Toplumsal bir parodinin içinde yaşamak...

2001 krizine; televole adıyla genelleştirilen magazin programlarının, halkı yanlış etkileyebileceği ve isyana sürükleyebileceği yönünde yapılan yorumlar damga vurmuştu. Ekran başındakiler ekonomik krizin etkisi altındayken; eğlencenin dibine vurulan, izleyene aşırı refah izlenimi veren görüntülerin öznesi ''şöhret''lerdi. Futbolcu, manken, oyuncu, şarkıcı, sosyetik isimler. Küresel ekonomik krizi derinden yaşadığımız bugünlerde ise halk bizzat ''ekran öznesi'' olarak dile getiriyor isyanını.

BBG''nin öncülük ettiği ''sıradan insan''ların katıldığı reality şovlarla birlikte yaşanmaya başladı değişim. Şöhret öncesi tüm hayatların sıradan olması, sıradan insanın şöhrete giden yolun reality şovdan geçtiğini keşfetmesine imkan sağladı. Slogan belliydi: TV''de gözükmek. Tutunmak ve demir atmak sonraki adımdı.

Nitekim BBG''ye katıldıktan sonra kaset çıkaranlar, sunucu olanlar, popülerliklerinin son kullanım tarihini doldurana kadar dizi oyunculuğu yapanlar; kısa süreli de olsa ekran macerası yaşamayı başarınca, herhangi bir programda gözükerek ''ekranı fethetme'' furyası başlamış oldu.

Fikri takip yapılsa izdivaç programına katılan birisinin Yemekteyiz''e başvurmuş olduğu; Yetenek Sizsiniz programına katılanların daha önce bilumum star yarışmasında şansını denemiş olduğu çıkacak ortaya. Aslında çoğunluk katıldığı programın konseptine uygun değil! Yemek yapmaktan uzak olanların Yemekteyiz''de, yeteneğin y''siyle alakası olmayanların Yetenek Sizsiniz''de, aklında evlilik olmayanların izdivaç programlarında boy göstermesinin sebebi, şöhret rüzgarında bir yaprak misali savrulma isteği.

Değişik programlar altında kendini ekrana atanların ortak bir lisanı var: Sebep ne olursa olsun ekrana çıkmanın adı; medeni cesaret. ''Buraya çıkabileceğimi herkese göstermek istedim'' en çok duyulan cümle katılımcıların ağzından.

Anı koleksiyonuna bir katkı olması için katılanlar da çoğunlukta. Mahremiyetlerini gözler önüne sermekten sakınmayanlar, dahil oldukları formata katkıda bulunabilmek için ellerinden geleni yapıyor. Kocam Sana Emanet, Benim Kocam Bir Melek gibi formatlara katılanlar, tanıtım çekimlerine ''kısa film '' muamelesi yaptıklarını kendileri ifade ettiler. 23 Nisan''da devlet büyüklerinin koltuklarını bir günlüğüne çocuklara bırakmalarından hareketle; bir günlüğüne kadınların yerine ev işi, pasta, börek yapan erkeklerden biri boşanma aşamasında başvurmuştu programa. Göstereceği performansla eşini boşanmaktan vazgeçirebileceğine inanmıştı büyük ihtimal. Birinci olması halinde kazanacağı ödül kadar, jüri üyesi kadınlardan alacağı övgülerin de evliliğini kurtarmakta katkısı olacağını düşünüyordu. Boşanma hikayesi diğer adaylar arasında sivrilmek ve diğer yarışmacıları etkilemek için kurgulanmış bir olay değilse tabi!

İnsanların mahremiyetlerini gözler önüne serme ısrarı Sinan Çetin''i de Hayat Sineması ile döndürdü ekranlara. Hatırlanacağı gibi ekranlarda küsleri barıştırma, kayıpları bulma işine ilk soyunanlardandı Sinan Çetin Film Gibi ile. Bayrağı devrettiği Kaya Çilingiroğlu zamanında komedi formuna dönse de Film Gibi, Sinan Çetin zamanında ağır dramaydı.

Bilumum kanalda devam eden evlilik programları, artan boşanma vakaları, insanların her şekil ve şartta ekranda görünmeyi tercih etmeleri, Hayat Sineması''nın doğumuna zemin hazırladı. İki kişi kendi arasında çözemezken problemini, kameralar önünde evliliğin tüm mahremiyeti ortaya saçıldıktan sonra nasıl barışacak tam bir muamma. Biz boşanmaya karar verdik ama bizi boşamayın mı diyorlar Hayat Sineması''na katılarak yoksa hayat hikayemizi bize anlatın da boşanmaktan vazgeçelim mi? Bu tür programları seyrettiren seyircinin kafasında soru işareti eşliğinde oluşan ''gerçek mi'' sorusu. İzleyen yüzde yüz gerçek olduğuna inandığında da yok oluyor ekran önünden sahte olduğunu anladığında da.

Kurgu senaryolar ile kapasitesinin sınırlarını zorlayan seyirciyi şaşırtmak da kolay değil artık kandırmak da!

Şüphe ettiğinde gerçekliğini ''sahte mağdur'' kimliğiyle test eden seyirciler, programcıları tongaya düşürerek aralıyor şöhret kapısını. Okan Bayülgen''in programına konuk olarak katılan Çinli bebek hikayesinin sahibi kadın gibi.

Kurgu gerçek karakterler yerini spontane gerçek karakterlere terk etti. Canlı yayınlarda kontrolsüz, filtresiz bağlantıların yapıldığını 25 civarında programı telefonla arayarak televizyon hacker''i unvanını sonuna kadar hak eden biri seriyor ortaya.

Değişik bir evliliğe imza atmak isteyenler, evlilik masraflarını minimize etmek isteyenler stüdyo nikahından medet umarken; evliliklerinin belgeselini çektirmek isteyenler Hayat Sineması''nda alıyor soluğu. Toplumsal bir parodinin içinde yaşıyoruz cümleten. Kandıran da farkında gerçeklerin kandırılan da. Arada sessiz bir mutabakat var sanki. Bütün sesleri yok eden sessiz bir mutabakat.