edib ve edebiyat dolu bir kitap

edebiyatın altın halkası diyebileceğimiz ve hoca-talebe bağı ile birbirine bağlı, cumhuriyetin ilk yıllarından bugünlerine doğru yayılan bir edebiyatçı bilginler kuşağı (veya gurubu) var ki; işte bu gurup, feyizli fikir ve yorumlariyle, sistematik çalışmaları, zengin eserleriyle, son 50-60 yılın türk edebiyatını ve edebiyat ilmini canlı ve diri tutmaya muvaffak olmuştur.. ucu, tâ fuad köprülü''ye ve yahya kemal''e kadar dayanan bu mektebe mensup isimler; ahmed hamdi tanpınar, mehmed kaplan, orhan okay, ömer faruk akün, inci enginün, zeynep kerman, birol emil, abdullah uçman, kâzım yetiş, necat birinci ve bunlann şâkirdleri olarak devam ediyor. bu mektebin gittikçe bereketlenmesini bekleyebiliriz.. daha doğrusu beklemeliyiz.. bu sözlerimizden; nihad sami banarlı, âgah sırrı levend, mustafa nihad ozon, sadettin nüzhet ergun, mehmet halid bayrı, ismail habib sevük, ali nihad tarlan, ali alpaslan, abdülkadir karahan, ziya karamuk fevziye abdullah tansel, ahmet kabaklı, kaya bilgegil, kenan akyüz, hikmet ilaydın, mehmet çavuşoğlu, âmil çelebioğlu gibi müstakil isimlerin "edebiyat bilgisi"ne hizmetlerini unuttuğumuz anlamı çıkarılmasın.. bu edebiyatçıların da herbirinin ömürlerini bu söz san''atı uğrunda sarfettikleri ve kimisinin daha velûd, kimisinin daha az ve öz eser vermiş bulunduğu; edebiyatseverlerce meçhul birşey değildir.. ahmet caferoğlu, sadettin buluç, reşit rahmetî arat, besim atalay, ahmet cevad emre, tahsin banguoğlu, kemal eraslan, mertol tulum, faruk kadri timurtaş, muharrem ergin, osman sertkaya, mustafa özkan, nuri yüce ve diğer dilcileri burada saymıyoruz.. muradımız, türk dili bilginlerini değil, türk edebiyatı bilginlerini zikretmektir.. ve bu girizgâhımızın da sebebi; sözü, altın halka diye tavsif ettiğim bu mektebin en velûd bilginlerinden prof. inci enginün''ün bundan on sene önce yayınlanmış "bir sığınak olarak kitap ve edebiyat" isimli eserine getirmek ve bu edebiyatla dolu eseri okuyucularıma yeniden hatırlatmaktır.. inci enginün''ün, "cumhuriyet devri türk edebiyatı", "araştırma ve belgeler", "yeni türk edebiyatı araştırmaları", "mukayeseli edebiyat", gibi içi araştırma, tahlil ve değerlendirme unsurları ve hükümleriyle dolu eserleri hakkındaki görüşlerimizi başka yazılara bırakarak şimdi bu kitap hakkındaki ilk bilgileri bir kere daha kaydedelim... hemen söyliyelim ki bu kitap; 75 adet müellif ve yazarın eserleri ve bizzat kendileri ve san''atları hakkında prof. inci enginün tarafından serdedilen görüşleri ve tesbitleri, tahlilleri ihtiva etmektedir. cemal paşa''nın hatıraları, girit hâtıraları, şirin devrim''in eseri vesilesiyle cevat şakir''in sülâlesi, kur''an meâl ve tercümeleri, sultan galiyev, orhan okay, müfide ferid tek, abdülhakhâmit, cenab şahâbeddin, ahmet haşim, atatürk''ün iki portresi, hâlîde edib, sadri maksudî, yahya kemal, reşat nuri, peyami safa, sabri esad siyavuşgil, a.h. tanpınar, mehmed kaplan, reşit rahmetî arat, ahmet caferoğlu, kemâleddin tuğcu, hakkı dursun yıldız, ahmet temir, müjgân cumbur, cengiz dağcı, cengiz aytmatov, necati sepetçioğlu, tarık buğra, abbas sayar, sevinç çokum, selim ileri, şemseddin ünlü, yılmaz gürbüz, atatürk''ün annesinin hayâtı, mehmet özel, özker yaşin (kıbrıs türkü''nün romanı), şevket bulut, hakkı kâmil beşe, sabahattin kudret aksal, inci aral, rızâ hekim, sultan nazarbayev, yûnus emre, fuat bayramoğlu, yakub kadri, beşir ayvazoğlu, turan oflazoğlu, necati cumalı, nezihe araz, güngör dilmen, sevgi sanlı, yüksel pazarkaya, gibi şahıslar ve konulardan başka: "edebiyat neye lâzımı", "kütüphaneler neden lâzımı", "kanun", "bayram", "moğolistan izlenimleri", "bosna", "etrüskler türk idiler" (tursakalar), "kediler ve köpekler", "osmanlılarda ve türkiye cumhuriyetinde yahudiler" gibi enteresan mevzular ve bölümler de vardır. eser tam 390 sayfa olup sonunda bir de 21 sayfalık isimler indeksi (dizini) mevcuttur.. inci enginün''ün kitabının, günlük hayatın maddî ve manevî yorgunluklarından sonra, hakîkaten sığınılacak bir melce" (sığınak) olduğuna şahadet ederim.. değerli edebiyatçının, edebiyatla güzel yazıyle, duygu ve fikirle dolu dünyasını gıpta ile takdir ve takibederken, söz ve yazı san"atına yaptığı hizmetler için milletçe teşekkür borçlu olduğumuzu belirtmek isterim.. aziz arkadaşımızdan daha nice eserler beklerken kendisine sağlık ve esenlik dolu bir olgunluk devri sürmesini temenni ederim..