24 Haziran seçimlerine giden bu süreçte, içeride özellikle kur artışı ve akabinde gerçekleşen faiz artışları ile ülke ekonomimiz bir kriz içerisin de gösterilmektedir. İşte bu sebepledir ki, günümüzde İtalya kaynaklı olarak dillendirilmeye başlayan ve olası etkileri Avrupa ile beraber tüm dünyaya yayılması muhtemel kriz söylemleri üzerinde biraz durmak istiyorum.
Öncelikle, Paris’te Avrupa Dış İlişkiler Komisyonu’nda konuşan ünlü yatırımcı George Soros, İran ile olan nükleer anlaşmaya son verilmesi ve transatlantik birliğinin dağılması tehlikesinin, Avrupa ekonomisi üzerinde olumsuz etki yaratacağını söyledi.
Gelişen piyasa para birimlerindeki yükselişin doların gücüyle kesildiği ifadesini kullanarak büyük bir finansal krize doğru gidildiğini ifade eden Soros, “Avrupa birliği, varoluşsal bir krizde. Ters gidebilecek her şey, ters gitmiş durumda” değerlendirmesinde bulundu.
Gerçekten de son aylarda Avrupa’nın İtalya, İspanya, Fransa gibi önde gelen ülkelerine baktığımızda, bu ülkelerde ortaya çıkan siyasal ve ekonomik sorunlar kriz tespitlerini daha da anlamlı kılmaktadır.
Fransa’da geçtiğimiz ay başlayan grev dalgasında memurlar, kamu ve yerel yönetim çalışanları ile kara, hava ve demiryolu sektörü çalışanları, hükümetin kemer sıkma ve reform kararlarına tepki olarak iş bırakma kararı aldı. Macron’un ekonomik yönetimini beğenmeyen Fransız halkı, ekonominin çöküntüye uğramasından dolayı son aylarda başkent Paris ve birçok kentte gösteriler düzenleyerek, grevler başlattılar.
Fransa’da hal böyle iken, İspanya’da 2011’den bu yana iş başında olan Başbakan Mariano Rajoy parlamentoda yapılan güven oylamasını kaybetti. Gensoru önergesi, Rajoy’un merkez sağdaki Halk Partisi’nin mensuplarını da içeren yolsuzluk davaları sonrası gündeme gelmişti. Katalanya’nın özerklik talebi ile birlikte ekonomisindeki sorunları ciddi biçimde derinleşen İspanya’da, olası erken seçim ihtimali de Euro’daki satışı hızlandırdı.
Her geçen gün yeni bir sorunun baş gösterdiği Avrupa’da, en güncel sorun ise İtalya’da yaşanan seçim süreci olmuştur. 4 Mart 2018 tarihinde İtalya’da yapılan seçim sonucunda yeni kurulacak hükümet için gerekli çoğunluğu hiçbir parti elde edemedi. Takip eden süreçte, çoğunluğun elde edilemediği durumlarda parlamenter sistemin en sancılı süreci olan koalisyon çalışmaları İtalya’da başlatıldı.
Ancak, siyasi partilerin anlaşamadığı 3 aylık belirsizliğin ardından, hükümet düğümü çözülerek 5 Yıldız Hareketi ve Lig partilerinin ortaklığında bir koalisyon hükümeti ancak birkaç gün önce kurulabildi.
AB’nin en büyük ekonomilerinden biri olan İtalya’da derinleşen siyasal kriz ve belirsizlik, ekonomide bir hayli fazla olan borç yükünün daha da artması nedeniyle yatırımcıları tedirgin etmektedir. Bu tedirginlik yeni bir Yunanistan vakasına varan ifadelere sebep olurken, Euro bölgesinden İtalya’nın ayrılmasına ilişkin tartışmalar daha şimdiden başlamış durumda.
Hatırlanacağı üzere, Avrupa Birliği’nin küresel krizi atlatmasında en önemli destek Almanya’dan gelmişti. Özellikle Deutsche Bank’tan ülkelere dağıtılan krediler, ekonomik olarak batış eşiğindeki ülkelere By Pass etkisi yaratmıştı.
Ancak, İspanya, Yunanistan ve İtalya’ya verilen Alman kredilerinin tahsil edilememesi Deutsche Bank’ı batağa sürüklemişti. Almanya Başbakanı Angela Merkel ise Deutsche Bank’ı iflasın eşiğine getiren bu zor durumdan dolayı İtalya’ya baskı yapmaya başlamıştır.
İtalya başta olmak üzere Avrupa ülkeleri bu durumdayken, ülkemiz ekonomisi için problemlerin çözümsüz gibi gösterilmesinin ciddi bir haksızlık olduğunu düşünüyorum.
Zira; İtalya, İspanya ve Fransa’nın 2017 yılındaki bazı makroekonomik değerlerine baktığımızda, bizden daha kötü durumda olduğunu görüyoruz.
Yine, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) Mayıs 2018 Ekonomik Görünüm raporunda, 2018 yılına ilişkin Türkiye büyüme tahmini % 5.1 seviyesinde öngörülürken, Euro Bölgesi için bu oranı % 2.2 olarak ifade etmiştir.
Euro Bölgesi’nde yapısal ve siyasi zorluklardan bahseden OECD, küresel riskler arasında İtalya’daki siyasi kargaşanın Euro krizi anılarını tazelediğine dikkat çekerken, İtalya tahvil faizlerindeki artış ve Avrupa hisse senetlerindeki düşüşten bahsetmiştir.
Geçmişte Avrupa’da yaşanan krizlerde; AB’nin atacağı adımlardaki belirsizlikler nedeniyle oluşan riskler karşısında, Yunanistan gibi Avrupa ülkelerine yatırım yapmış kişilerin farklı ülkelere yöneldiklerini gördük. Bu dönemlerde tercih edilen en cazip ülkelerin başında ise Türkiye gelmiştir.
Örneğin; 2008 krizinden sonra yaşanan Avrupa krizinde Türkiye’de izlenen politikaların, fonları çekme ve güvenli liman oluşturma noktasında oldukça başarılı olunduğunu söyleyebiliriz. Bakıldığında, 2010 yılında özellikle portföy yükümlülükleri hesabındaki artışla beraber aynı dönemde doğrudan yatırımlar da tekrar artışa geçmiştir. Bu artışlar sonucunda, TL değer kazanmış ve döviz kurlarında düşüş yaşanmıştır.
Ülkemiz ekonomisinin yoğun eleştiri aldığı ve 24 Haziran seçimlerine gidildiği bu günlerde, İtalya’da yaşanan bu sürecin istikrar açısından oldukça önemli bir örnek olduğu kanısındayım. Özellikle seçim sonuçlarının istikrarı tercih ederek sonuçlanması durumunda, doğru politikalarla Avrupa’da güvenli bir limanın tekrar Türkiye olması sağlanabilir.

Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.