TCDD, Haydarpaşa ve Cumhuriyet tarihi

Cumhuriyet''in 88''inci yılında Yüksek Hızlı Tren (YHT) teknolojisi ile dünyada 8''inci, Avrupa''da 6''ncı ülke haline geldik.

Türkiye''nin ulaşım sisteminin haritası Uluslararası 10. Ulaştırma Şurası''nda belirlenmiş.

2023 yılına kadar ulaştırma sektörüne 14 yılda yapılacak 350 milyar dolarlık yatırımın 45 milyar dolarlık kısmı demiryollarına tahsis edilecek.

2 bin 622 kilometre YHT ağının 2012 yılına kadar tamamlanması, 2023 yılına kadar 10 bin kilometre hızlı tren ağı ile 4 bin kilometre konvansiyonel yeni hat inşa edilmesi hedefleniyor.

155 yıllık köklü geçmişe sahip TCDD tarafından Osmanlı döneminde birçoğu yabancı şirketler eliyle yaklaşık 8 bin 500 kilometrelik demiryolu yapıldı.

Bunun 4 bin kilometrelik bölümü Misak''ı Milli sınırları içinde kaldı.

Kurtuluş Savaşı''nda demiryollarının önemi ortaya çıkınca Cumhuriyetin ilk döneminde demiryolu seferberliği başlatıldı.

1926-1946 yılları arasındaki 20 yılda 4 bin kilometrelik demiryolu hattı inşa edildi.

Bu hatların yüzde 80''i coğrafik koşulların çetin olduğu doğu bölgesinde gerçekleştirildi.

Bu demiryolu rüzgarı ne yazık ki 1950''li yıllardan sonra ters esmeye başladı.

Dünyadaki gelişmelere paralel olarak karayolu yatırımları ön plana geçti.

1950-2003 yılları arasındaki dönemde sadece 1700 kilometre demiryolu yapıldı. Demiryolları adeta unutuldu.

Son 8 yılda 80 proje üretildi. 2003 yılından bu yana demiryolları KİT''ler içinde öncelikli sektör olarak en yüksek ödenekleri aldı.

13 Mart 2009''dan beri başarıyla hizmet veren YHT''ler sadece Ankara, Eskişehir''e değil, İstanbul, Kütahya, Bursa, Afyonkarahisar başta olmak üzere birçok şehre, ulaşımı kolaylaştırdı, zamanı kısalttı.

Halen, YHT Ankara-İstanbul YHT Projesi''nin 2. etabı olan Eskişehir-İstanbul ve Ankara-Sivas YHT hatlarının inşası devam ediyor.

Her iki etap bittiğinde Ankara-İstanbul ile Ankara-Sivas arası 3 saate düşecek.

Organize sanayi bölgelerine yakın ve yük potansiyeli yüksek olan 16 noktada lojistik merkezlerinin kurulmaya başlandı.

Yaklaşık 430 milyon dolara mal olması beklenen lojistik merkezleri Türk lojistik sektörüne yıllık 40 milyar Dolar katkı sağlayacak.

Haydarpaşa''daki dönüşüm ve demiryollarındaki yenilikler konusunda fikir alışverişi yapmak isteyen TCDD Genel Müdürü Süleyman Karaman''la bu hafta içinde bir araya geldik.

Bir grup yazarla birlikte Haydarpaşa''da demiryollarının geleceğini konuştuk.

Bütün bu son 8-9 yıldaki gelişmelere rağmen Avrupa ve Uzakdoğu''ya göre demiryollarını kullanmada çok geride olduğumuz ortada.

Demiryollarını cazip kılmak için öncelikli olarak ekonomik yatırım yapılması gerektiğine inanmıyorum.

Hizmet konusunda yapılacak zihinsel bir değişikliğin demiryollarında yolcu sayısını ciddi olarak artıracağını düşünüyorum.

Nasıl insanların hafızaları varsa şehirlerin de kurumlarında, binalarında hafızaları var.

Şehirler, kentsel dönüşümle hafızalarından koparılırken binalar da yine dönüşüm adı altında aynı kaderi yaşıyorlar.

Tarihi binalar da farklı kimliklere büründürülerek hafızaları siliniyor.

Bu tarihi eski ve tehlikeli bir moda.

Maalesef bu akıma kapıldık.

Mahalleleri yıkıp yerine çok katlı binalar yaparak dönüşüyoruz ama neye dönüşüyoruz, düşünen yok.

Siyasilerin ve bürokratların “dönüşüm” planları yaparken tarihçi ve sosyologlara danışmamaları büyük eksiklik.

Aşağısı istasyon, yukarı katları, otel, restoran olacak bir Haydarpaşa, ne kadar Haydarpaşa olarak kalır?

Londra, Paris, Moskova gibi şehirlere kimlik kazandıran tarihi binalar şu anda nasıl kullanılıyor hiç bilen var mı?

Her şeyi yabancılardan örnek alırken, tarihi yapıları yabancılar nasıl koruyor bir de ona bakalım.