Temeller sağlam olsa kitapcıkla yıkılmazdı

Şimşek, İstanbul Ticaret Üniversitesi'nde düzenlenen '10. Yılında 2001 Ekonomik Krizi: Sebepler ve Sonuçlar' konulu panelde konuştu. Türkiye'yi 2001 krizine götüren en önemli etkenleri, 90'lı yıllardaki kronik bütçe açıklarını, kamu borç stokundaki artışı ve taşınması mümkün olmayan faiz yükü olarak sıraladı. Şimşek, "Siyasi partiler, memleket sorunlarının çözümüne yönelik vizyon üzerinde yarış yerine, olmayan imkanları nasıl dağıtırım yarışındaydı. 2001 krizinin tek bir sebebi vardır. O da maalesef siyasi istikrarsızlık ve onun beraberinde getirdiği kısa vadeli bakış açısı, basiretsizlik ve onun sonuçlarıdır' dedi.

2001'e gelindiğinde ekonominin temellerinin sağlam olmadığını kaydeden Şimşek, "Sağlam olsa, bankacılık zayıf olmasa, bırakın anayasa kitapçığını, ne atılırsa atılsın birşey olmazdı. Mesele anayasa kitapçığı meselesi değildi. Ben o zaman Londra'da bir finans kuruluşununun gelişmekte olan ülkeler masasındaydım. Rakamlara bakıldığında yaşananlar sürpriz değildi. 2001 krizi kalıcı tahribat bıraktı. Şu anda temel sağlam. Küresel krizden Türkiye etkilendi ama kalıcı hasar olmadı" diye konuştu. Haziranda seçime gidileceğini hatırlatan Şimşek, "Cumhuriyet tarihinde hiçbir hükümet seçime giderken ekonomiyi yavaşlatır mıydı? Bankaları toplayıp 'yavaşlayın' der miydi? Geçmişte olsa tam tersi yapılırdı' ifadesini kullandı. 2001'den bu yana da önemli mesafeler alındığını kaydeden Şimşek, 2001'deki gibi bir krizin yaşaması ihtimalini zayıf gördüğünü dile getirdi.

Panelin ilk oturumunda konuşan MÜSİAD 3. Dönem Başkanı Dr. Ömer Bolat, 15 bin şirketi bünyesinde barındıran, milli gelirin ve ihracatın yüzde 15'ini sağlayan bir derneğin genel başkan yardımcısı konumundayken gördüğü 2001 krizinde yaşananları anlattı. MÜSİAD olarak kriz sürecini önceden gördüklerini ve raporlarla uyarı yaptıklarını hatırlatan Bolat, "Biz üyelerimize işadamlarına, 'Kriz geliyor, dövizle borçlanmayın, Türk Lirası'na dönün derken, iş dünyasının başka bir örgütü '10 yıl önümüzü görebili-yoruz' açıklamasını yapmıştı. Aradaki feraset farkını görebiliyor musunuz. Daha sonraları çok sayıda işadamı bize teşekkür etti. Uyarılarımızı dikkate alıp kirizden en az zararla çıkmışlardı" diye konuştu. Doç. Dr. İbrahim Öztürk ise 2001 krizinin sonuç olarak sadece ekonomik boyutunun olmadığına işaret ederek, "Dönemin Başbakanı Bülent Ecevit, 'Biz bugün bir devlet krizi yaşıyoruz' diyordu. Türkler ta-rihteki 17. devletini postmodern olarak yıkmış, 18. devletini kuruyordu. Postmodern olarak devlet batmıştı. Bugünkü İrlanda gibi, Yunanistan gibi..." diye konuştu.

Bakan Şimşek, 1990 yılında milli gelirin yüzde 10,8'i seviyesinde ve 57,2 milyon lira büyüklüğe sahip iç borç stokunun, 2000 yılında 36,4 milyar liraya, 2001 yılında ise 122,2 milyar liraya çıktığını belirterek, 2001 yılında iç borç stokunun milli gelire oranının da yüzde 50,9'a yükseldiğini söyledi. Finans sektöründeki zayıf yapıya da değinen Şimşek, 'Hazinemiz, 2001 yılından bu yana krizle ilişkili olarak, nakit karşılığı olmadan verilen devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) karşılığında 142 milyar lira ödedi' şeklinde konuştu.