Osmanlı’dan miras kalan Ramazan gelenekleri, Balkanlar’dan Afrika’ya uzanan eski Osmanlı coğrafyasında bugün de aynı ruhla yaşatılıyor. Prizren’de camiler dolup taşarken iftar topu geleneği havai fişeklerle sürdürülüyor, Ramazan’a özgü peynirli “pita” sofraların başköşesinde yer alıyor. Saraybosna’da ise Sarı Kale’den yapılan top atışları, fesle bayram namazına giden erkekler ve kalabalık teravihler Osmanlı izlerini yaşatıyor.
Osmanlı’nın asırlar boyunca şekillendirdiği geniş coğrafyalarda Ramazan, yalnızca bir ibadet ayı değil; ortak hafızanın ve paylaşılan kültürün canlı bir tezahürü olarak karşılanıyor. Balkanlar’dan Afrika’ya uzanan eski Osmanlı beldelerinde asırlık camiler doluyor, iftar sofraları kuruluyor, iftar topları atılıyor ve gelenekler aynı ruhla yaşatılıyor.
RAMAZAN'A ÖZEL PEYNİRLİ PİTA HAZIRLANIYOR
Kosova’nın kültürel başkenti Prizren’de 20’yi aşkın camide teravih namazları cemaatle eda ediliyor. Osmanlı döneminde kaleden atılan iftar topu bugün sembolik şekilde sürdürülürken, Ramazan’a özgü “pita” iftar sofralarının vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Şehre gelen turistlerin de iftar sofralarına davet edilmesi, Ramazan’ın paylaşma kültürünü yansıtıyor.
SARI KALE'DEN TOP ATIŞLARI YAPILIYOR
Saraybosna’da ise özellikle Başçarşı çevresi Ramazan’da ayrı bir kimlik kazanıyor. Sarı Kale’den yapılan iftar topu atışı ve Gazi Hüsrev Bey Camii’nde kılınan kalabalık teravih namazları, Osmanlı’dan devralınan cemaat kültürünün sürdüğünü gösteriyor. Bayramda fes takılması ve geleneksel tatlıların hazırlanması da bu mirasın parçaları arasında.
KAHİRE KALESİ'NDEN İFTAR TOPU
Kahire’de Ramazan kimliği, Osmanlı döneminde kurumsal bir nitelik kazandı. Kahire Kalesi’nden yapılan iftar topu atışı bu geleneğin en belirgin simgelerinden biri oldu. Baklava ve güllaç gibi lezzetler yerel mutfağa yerleşirken, “Paşa” ve “Efendi” gibi hitaplar da toplumsal hafızada yaşamaya devam ediyor. Balkanlar’dan Nil kıyılarına uzanan bu coğrafyada Ramazan, yalnızca bir ay değil; geçmişten bugüne taşınan müşterek bir medeniyet bilincinin adı olarak idrak ediliyor.
