Büyüklerin vergi oyunu küçüklerin emek soygunu

Kayıtdışı ekonomi, son yıllarda atılan önemli adımlar neticesinde gerilemeye başladı. Ancak rağmen yüzde 50'ler seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.

Maliye Bakanlığı Hesap Uzmanları Kurulu'nun geçen yıl Türkiye'de kayıtdışı ekonominin boyutlarıyla ilgili yaptığı 'Hesap Uzmanları Kurulu-Kayıtdışı Ekonomi Mali ve Ekonomik Raporu'na göre 2002'de KDV açısından ekonomide yüzde 39'luk bir kayıt dışılık bulunurken, bu rakam red ve iade rakamları dikkate alındığında yüzde 29'a düşmüş durumda. Tabii bu oranın daha yukarılarda olduğunu söyleyenler de var.

Dün gazetelerde, kayıtdışılığın Türkiye'de hâlâ ne kadar güçlü olduğunu gözler önüne seren bir haber yayınlandı. Haberlerde büyük şirketlerin nasıl vergi kaçırdıklarına dair detaylar vardı. İnanılmaz vergi kaçırma hilelerini okuyunca ağzımız açık kaldı. Bazı firmalar ihracat gelirlerini çalıştırdıkları işçiler adına bankalarda açtırdıkları hesaplara aktarırken, bazı şirketler de satış gelirlerini Virgin adaları gibi vergi cenneti ülkelere transfer ederek gizlemiş. Hasılatını gizlemek için kurduğu paravan şirketlerin POS makinelerini kullanmak da, daha az vergi ödemek için kurulan pazarlama şirketlerine emsal bedelin altında satış göstermek de sık başvurulan vergi kaçırma yöntemlerindenmiş.

Sıkı durun ben size bir kaçırma örneği daha vereceğim… Üstelik kayıtlı çalışanlar üzerinden… Malum olduğu üzere çalışanların asgari ücretin altında bir maaşla çalıştırılması yasal değil. Sigorta primlerinin de en az asgari ücret üzerinden gösterilmesi gerekiyor.

Özellikle Anadolu illerinde bir çok firma, “Bu İşyerinde Asgari Ücret Uygulanır” tabelasını asmasına rağmen asgari ücretin altında maaşlarla işçi çalıştırıyor. Bu uygulama perakendede ağırlıklı olmasına karşın, tekstil gibi emek yoğun sektörlerde de görülüyor. Asgari ücret net 590 iken, işçiye 250 lira, 300 lira gibi komik maaşlar veriliyor. Bu emek soygunu, işçinin maaşı bankaya asgari ücret üzerinden yatırılıp, çekilen paranın maaş çıktıktan sonra kalan farkının firma muhasebesine iadesiyle gizleniyor.

İşin ilginç tarafı; yasal çıkış yolu olmadığı için işçi ücretini asgari ücretten gösteren firmanın, devletten değil emekçiden çalıyor olması.

Bir çok insan evine ekmek götürebilmek adına bu soyguna ses çıkaramıyor olabilir ama kendi alacağı için şirketlere ecel terleri döktüren Maliye'nin, garibanın çalınan hakkı için kılını kıpırdatmaması ne kadar doğrudur?

Bu hırsızlığı yapan firma sahiplerinin “Yapmazsam ayakta kalamam” edebiyatının arkasına sığınması ne kadar gerçekçidir? Ayakta kalmaya çalışan (!) firmaların ikinci, üçüncü şubelerini açmaları, evlerini arabalarını yenilemeleri nasıl izah edilebilir?