CIA için hizmet yarışı

11 Eylül 2011 saldırılarından sonra Amerikan istihbarat teşkilatı CIA''nın başlattığı ve bir çok açıdan insan haklarına aykırı bulunan ''küresel terörle savaş'' politikasına destek vermek için dünyadaki bir çok ülkenin adeta yarıştığı ortaya çıktı.

New York merkezli insan hakları kuruluşu olan Açık Toplum Adalet Girişimi (OSJI) tarafından hazırlanan rapora göre, aralarında İran, Suriye Türkiye''nin de bulunduğu 54 ülkeden çoğunluğunun yaptığı işbirliği, terör şüphelilerinin teslimi ve hava sahalarının CIA uçaklarına açılması ile sınırlı kalırken, bazı ülkeler ise yapılan işkencelere ortak olmakla itham ediliyor.

213 sayfalık raporda en öne çıkan konu şüphelilere karşı yapılan işkenceler. 136 şüphelinin isminin ve yaşadıklarının tek tek sıralandığı raporda, bazı şüphelilerin ağır işkence gördüğü vurgulanıyor. Rapora göre Afganistan, Pakistan, Mısır ve Ürdün''ün yanı sıra Avrupa ülkelerinden Litvanya, Romanya ve Polonya, CIA''nın işkence yaptığı gizli hapishanelerine ev sahipliği yapmış. İngiltere''den alınarak Libya''ya götürülen Sami al Saadi''nin de Trablus''ta işkence gördüğü raporda belirtiliyor.

Amerikan sivil toplum kuruluşu OSJI tarafından hazırlanan detaylı raporda CIA''nın gizli operasyonlarına destek veren 54 ülke arasında Türkiye''nin de adı geçiyor. Türkiye''nin verdiği örtük destek konusunda raporda yer alan en önemli iddia 2006 yılında Irak vatandaşı Abdülhadi El Iraki''nin CIA''ya teslim edilmesi. Raporda ayrıca Bosna Hersek''te yakalanan terör zanlısı 6 kişinin Adanada''ki İncirlik üzerinden Küba''daki Guantanamo Üssü''ne transfer edildiği ancak bunun CIA operasyonları kapsamında yapılıp yapılmadığı bilgisi de yer aldı.

CIA ile işbirliği yapan 54 ülkenin büyük çoğunluğunu Avrupa ülkeleri oluşturuyor. Bazı ülkeler sadece hava sahalarını CIA uçuşlarını açmış olmalarına rağmen Almanya, İsveç ve İtalya gibi bazı ülkeler, şüphelilerin yakalanmasında ve transferinde CIA ile işbirliği yaptı. Raporda, İngiltere''nin verdiği istihbarat desteğinin altı çizilirken Litvanya, Polonya ve Romanya''nın sınırları içinde gizli cezaevlerine izin verdiği vurgulandı. Listede Fransa, Hollanda ve Macaristan gibi Avrupa ülkeleri de yer aldı. Listede, Rusya ve İsrail''in bulunmaması dikkat çekti. OSJI''nın raporunda, Amerikalı yetkililerin insan haklarının ihlal edilmesinde sorumluluklarının altı çizildi ancak ABD''ye destek veren diğer ülkelerin sorumlulukları da olduğu, ''ABD dışında yapılan bu gizli operasyonlar diğer hükümetlerin aktif rolü olmadan uygulanamazdı'' ifadesiyle vurgulandı.

CIA ile işbirliği yapan ülkeler arasında, ABD''nin terörü destekleyen ülkeler listesinde yer alan İran ve Suriye de bulunuyor. OSJI raporuna göre Aralık 2001-Ekim 2002 arasında en az 9 kişi ''şüphelilerin aktarıldığı en yaygın yerlerden biri'' olarak nitelendirilen Suriye''ye götürüldü ve bazıları burada işkence gördü. Suriye doğumlu Kanada vatandaşı Mahir Arar''ın Kanada tarafından CIA''e teslim edilmesi ve Suriye''de işkence görmesi buna örnek olarak verildi. İran da CIA ile işbirliği yapan ülkeler arasında. Tahran''ın yakaladığı tutuklular, Afganistan üzerinden ABD''lilere teslim edildi. Raporda, bu zanlılardan en az 6''sının Afganistan''da bulunan CIA hapishanelerine götürüldüğü belirtiliyor.