Hz. Yusuf''un hikâyesi, neden önemli?

İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ekrem Demirli, Zeytinburnu Kültür ve Sanat Merkezi''nde verdiği Tasavvuf ve İslam seminerlerinde İbn''ül Arabi''nin İslam düşüncesine kazandırdığı ufku anlatmaya devam ediyor. Prof. Dr. Demirli, Aralık seminerinde Arabi''nin eserlerinin diğer metafizik eserlerinden farklı olduğunu belirtti.

''Arabi''nin Fusus-ul Hikem eseri bana göre hususi bir kitaptır. Diğer metafizik kitapları geleneğe dayanır, yani kendilerinden önce yazılmış ve arka geleneklerini oluşturan bir kitap vardır. Örneğin Mevlana''nın Mesnevi''sinin öncesinde Attar''ın Mantıku''t Tayr kitabı vardır. Arabi''nin Fusus''ül Hikem kitabı ise bizi çok ilgilendiren bir kitap. Çünkü bin yıllık hikâyesi olan bu topraklarda daha iyisi yazılmadı. Kitap bin yıllık maceramızdaki kişilerden ve olaylardan bahsediyor.''

Arabi''nin aristokrat bir aileden gelmesine rağmen, eserlerinde farklı sınıflardan birçok insandan bahsettiğini ve onlarla vakit geçirdiğinin altını çizen Prof. Dr. Ekrem Demirli, İslam içerisinde Arabi kadar farklı sınıfla karşılaşmış bir başka düşünür olmadığını söyledi.

''İbn''ül Arabi bize yeryüzünde insana dair ne söylersek söyleyelim, ne yaparsak yapalım bunların hepsinin aslında Cenab-ı Hakk''ın tecellisi olduğunu söyler. Allah gizli bir hazine idi, bilinmek istedi der. Grek felsefesinde insan hikâyesi ben üzerine kurulur. Özne ben''dir. Din ile beraber özne ben olmaktan çıkar, Allah olur. Din bizim bakış açımızı değiştirir. Biz aradığımızı zannederiz fakat bizi aratan ve çağıran Allah''tır. Arabi bize bunu öğretiyor, özne Allah''tır diyor.''

''Arabi gerçek varlıktan, insandan konuşuyor. Platon mesela aristokratları anlatır. Arabi''de ise Adem ve Havva''yı görürsünüz. Günün hengamesi içinde biz kendimizi kaybediyoruz. Arabi bize kendimizi hatırlatıyor. Her birimiz sönmüş veya yanmakta olan birer volkanız. O bize kifayetsiz muhterisliğimizi hatırlatıyor. Başımıza gelen hadiselerin sadece bizim başımıza gelmediğini, olayların tekerrür olduğunu ifade ediyor. Önemli olanın kendi hikâyemiz olmadığını, Allah''a ulaşmadıkça hikayemizin eksik kalacağını söylüyor. Günlük yaşadığımız hayat dışında daha üst bir ilkeyi anlatıyor. Örneğin Hz. Yusuf bir hikâye yaşadı. Hz. Yusuf''un hikâyesini hepimiz biliriz. Onun hikâyesinin anlatılmaya değer oluşu sonunda Allah''a varmasıyla ilgilidir. Bunun üzerinde düşünmek, bütün hikâyelerde esas öznenin biz değil, Allah olduğunu unutmamak gerekir.''