Beslenme alışkanlıkları, insan sağlığını doğrudan etkileyen en önemli faktörlerdir. Gün içinde tüketilen besinler, vücutta gerçekleşen çeşitli fizyolojik olayları etkileyebilir ve duruma bağlı olarak bazı sağlık sorunlarını da beraberinde getirebilir. Sofraların vazgeçilmez ürünlerinden biri olan tuz da vücut için oldukça önemli olsa da tıpkı şeker gibi olması gerekenden fazla veya az tüketilmesi durumunda bazı sağlık sorunlarına yol açabilir. Peki tuzun zararları neler? Tuzu az ya da fazla tüketirsek ne olur? Detaylar haberimizde...
İnsan vücudunun başlıca sodyum ve klor kaynağı olan tuz günümüzde hemen hemen her üründe ve gıda üretiminde sıklıkla kullanılıyor. Bu anlamda, genel vücut sağlığının korunması açısından günlük alınması gereken tuz miktarının doğru belirlenmesi oldukça önemli bir hal alıyor. Yapılan araştırmalar yetişkin bir insanın günlük tuz ihtiyacının 6 gram, yani yaklaşık bir çay kaşığı olduğunu gösteriyor.
İnsan vücudunun tuza ihtiyacı olsa da doğadaki başlıca mineral kaynağımız; tıpkı şeker, bal, et ve hatta su gibi fazla tüketildiğinde sağlığı olumsuz etkileyebiliyor. Araştırmacılar fazla tuz tüketiminin yüksek tansiyonla (hipertansiyon) bağlantılı olduğunu ve hipertansiyonun kalp krizi ve felçlerin en önemli nedeni olduğunu ifade ediyorlar.
Tuzun faydaları saymakla bitmiyor ancak fazla alınması durumunda tıpkı şeker gibi insan vücudunu olumsuz etkiliyor. Fazla alınan tuz ve içerisindeki diğer bileşenler, böbrekler aracılığıyla vücuttan uzaklaştırılsa da, fazla alınan tuzun tamamının böbreklerden atılamadığı durumlarda birtakım sağlık sorunları ortaya çıkabiliyor.
Birleşik Krallık'taki Action on Salt (Tuz Hareketi) her yıl gereksiz yere binlerce insanın, fazla tuz tüketimi nedeniyle hayatını kaybettiğini belirterek, Birleşik Krallık’ta günde 1g daha az tuz tüketilmesi durumunda her yıl 4 binden fazla kalp krizi ve felç vakasının önlenebilir" ifadelerini kullandı. Bunun nedeni araştırmacıların Birleşik Krallık’taki ortalama yetişkinin günlük tuz tüketiminin 8,4 gram olduğunu belirterek bunun Birleşik Krallık'ın önerilen maksimum seviyesinin %40, Dünya Sağlık Örgütü’nün önerisinin ise %70 fazlası olduğunu ifade etmesi.
Tuzun zararı şekerin zararına benzemiyor
Fazla tuzun zararı şekerin fazlasına benzemiyor; çünkü fazla şekerin etkileri diş çürükleri, kilo artışı, cilt sorunları ve ruh hali değişimlerine yol açabiliyor. Oysa fazla tuzun etkileri gizlidir. Action on Salt kampanya lideri ve Queen Mary Üniversitesi'nden araştırma görevlisi Sonia Pombo, "Görünür bir semptom ya da yan etkisi yok" diyor. "Birleşik Krallık'ta teşhis edilmemiş 5 milyon yüksek tansiyon hastası olduğu düşünülüyor. Bu, patlayan bir zaman bombası gibi." Kalp krizi ve felç, endişelenilmesi gereken tek şey değil. Aşırı tuz, mide kanseri, böbrek hastalığı ve osteoporoz ile de ilişkilidir. Pombo, "Tuz alımımızı azaltmak için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız" diyor.
Fazla tuz tüketiminin zararları neler
● Yüksek tansiyona neden olur
● Bölgesel veya yaygın ödem oluşumu yapar
● Böbrek yetmezliğine yol açabilen böbrek hastalıklarını tetikler
● İnme ve başta kalp krizi olmak üzere çeşitli kalp-damar hastalıklarını tetikler
● Sinir sisteminde baskılanma veya epileptik nöbetlere (sara krizi) neden olur.
Az tuz tüketiminin zararları neler?
Fazla tuz tüketiminin yanı sıra, günlük olarak yeterli miktarda tuz alınmaması da sağlığı olumsuz etkiler. Kandaki sodyum ve klor seviyesinin düşmesi durumunda, kandaki sodyum oranının dengelenmesi için kan sıvısı dokulara geçiş yapar. Bunun sonucunda da hücreler şişer ve dokularda ödem oluşabilir. Özellikle sinir sisteminin ciddi anlamda etkilenmesine bağlı olarak gelişen beyin ödemi, sodyum düşüklüğünde sık görülen bir durumdur. Vücuttaki sodyum seviyesinin düşük olması aynı zamanda sinir ve kas hücrelerinin fonksiyonlarını bozarak baş ağrısı, bulantı, kusma, kas güçsüzlüğü ve kramp gibi belirtilere neden olabilir.Yapılan araştırmalar günlük sodyum tüketiminin 2,5 gramın altına düşmesi durumunda, kalp hastalığı görülme sıklığının arttığını ve erken ölüm oranının yükseldiğini göstermiştir. Bu nedenle, günlük sodyum ve tuz alımı belirli bir denge içinde olmalıdır. Tuzun gereğinden az veya fazla tüketilmesinin vücut sağlığını olumsuz etkileyeceği unutulmamalıdır.
Az tuz tüketenlerin ölme olasılığı yüzde 80 daha yüksek
Yeni yapılan bir araştırma, çok az tuz tüketmenin kalp yetmezliği bulunan hastalar için zararlı olabileceğini ortaya koydu. Araştırmacılar, sodyum alım hedefi günde 2,5 gramın altında kalan diyet uygulayan hastaların ölme olasılığının, günde 2,5 gram veya daha üzeri diyet uygulayanlara göre yüzde 80 daha fazla olduğunu tespit etti.
