Kemerleri çözmeyin fırtına arkadan geliyor

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, dünya ekonomisinde firtınalı bir döneme yaklaşıldığını vurguladı. Başçı, Edirne Ticaret Borsası ve Dünya gazetesinin düzenlediği “Para politikaları” konulu konferansta yaptığı konuşmada, ekonomiyi havadaki bir uçağın piste inişine benzetti ve verdiği örnekle şöyle özetledi: “Türkiye'de yumuşak iniş gerçekleşti. Uçağın tekerlekleri yere değdi, pistte hareket etmeye devam ediyoruz. Kemer ikaz ışıkları henüz sönmedi. Lütfen kemerlerinizi çözmeyin, uçak henüz park etmedi. İşin zor kısmını geçtik, yumuşak iniş gerçekleşti, fırtına arkadan geliyor, fotoğraf böyle.'

Küresel parasal genişlemeye ülkelerin farklı farklı yaklaştığını söyleyen Başçı: “Türkiye'nin tercihi sermaye akımlarına set çekmek, vergi getirmek değil; kısa vadeli faizleri cazip olmaktan çıkarıp, daha ziyade makro ihtiyati dediğimiz tedbirlerle, bu akımların açtığı riskleri azaltıcı bir politika uyguladık. Türkiye'nin yaklaşımı ilgi ve rağbet görüyor. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın üzerinde makro ihtiyati araçlardan zorunlu karşılıklar vardı, bir yandan kısa vadeli faizler düşük tutulurken, kredilerde olağanüstü artış vardı; sınırlamak açısından zorunlu karşılıkları sıkılaştırıcı araç olarak kullandık” dedi.

Bir de faiz koridoru konusu olduğuna dikkat çeken Başçı, Merkez Bankası'nın borçlanma faizini kasım 2010'da çok kuvvetli bir şekilde yüzde birbuçuğa kadar indirdiğini belirterek, amacın gecelik faizlerde oynaklığa izin vermek olduğunu söyledi. Türkiye'nin politika faizinin ekonomiyi destekleyici durumda olduğunu vurgulayan Başçı, 'Gelişmiş ülkelerde politika faiz oranları çok hızlı bir şekilde Lehman krizi sonrası indirilmişti. Gelişmekte olan ülkelerde de faiz indirimi söz konusuydu. Konjonktür gereği bunu yapmışlardı. Türkiye ile gelişmekte olan ülkelerin faiz farkları ise, belki tarihinde hiç görülmemiş bir şekilde, ilk kez sıfıra hatta eksiye indi. Dolayısıyla Türkiye politika faizi açısından, ekonomiyi destekleyici bir konumda' dedi.

Parasal anlamda TCMB'nin, dünyadaki merkez bankaları arasında en sağlam, en sıkı, en muhafazakar olduğunun altını çizen Merkez Bankası Başkanı Başçı, sözlerini şöyle sürdürdü: “Gelişmekte olan ülkelerle kıyasladığınızda da öyle; çünkü gelişmekte olan ülkelerde çok kuvvetli sermaye akımlarına karşı döviz alarak bilançolarını yükselttiler. Biz toplam 26 milyar dolar tutarında döviz satın aldık, fakat bu bilançomuzda fazla rezerv olarak görülmüyor. Çünkü zorunlu karşılıkları arttırdık. O anlamda Merkez Bankası'nın sıkı bir para politika izlediğini görüyoruz. Özetlersek, politika faizi boyutunun, burada genişletici durumda olduğumuzu düşünüyoruz.”

Küresel parasal genişlemenin TL üzerinde oluşturduğu ilave değerleme baskısını ortadan kaldırdıklarını vurgulayan Erdem Başçı, ani bir çıkış olduğunda TL'deki değer kaybının diğer ülke paralarına göre 'sınırlı' kaldığına işaret ederek, “Ağustosun ilk iki haftasında kuvvetli bir ani çıkış olmuştu. Bir de biz İMF, Dünya Bankası toplantılarında iken o hafta ani bir çıkış olmuştu. Bu çıkışlar esnasında dikkat ederseniz diğer ülkelerin paraları çok ciddi değer kaybediyor. Fakat TL'deki değer kaybı son derece sınırlı. TL'deki değer kaybını şu ana kadar faydalı ve yeterli görüyoruz. Bundan sonraki değer kayıplarını biz politika yapıcıları olarak olumlu karşılamayacağız.”

Erdem Başçı, bu yıl enflasyon beklentilerinin yüzde 5,5, gelecek yıl ise yüzde 5 olduğunu açıkladı. 2003 yılından bu tarafa enflasyonda çok iyi bir performans sergilendiğini ve ciddi düşüşler olduğunu belirten Başçı, “Enflasyondaki düşüş sayesinde gelişmekte olan ülkelerle aramızdaki fark oldukça kapandı. Fakat yakın zamanda, zaman zaman sıfıra kadar indi, hatta bir dönem eksiye bile indi. Şu anda da gelişmekte olan ülkeler ortalamasının etrafında dolaşıyoruz” dedi.