Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
52

Bildirimler

35 binden fazla vatandaşımız hayatını kaybetti, 105 binden fazla vatandaşımız yaralandı. Deprem 10 ilde yıkıma yol açtı ama 13 ildeki evlerde hasar meydana geldi. Deprem bölgesinde arzın 7,3 metreye kadar yer değiştirdiği devasa bir afetten söz ediyoruz.

Bu afette binlerce insanımız enkaz altında, binlercesi de arama-kurtarma çalışmalarında mücadele verdi. Vatandaşlarımız bölgede sadece depremin getirdiği zorluklarla ya da soğukla boğuşmadılar. Sosyal medyada ve sokakta dolaşıma giren
dezenformasyonla da savaşmak zorunda kaldılar.
Bu afetin ilk gününden beri Anadolu Ajansı Teyit Hattı’nın tecrübeli editör ve muhabirleriyle birlikte çalışıyorum. Bu birim sosyal medyada yayılan yalan, yanlış bilgileri, dezenformasyon barındıran içerikleri tarıyor ve doğruluğunu teyit ediyor. Orada saptanan dezenformasyonun devasalığı ve sonuçları karşısında sadece şunu söyleyebilirim:
Bilgi kirliliği ve dezenformasyon insanımızın hayatını yakın tarihte belki de ilk kez, bu kadar çok ve doğrudan etkiledi.

Yayılan yanlış bilgi nedeniyle bazı depremzedeler yağmacı zannedilerek darp edildi örneğin. Kötü niyetli kişilerin yaydığı “Falanca adresteki enkazda insanlar var” şeklindeki paylaşımlar arama-kurtarma ekiplerini yanlış adreslere yönlendirdi.

Kamuoyuna yansımadı ancak Adıyaman’da WhatsApp gruplarında dolaşıma sokulan bir dedikodu şehirde panik yarattı. Bölgeden resmi bir kaynağım “Adıyaman’da ilaçlama yapılacak, herkes zehirlenecek” iddiası yüzünden bazı insanların paniğe kapıldığını, ailelerini alıp şehri terke etmeye çalıştığını söyledi.

Dezenformasyonun özellikle afet dönemlerinde toplumu nasıl etkilediğini gösteren
en çarpıcı örnek
şüphesiz
“Hatay’da baraj yıkıldı”
dedikodusuydu. Sokakta ortaya atılan bu iddia sosyal medyada hızla dolaşıma girdi ve binlerce insan panikle kaçışmaya başladı. Bir arama-kurtarma gönüllüsünün “Çalıştığımız binada canlı vardı. ‘Baraj patladı’ dediler,
ne yapacağımızı bilemedik
” sözleri çarpıcıdır.
Enkaz altında yalanla savaşmanın
yaşanmış bir örneğidir.
Yukarıda verdiğim örneklerin hiçbiri sokakta ya da sosyal medyada yanlışlıkla dolaşıma girmedi.
Maksatlı bir kötülük bu.
Kimi ideolojik, kimi siyasi, kimi örgütsel nedenlerle dezenformasyon yapıyor. Bazılarının gerekçesi psikolojik nedenlere dayanıyor. İlgi çekmek, daha fazla etkileşim almak için insan hayatını hiçe sayanların sayısı az değil.
Her fırsatı propaganda zemini olarak kullanmak, devletin birliğini, toplumun dirliğini hedef almak isteyen terör örgütleri ve sempatizanlarını da unutmamak gerekiyor. Başta
PKK
ve
FETÖ
olmak üzere, terör örgütlerinin dezenformasyonu WhatsApp ve Telegram uygulamalarındaki gruplarda üretip, isimsiz hesaplar üzerinden dolaşıma soktuğu ve suyu daha fazla bulandırmaya çalıştığı biliniyor.
Yalanı söylemenin, dezenformasyon üretmenin, eğer geride bir parmak izi kalmadıysa ne yazık ki maliyeti yok.
Ama hakikati ortaya çıkarmak zor ve ciddi bir mesai istiyor.
Ortaya atılan maksatlı bir iddia dijital çağda kartopu etkisiyle büyüyebiliyor. Tek bir kişi ya da grubun ürettiği bu dezenformasyonu açıklığa kavuşturmak için bir sürü insan, inanılmaz bir enerji harcıyor. Bilgi kirliliğinin oluşmaması için, her bir sosyal medya kullanıcısının -özellikle afet dönemlerinde- sorumlu davranması gerekiyor.

K. MARAŞ’IN ALTINDAKİ FAY HATLARI

Depremlerden etkilenen şehirlerin yeniden inşası ve depremzedelerin yuvalarına kavuşması için önümüzdeki süreçte büyük bir seferberlik başlayacak. Bu kapsamda ilk kazma mart ayında vurulacak. Konutların inşası amacıyla
2023 yılı için takriben 400, 2024 yılı için ise 600 milyar liralık
bir planlama gerekiyor. Öte yandan yeni binalar yıkılan alanlarda değil
yeni açılacak yerleşim yerlerine inşa edilecek
. Özellikle Kahramanmaraş’ın altından
dört ayrı fay hattının
geçtiği göz önüne alınırsa yapılacak yeni binaların uygun zemine inşa edilmesi gerekliliği ortaya çıkıyor. Bu kapsamda STK ve üniversitelerle birlikte zemin etüt çalışmaları yapılıyor.

TOKİ’YE DÜŞEN ROL

Kimileri estetik eleştiri getirse de TOKİ’nin yaptığı binaların ne kadar sağlam olduğu depremle ortaya çıktı. TOKİ’nin 10 ilde ürettiği
133 bin 759 konutun hiçbirinde yıkım olmadı
. Bu, TOKİ’nin, işini ne kadar ciddiye aldığını gösteriyor. Tam da bu yüzden yeniden inşa sürecinde, ileride benzer acıların yaşanmaması için, TOKİ’nin önemli bir rol üstlenmesi gerekiyor. Yeni binaların yapımında
sadece TOKİ’nin imzası olmalı
. Bu konuda kamuoyunda ciddi bir beklenti var.
Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...