İşadamı olmanın 4 açık 3 kapalı şartı

Ahiyân-ı Rum, yani Anadolu Ahileri aralarına katılmak isteyen ahbaplarına önce referanslarını sorarlarmış. Yani kimden eğitim aldıklarını.

Daha sonra yol töresince sınava çekilirlermiş.

İşte bir sınav ve örnek iki soru:

De bakalım, ahiliğin açığı kaçtır?

Dörttür.

Say gelsin!

Eli, yüzü, gönlü, sofrası...

Kapalısı kaçtır?

Üçtür.

Say gelsin!

Gözü, beli, dili.

Gözü kapalılıktan murat nedir?

Kimsenin suçunu, ayıbını görmemektir.

*

"Bozkırın tezenesi" olarak gönüllere taht kuran merhum sanatçı Neşet Ertaş"ın memleketi Kırşehir aynı zamanda Ahiliğin de merkezi.

Başbakan Erdoğan"da hem Neşet Ertaş"ın anısına hem de "Ahilik Haftası" kutlamalarını başlatmak için dün Kırşehir"e gitti.

100 milyon liralık yatırımla tamamlanan Makissos Thermal&Spa Hotel gibi büyük bir yatırımın açılışını yapan Başbakan Erdoğan pazartesi günü (Yarın) açıklayacağı demokratikleşme paketi ile ilgili de önemli açıklamalarda bulundu.

*

Kırşehir"de merkez kutlamalar olmak üzere 81 ilde her yıl Ekim ayında neyi kutladığımızı biliyor muyuz?

Bilmiyoruz.

Küresel ekonominin çatırdadığı günümüzde ahilik anlayışına her zamankinden fazla ihtiyaç var.

Ahi sözcüğü de Arapça"dır ve "kardeşim" demektir. Ancak bazı yazarlar Ahi sözcüğünün Türkçe"de cömert, eli açık, yiğit anlamına gelen "akı" sözcüğünden geldiğini ileri sürmektedirler.

Ahilik iyi ahlakın, doğruluğun, kardeşliğin, yardımseverliğin kısacası bütün güzel meziyetlerin birleştiği bir sosyo-ekonomik düzen.

*

Deri işçilerinin ve Ahiliğin piri olan kurucusu Ahi Evren"in asıl adı Şeyh Mahmud Nâsıruddîn, İran"ın Hoy şehrinde dünyaya gelmiş.

Kayseri, Denizli ve Konya yörelerinde dolaştıktan sonra Kırşehir"e gelmiş, orada Ahilik teşkilatını kurmuş, 93 yaşında iken aynı yerde vefat etmiş.

Ahilik teşkilatının, Anadolu"nun birlik ve beraberliğinde, sosyal ve kültürel yapısında ve eğitiminde önemli rolü vardır.

Teşkilata bağlı kurumda eğitim gören öğrencilere "çırak" denirdi ve çıraklar sadece mesleki yönden değil, manevi yönden de iyi bir şekilde yetiştirilirdi.

Ustalar ise hem bir eğitim, hem de çırağın ahlaklı, dürüst, çalışkan ve dinine bağlı bir insan olarak yetişmesinden sorumluydu.

*

O dönemde Esnaf dükkânlarında asılan mani ve şiirler de o dönemki ticari anlayışının nasıl olduğunu gösteriyor.

Örnek verelim;

Bir dükkânda:

Her sabah Besmeleyle açılır dükkânımız.

Hakk"a iman ederiz, Müslüman"dır şanımız.

Eğrisi varsa bizden, doğrusu elbet sizin.

Hilesi hurdası yok, helalinden malımız.

Müşterilerimiz velinimet, yaranımız yârimiz.

Ziyadesi zarar verir, kanaattir kârımız.

Bir aşçı dükkânında:

Her taamın (yiyeceğin) lezzeti ta ki dimağdan (beyinden) çıkar,

Tuz ekmek hakkını bilmeyen akıbet(sonunda) gözden çıkar.

Balıkçı dükkânında:

Ehl-i aşka müptelayım(tutkunum) nemelazım kâr benim,

Mal ve mülküm yoktur amma kanaatim var benim.

Bir helvacı dükkânında:

Dolandım misl-i cihan(cihan misali) bulamadım başıma bir tane taç,

Ne eğride tok gördüm ne doğruda aç.

Bazı dükkânlarda:

Dükkân kapusu Hak kapusu, Hakkına yalvar,

Çeşmim (gözyaşım) gibidir çeşmeleri akmasa da damlar.

Bir şekerci dükkânında:

Sade pirinç zerde olmaz bal gerektir kazgana (kazana),

Baba malı tez tükenir, evlat gerek kazana.

*

Türklerin Anadolu"da bin yıldan beri yaşamaları "ahilik" sayesinde olmuştur.

Ahilikte; din, dil, ırk ve cinsiyet farkı gözetilmez.

Ahilik; zengin-fakir ayrımı yapmaz.

Çalışmak ve üretmek, alın teri ile kazanmak ahilikte bir ahlak kuralıdır.

Ahilik; halkın sırtından geçinenlere, hortumculara, soygunculara ya da bir köşeye çekilip miskin miskin oturanlara karşıdır.

Almanya"nın bugünkü kalkınmasının temelinde Ahilik düşüncesinin ve uygulamasının kopyalanması vardır.

Çünkü Almanlar yüzyıllar önce mesleki eğitim sistemlerini, Osmanlı"nın ahilik sisteminden aldıklarını bizzat kendi-leri ifade etmektedir.