Batı''nın yapamadığı esrarengiz tatlı

Ramazan Bingöl
00:0016/12/2012, Pazar
G: 15/12/2012, Cumartesi
Yeni Şafak
Batı''nın yapamadığı esrarengiz tatlı
Batı''nın yapamadığı esrarengiz tatlı

Batılılar hayran oldukları lokumu yapmayı bir türlü beceremediler. Esrarengiz olarak tanımladıkları Türk Lokumu''nun garip taklitlerini ürettiler. Hatta İngiltere''nin meşhur çikolata firmalarından biri çikolata kaplı çingene pembesi bir jöleyi ''Türk Lokumu'' diye sattı.

Dünyada gıda anlamında kendimizi tanıtacak bir çok ürünümüz var. Kahve, kebap ,pidelerimiz gibi.. Fakat hiç biri en çok tanınan yiyeceğimiz olan lokum kadar popüler değil. Lokumun dünyaya tanıtılması için yıllardır aklımdan "Neden uçaklarda, özellikle de dış hatlara sefer yapanlarda Türk Lokumu'nu ikram edip, yabancılara tattırmıyoruz" diye geçiyordu. THY''nin başarılı Genel Müdür''ü Temel Kotil de aynı şeyi düşünmüş olmalı ki bir araya gelip sohbet ettiğimizde bana bu projesinden bahsetti. Uçakta özellikle yabancılara Türk Lokumunu ikram edeceklerini öğrendim. Bunun için özel bir lokum üzerine çalışıyorlarmış. Türkiye''nin her konuda gurur kaynağı olan THY''nin lokum konusunda da çok başarılı bir iş yapacağından eminim. THY'na başarı dileklerimi iletirken, size lokumun tarihi ile ilgili bilgi verelim.

KENDİ YOKKEN ADI KONDU

17. yüzyılda lokumun kendisi henüz yoktu, fakat onun ilk adı olan ''Rahatü''l hulkum'' sözü vardı. Bu söz pelte için kullanılmaktaydı. Bu kelime lokumun pelteden esinlenerek yapıldığına dair bir bulgu oluşturmuştur. Lokumun atası sayılabilecek ilkel türlerin ise M.S.750 yılında mısırda şekerkamışı üretildiği ileri sürülerek lokumun 1300 yıllık bir geçmişe sahip olduğu bilinmektedir. Rahatü-l hulkum, 'gırtlağı rahatlatan' anlamına gelir. Bu tamlama zamanla ''rahat lokum, lati lokum'' değişikliklerine uğramış sonraları da ''lokum'' haline gelmiştir. Eskiler halen lati lokum derler. Lokum İngilizce''ye ''Turkish Delight'' olarak çevrilmiş, Fransa ve Balkanlarda ise ''Lokoum''veya ''Locoum'' şeklinde yayılmıştır.

BATI BİR TÜRLÜ YAPAMADI

Yunanistan Kralı I. Otto''nun şekercibaşısı Friedrich Unger, lokum tariflerini 1838''de yayınlamıştı. Şark şekerciliğini araştırmak için İstanbul''u ziyaret eden Unger kitabında Avrupalıların ''esrarengiz'' olarak tanımladıkları lokumun içindekiler hakkında doğru bilgiler vermiştir. Fakat bu kitaba rağmen lokumun içeriği esrarengizliği korudu ve hakiki lokumu yapmayı beceremeyen Avrupalılar bunun garip taklitlerini ürettiler. İngiltere''nin meşhur çikolata firmalarından biri uzun seneler çikolata kaplı çingene pembesi bir jöleyi ''Türk Lokumu'' diye sattı.

Şekerle buluşma 18. yüzyılda

Lokumun bugünkü şekil ve lezzetine yakın olarak yapılması 18.yüzyıla rastlanmaktadır. Hacı Bekir''in ilk lokumlarında tatlandırıcı olarak bal ve pekmez, bağlamak için de un kullanılmıştı. 18.yüzyılın sonlarında Güney Amerika''dan getirilen şeker kamışları Avrupa''da işlendi ve ülkemize de geldi. Bundan itibaren üretimde şeker kullanıldı.