![TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'tan yeni anayasa açıklaması: Devlet eksenli değil millet eksenli bir anayasaya ihtiyaç var.](https://img.piri.net/piri/upload/3/2023/11/30/be677ddb-itbwxmxqf2iwoeuyi8jj6j.jpeg)
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Meclis'te gündemdeki konulara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Kurtulmuş, siyasette 50+1 tartışmasına ve Cumhurbaşkanı Hükümet Sistemi'ne ilişkin önemli açıklamalar yaptı.
Siyasette 50+1 tartışması
Türkiye'de yapılan referandum ile bir sistem değişikliğine gidildi. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile ilgili 5 yıllık bir uygulama var. Türkiye'de önce gerçekten çok kapsamlı anayasa değişikliği ortamını oluşturmak. Bu anayasa değişikliği tartışmaları içerisinde bu ve benzeri konuların bir bütün olarak tartışılmasının daha doğru olacağı kanaatindeyim.
Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nden geri dönüşün olmayacağı aşikar. Halkımız 3 kez bu sisteme olan güvenini teyit etti. Geri dönüş yok.
Şahsen tercih edeceğim yol, anayasa tartışmalarının içerisinde doğru zeminde doğru yöntemlerle bu konuların tartışılması. Yaptığımız tartışmalar ülkemizin geleceği ile ilgili. Bunun böyle sakın ve bilimsel verilerle bir anaysa tartışma platformu çerçevesinde ele alınacak konu olarak görürüm.
"Yeni anayasa zorunluluk"
Cumhuriyetimizin 100. yıl dönümünü idrak eden bir Meclis. Özgür ve hiçbir önyargı ortaya koymaksızın bizim darcağımızda ne varsa ortaya koymamız lazım. Medeni bir müzakere ortamı oluşturmaya çalışıyorum. Her partinin ayrıca çalışmaları var. Bunların hepsi ortaya konulur. Gönlümüz arz eder ki parlamentodan 400 oy alarak anayasa teklifi geçmiş olsun. Milletin anayasası olsun. Artık Türkiye'ye yeni anayasa yapmak yakışır. Hatta bir zorunluluktur.
Muhalafet partilerine büyük görev düşüyor. Millet eksenli değil, devlet eksenli anayasa yapılmış dönemde. Bu ihtiyaç bugünün ihtiyacı değil. 12 Eylül Anayasası kabul edildiği gün tartışılmaya başladı. Meclis istediği anayasa değişikliğini yapmaya muktedir.
Yapabilirsek bu benim değil, Meclis'in başarısı olur. Hiçbir partinin de meselesi değildir. Cumhurbaşkanlığı sistemiyle ilgili düzeltme gereği varsa burada muhalefet partilerine de büyük görev düşüyor. Makul bir noktada konsensüs oluşursa bu noktalarda adımı atarak yolumuza devam ederiz.
Bu Meclis yeni bir anayasa yapma gücüne sahip değildir demek, 'yeni anayasayı sadece askerin dipçiğiyle yaparız' demekle eş değerdir.
Bu Meclis, Türkiye'de istediği Anayasa değişikliğini yapmaya muktedirdir. Sivil irade artık Türkiye'de sistemin sahibidir. Ne yaparsanız yapın, yüzde 100 herkesin kabul edeceği bir metin ortaya çıkmayabilir.
Devlet eksenli değil, millet eksenli bir Anayasa'ya ihtiyaç var.
Seçimden önce Meclis'e gelecek mi?
Seçime kadar ben bu konunun açılabileceğini zannetmiyorum.
Can Atalay'ın durumu
Bu tartışmanın da mevcut anayasadan kaynaklandığını görüyoruz.
TBMM'nin tavrı belli. Milletvekili yeminin yapıldığı gün Meclis'te isminin okunması arkasından da partilerin ortak eğilimi ile birlikte İnsan Hakları Komisyonu'na seçilmesi Meclis'in tavrını ortaya koyan bir şeydir. Hiçbir gücün TBMM'ye görev verme hakkı yoktur. TBMM yasamanın merkezi oalrak gerektiğinde yasaları, anayasayı değiştirecek güce sahiptir. TBMM'nin tartışmanın bir tarafı haline getirilmemesi için özel bir gayret gösteriyorum. Kimse TBMM'ye ödev vermeye kalkmasın.
Özel'in 'Kürtler daha az eşit' sözlerine tepki
Bu söz Türkiye'deki gerçeği yansıtmıyor. Kürt kardeşlerimizin TC vatandaşı olarak gelemeyeceği hiçbir makam yoktur. Maliye Bakanımız Kürt bir arkadaşımızdır. Cumhurbaşkanı Yardımcısı kürt bir kardeşimizdir. Türkiye'nin gündeminde böyle bir şey yok. Siyasetçiler kullandıkları dile dikkat etmeli. Türk de kürt de birdir. Alevi de sünni de birdir. Ayrımcılık kimden geliyorsa kim tarafından yapılıyorsa kabul etmek mümkün değildir.
İsrail'in katliamları
41 kişiyle birebir bu meseleyi konuştuk. 5 uluslararası toplantıya katıldık. Türkiye olarak üzerimize düşeni yerine getirmeye çalışıyoruz. İnsani olarak sorumluluk. Batışı ülkelerin İsrail'e karşı borçları var. Küvezdeki bebekleri koruyamıyorsa canı çıksın böyle siyasetin.
Geldiğimiz noktada inşallah ateşkes kalıcı olur. Batı ülkelerinin hükümetlerine kalsaydı bu ateşkes olmazdı. Londra'da sokağa çıkan insanları tebrik ediyoruz.
Netanyahu savaş suçlusudur. Gereken yapılmalı. İsrail'in içerisinde büyük çatlaklar ortaya çıkmıştır.
Filistin direniş örgütlerini bir sonuç olarak görmemiz lazım. Ortadoğu'daki dağınıklığın sonucu olarak İsrail çok ileri adımlar atmıştır.
Bu sorunun kalıcı olarak çözüm için 3 temel siyasi mesele çözülmelidir. Tam bağımsız Filistin devleti, Yahudi yerleşimcilerin işgal ettikleri yerlerden sökülüp atılması, Müslüman ve Hristiyanların kutsal mekanlarının korunması. Bu 3 temel şart sağlanmadığı sürece Filistin meselesi hallolmayacaktır. Barışın anahtarı Filistin'in özgürleşmesidir.
ABD'nin verdiği siyasi destek son bulmalıdır. Hem Filistin halkına insanı katliamın durdurulması şarttır. Dünya kendi geleceği için bu yapmak mecburiyetindeydi.
İsveç'in NATO üyeliğinde son durum
Türkiye bir konuda söz verirse sözünü yerine getirir. Muhataplarının da sözünün yerine getirilmesini bekler. İsveç'in üyeliği ile ilgili olarak da tezkere TBMM'ye geldi. Dışişleri Komisyonu değerlendirecek ve sonra Genel Kurul'a gelecek. Meclis'te süreç kendi gündemi içerisinde işliyor.
Meclis'te iç tüzük değişikliği
Meclis'in etkin bir yasama faaliyetinde bulunmaı. Komisyonlarda meselelerin çok iyi tartışılması. Etkin, hızlı, muhalefetin de sözünün daha hızlı değerlendirildiği, Meclis'ta yasama kalitesinin arttırıldığı bir süreci oluşturabileceğimizi düşünüyorum.
![](/default_profile.png)