Yerli savaş uçağında imalat başladı: 14 ay sonra hangardan çıkacak

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ (TUSAŞ), 2022 ve 2023'te gerek finansal gerekse özgün projeler anlamında önemli başarılara imza atmaya hazırlanıyor.

TUSAŞ Genel Müdürü Temel Kotil, şirketin gündemindeki konular ve yürütülen projelerdeki gelişmelere ilişkin değerlendirmede bulundu.

Nijer'e ihraç edilecek 2 Hürkuş uçağı için çalışmaları sürdürdüklerini ve yaz aylarında bunları teslim edeceklerini belirten Kotil, "Arkası da gelir. Başka ülkelere de tekliflerimiz var." dedi. Türk Hava Kuvvetlerine şubat-mart aylarında Hürkuş teslimatları yapacaklarını ifade eden Kotil, üretimi de artıracaklarını söyledi.

TUSAŞ'ın ürün geliştirme ve prototiplerle tanındığını, bu süreçlerin zor ve yorucu olduğunu anlatan Kotil, geliştirme çalışmaları devam eden helikopter ve uçakların tamamının bugünkü Atak helikopteri, Hürkuş gibi seri üretim ve teslimat aşamasına geleceğini vurguladı.

Kotil, "Bu şirketin geleceği çok parlak. Bir terslik olmazsa bu şirket dünyada kendi akranları arasında öne çıkacak." diye konuştu.

Hava Kuvvetlerine teslim edilecek Hürkuş'ların temel eğitim, hava-yer destek görevlerinde kullanılacağını dile getiren Kotil, şu bilgileri verdi:

"Üzerinde atışları temsil eden sistemler de oluyor. Bu açıdan çok fonksiyonlu olacak. (Hürkuş'u hafifletme çalışmaları) Bir ürün yaptıktan sonra değişik versiyonlarını yaparak üretimi devam ettiririz. Her geçen gün daha iyi ürün çıkarmak lazım. Üretim tezgahı aynıdır, tasarımı iyileştirirseniz daha iyi ürün çıkar. Milli Muharip Uçak'ta da böyle olacak. Gelişim doğal bir süreç olarak devam eder. (Silahlı versiyonlu Hürkuş-C) O versiyonu da çalışılıyor ama bizim odaklandığımız temel eğitim uçağı Hürkuş-B."

Milli Muharip Uçak Projesi'ndeki son duruma ilişkin de bilgi veren Kotil, "Bu yıl uçak ortaya çıkacak, fiziksel olarak göreceksiniz, 18 Mart 2023'te de motor çalıştıracak, yer testlerine başlayacak." ifadelerini kullandı.

Konsept tasarımı bitirdiklerini, rüzgar tüneli testlerini gerçekleştirdiklerini, dış geometriyi, detay analizleri tamamladıklarını aktaran Kotil, "Milli Muharip Uçağın imalatına başlıyoruz. 2028'de uçak teslim edilene kadar yapısal analizlere devam ederiz, yeni sensörler koyarız. 18 Mart 2025'te ilk uçuşunu göreceğiz. 14 ayımız kaldı, motor çalıştırıp hangardan çıkacak. Proje iyi gidiyor." değerlendirmesinde bulundu.

Temel Kotil, helikopter üretimi kapsamında bugüne kadar güvenlik güçlerine 69 Atak helikopteri teslim ettiklerini ve bu yıl sayıyı 83'e tamamlayacaklarını bildirdi. Kotil, şöyle konuştu:

"Filipinler'in 6 Atak helikopterini de tamamlayacağız. Dolayısıyla 89 helikopteri bu sene içinde bitiriyoruz. İmalatını yurt dışında nasıl gerçekleştiririz, bunun çalışmasını yapıyoruz. Gökbey helikopteri seriye dökülüyor. Jandarma için 3 tane yapıyoruz, sene sonuna kadar teslim edeceğiz. T70 dediğimiz Sikorsky lisanslı Back Hawk'ların imalatı devam ediyor. 109 helikopter olacak toplamda. Milli Muharip Uçağın helikopterdeki karşılığı ise Atak-2 helikopteri. 11 ton ağırlığında, 1 ton patlayıcı taşıyabiliyor, 30 milimetre topu bulunuyor. Bu klasta ABD ve Rusların helikopteri var. Onu da 18 Mart 2023'te uçuracağız, çok iddialı bir hedef. 10 tonluk 21 kişi taşıyan, cephe gerisinde çalışacak bir genel maksat helikopteri yapıyoruz."

Atak helikopteri için yurt içinde yeni bir talep bulunmadığını ifade eden Kotil, helikopteri geliştirmek için Faz-2 çalışması yaptıklarını, bu konuda yeni fazlar gelebileceğini belirtti.

Temel Kotil, üretecekleri helikopterlerle Türkiye ve dost ülkelerin güçlü bir filo kurmasını sağlayacaklarını söyledi.

Pakistan'a Atak helikopteri satışındaki son duruma ilişkin de değerlendirmede bulunan Kotil, "ABD Kongresinden onay bekliyoruz. Motor gelse helikopterleri yapıp vereceğiz. Rakibimiz Çinliler. ABD'lilerin tercihine kalmış, Atak helikopteri mi, Çin helikopteri mi Pakistan'a satılsın? Bizi daha iyi olduğumuz için seçmişlerdi. Motorla ilgili henüz ihracat lisansı gelmedi. Taleplerimizi ABD tarafına iletiyoruz ama henüz farklı bir karar yok." dedi.

Kotil, TEI tarafından geliştirilen 1600 beygir gücündeki Türkiye'nin ilk helikopter motorunun ilk teslimatının 2024 sonu veya 2025'in başında yapılmasının beklendiğini bildirdi.

İnsansız hava aracı Anka'yı ilk ihracatı kapsamında Tunus'a teslim ettiklerini anımsatan Kotil, Kazakistan için de teslimata hazırlandıklarını, birkaç ay içinde bunu gerçekleştireceklerini dile getirdi. Kotil, ilave teklifler yaptıklarını, yeni ülkelerle de görüşmeler yürüttüklerini ifade ederek, "İHA'lar konusunda Türkiye'nin şu anda hiçbir bağımlılığı yok. Yerli motoru Anka'da kullanmaya başladık. Türkiye'nin İHA konusunda yurt dışına bağımlılığı sıfır. Bu sıfır güzel bir sıfır. Anka'yı her gün biraz daha geliştiriyoruz. Seri üretimde Türkiye ve dost ülkelerin işine yarıyor." diye konuştu.

Aksungur konusunda da ihracat çalışmaları yaptıklarını anlatan Kotil, "Türkiye, Baykar ve TUSAŞ olarak dünyada rüştünü ispat etmiştir. Bizim imalat yeteneğimize kalmış. Talep yüksek, imalat hızımıza kaldı teslimatlar. Bu kadar güzel bir yerdeyiz." değerlendirmesinde bulundu.

Yüksek hızlı hedef uçak Şimşek'i geliştirme ve süpersonik hıza sahip insansız hava aracı Göksungur'a yönelik tasarım çalışmalarının sürdüğü bilgisini paylaşan Kotil, şirket olarak özgün ürünlerinin seri üretimine odaklandıklarını vurguladı.