Sonuncu: Kitabın Nesneleşme Serencam"ı...

Birkaç yıl öncesine kadar gençlerin hayalini süsleyen mesleklerin zirvesine futbolcu, popçu olmak damgasını vururken; artık gençlerin ''yazar'' olmak istediğini fısıldıyor anketler. Köşe yazarı olmak ya da roman yazmak. En çok kazananlar, en tanınanlar listesinde yazarların ismine rastlamak, ''yazmayı'' cazip hale getiriyor gençlerin gözünde.

İnternet öncesi köşe yazarlarının okunma oranını sayısal olarak tespit etmek mümkün değildi. İnternetle beraber okunma yerini ''tıklanmaya'' terk etti. Beğeni ve okunmanın ''tıklanma'' ile ölçülmesi, yeni yazar profilleri ortaya çıkardığı gibi, okuyucu profili de değişimden payına düşeni aldı. Daha çok tıklanabilmek için dikkat çekici, tahrik edici başlıklar atıp; yazının içinin boş bırakılması, okuyucuda ''ben de yazabilirim'' algısını güçlendirdi.

Gazetelerin çoğalması, köşelerin fazlalaşması, magazinin hayata egemen olmasıyla birlikte; günlük hayatın ve popüler kültürün kaleme alındığı köşelerin sahipleri nesne konumundan sıyrılıp özne konumuna geçtiler. Yorum ve fikirden arındırılan köşelerde staryazarların ikamet etmesi gençlerin ilgisini çekmekte gecikmedi haliyle.

Edebiyat dünyasında da yaşanıyor benzer bir değişim. Edebiyat çok satanlar listesine indirgendiğinden beri, yazmanın tek başına yeterli olmadığı fark edilince edebiyat dünyası da poplaşmaya başladı. Kalemi tükenen popüler kültürün kırmızı çizgilerine teslim oluyor. Yaşadıklarını yazanlar, yazdıklarını yaşamak konusunda ısrarcı olanlar gazete sayfalarını süsledikçe; edebiyat dünyası da nesneleşmeden payına düşeni alıyor.

Yazarı tarafından proje olarak üretilen, arz/talep piyasasında okumak için değil sahip olmak için satın alınan, tüketicisiyle buluşan kitap nesneleşme sürecini tamamlamış oluyor.

Sanat eserinin nesneleşme sürecini, edebiyatın dış görünüşe teslim olmasını Tahsin Yücel son romanı Sonuncu''da etkileyici bir bakış açısı ve kendine has üslubuyla anlatıyor.

Yalan''da deha kabul edilen ama tüm bilgisini ansiklopedilere ve güçlü hafızasına borçlu, kendisine ait olmayan kuramı kendisininmiş gibi anlatan Yusuf Aksu''nun hikayesinde bilginin nesneleştirilmesini; Kumru ile Kumru''da yaşama egemen olan eşyanın duygu, düşünce ve kişilikleri nasıl etkisi altına aldığını, ''buzdolabının nesneleştirilmesi''yle anlatan Tahsin Yücel; son romanı Sonuncu''da kitabın nesneleştirilmesini anlatıyor.

Selami Harici''nin Serencam adını verdiği kitabının 40 yılı aşan bir süreye yayılan yazma serüvenine tanıklık ediyoruz Sonuncu''da. Önce karısının, sonra oğlunun, en son da torununun bakış açısından. 1940''lı yıllarda masa başına geçtiğinde çocukları henüz çok küçüktür Selami Harici''nin. Aylarca ilk cümlenin önce aklına sonra kağıda düşmesini bekledikten sonra, yazdıklarını yırttığı uzun bir süreç daha yaşar. Söylenmemişi söyleme, yazılmamışı yazma iddiasındaki Selami Harici, tür olarak da hiç denenmemiş yazılmamış bir yapıt peşindedir. Bu yazma süresince arada güven bunalımları yaşasa da tek destekçisi eşidir. Ki Serencam''ın yazılma/yazılamama sürecini de eşi anlatır ilk bölümde. 40 yıl sonra Selami Harici noktayı koyduğunda; klasörler dolusu yazılmış kağıtlar bir araya getirilir ve 24.718 sayfalık dev bir eser çıkar ortaya.

Selami Harici''nin bile ne anlattığı ne yazdığı konusunda yeterli açıklamayı yapamadığı kitap hakkında en büyük iddiası, tek bir kelimesinin bile çıkartılamayacağı atılamayacağı yönündedir. Bastıracak yayıncı bulma engeli bir apartman dairesi satılarak ve tek bir nüshayla aşılır. Dev boyutlarda tek nüsha olarak basılan Serencam''ın güzel baskısı, cildi, muhteşem boyutu göreni hayran bırakmaya yeter.

Başında tek bir büyük harf ve sonunda tek bir noktanın kullanıldığı kitabı okumaya kalkanlar hiç bir şey anlayamaz. Kitabı en çok anladığını iddia eden kişi Selami Harici''nin eşidir ki o da ancak eşinden dinlediği zamanlarda. Kendi okuduğunda değil!

Sayıca çok basılan kitap adetlerine, kalabalık çok satarlar listesine rağmen; kitap okuma oranının gittikçe düşmesini, seyirlik bir malzeme haline gelen Serencam üzerinden anlatıyor Tahsin Yücel. Yabancı basında dev boyutu, sayfa sayısı, göz kamaştırıcı cildi üzerine yazılar çıktıkça; yerli basında da ''Avrupa Avrupa duy sesimizi'' yorumları yer alır. Muhafaza edebilmek için özel olarak yapılan kitaplık ise değerine değer katar Serencam''ın.

Okunamadıkça değer kazanan, anlaşılamadıkça derin olduğuna kanaat getirilen kitabın esrarını çözmekse Selami Bey''in torunu Lami''ye nasip olacaktır.

Okunamadıkça anlaşılamadıkça değer kazanan (ç)alıntı kitaplara göndermelerle dolu; okunmak için değil seyredilmek için yazılan bir eser Serencam. Her kitabı basılanın yazar olmadığı gibi her kitap satın alanın da okur olmadığının altını çiziyor Tahsin Yücel.

Her şeyin görüntü olduğu bir çağda anlamın kaybedilişinin, tüketilişinin öyküsü olarak Sonuncu okunmayı hak eden bir roman. Diğer Tahsin Yücel romanları gibi.