Esnemek, tıpkı duygular gibi evrensel bir olaydır. Bebekler, yetişkinler hatta hayvanlar bile esner. Ancak ne var ki bilim neden esnediğimizi açıklayamıyor. Bunun hakkında çeşitli teoriler bulunuyor ve her biri kendi içinde oldukça mantıklı. İşte, esnemeye dair bilimin öne sürdüğü teoriler...
Yorgun, uykusuz veya bazen karnımız aç olduğunda sıklıkla esneriz. Karşımızdaki birini esnerken gördüğümüzde biz de otomatik olarak esnemeye başlarız. Bu sebeple esnemenin bulaşıcı olduğu hemen hemen herkes tarafından bilinir ancak esneme ile ilgili bazı bilinmeyen şaşırtıcı gerçekler de bulunuyor.
Ancak ne var ki bilim neden esnediğimizi açıklayamıyor. Bunun hakkında elimizde sadece teoriler bulunuyor ve her biri kendi içinde oldukça mantıklı. ABD merkezli National Sleep Foundation kuruluşunun araştırmasına göre, esnemekle ilgili esnemeye dair bilimin öne sürdüğü teoriler...
1. teori: Esnemek can sıkıntısı veya yorgunluk anlarında beyni uyandırır
Esneme eylemi yüz ve boyundaki kasları hareket etmeye zorlar. Araştırmacılar, bu hareketin karotid arteri uyarabileceğine, kalp atış hızında artışa ve uyanıklığı teşvik eden hormonların salınmasını sağladığına inanıyor. Uzmanlar, esnemenin, beyin sıvısının dinlenme ağından uzaklaşıp daha aktif bir duruma geçmesini sağlayarak, esnemenin beyin aktivitesini doğrudan etkileyebileceğini öne sürüyor.
2. teori: Esnemek beynin soğumasına yardımcı olur
Esneme, beyin termoregülasyonuna veya beynin çekirdek sıcaklığını koruma sürecine yardımcı olabilir. Esneme sırasında yüz kasları hareket eder ve büzülür, böylece ısının daha kolay dağılabileceği yüze kan akışı artar. Aynı şekilde, derin bir temiz hava solumak beyne daha soğuk kan göndermeye yardımcı olabilir.
3. Teori: Esneme bulaşıcı bir beceriyle bağlantılıdır.
Çoğu insan esnemenin bulaşıcı olduğu konusunda hemfikirdir. İnsanlar diğer insanların esnediğini gördüklerinde veya duyduklarında, kendilerini esnemeye yöneltirler. Esneme hakkında okumak veya düşünmek bile esnemeye neden olabilir.
Esnemenin bulaşıcılığı, insanların ve diğer memelilerin iletişim kurmasına yardımcı olan empatik bir tepki olabileceğini düşündürmektedir. MR verileri; birinin esneme eylemi izlediğinde, beynin empati ve sosyal davranışla ilişkili bölümlerinin aktivitesinde bir artış gösterdiğini ortaya koyuyor.
4. Teori: Esneme, boğazınızı kulağınıza bağlayan östaki borularınızı açmanıza yardımcı olur
Bu hareket, örneğin bir uçak inerken kulağın eşitlemek için zamanı olmadığında oluşan rahatsız edici basınç birikimini hafifletmeye yardımcı olabilir.
5. teori: İnsanların beyinlerine yeterince oksijen gitmediğinde esnemek oksijen seviyesini artırır
Kanda oksijenden daha fazla karbondioksit olduğunda, beyne taze oksijen gitmesine yardımcı olmak için esneriz.
