ayakta kalabilecek kadar zengin ve güçlü bir devlet değil. Esed ailesinin diplomasi dışında bir başarısı da yoktur.
Dolayısıyla beş aydır taşıması mümkün olmayan bir krize hala tahammül ediyorsa bu İran sayesindedir.
Daha önce yazdığım gibi İran''ın Ortadoğu politikalarının merkez üssü Suriye''dir. Suriye''de muhtemel rejim değişikliği durumunda İran''ın bu üssü kaybetme riski vardır. O yüzden de İran Esed yönetimini ayakta tutmak için siyasi ekonomik bütün imkânlarını seferber etmiştir.
Ancak İran da Esed yönetiminin son demlerini yaşadığını görememe yanlışı içindedir. Esed bu haliyle Saddam''ı hatırlatmaktadır. Ordusuna, cumhuriyet muhafızlarına, kabilesine ve destek ziyaretlerine olan güveniyle dünyaya meydan okuyan Saddam''ı hiç biri kurtaramamıştı.
O yüzden başbakanın Hüsnü Mübarek örneği yumuşatılmış bir hatırlatmaydı.
Hasılı kelam Suriye rejimi için bundan sonra dönüş olduğunu düşünmüyorum ama yine de Türkiye''nin Esed yönetimiyle ilişkilerini tümden kesmesinin doğru olmayacağı kanaatindeyim.
Onca saldırıya rağmen ülkesinin büyük kısmına hala hâkim olan Kazzafi ile ilişkilerin tamamıyla kesilmesi sizce ne kadar doğruydu?
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.