Meyve veren ağacı taşlayamadılar…

Eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın avukatı İsa Sinan Göktaş, CHP’nin “128 milyar dolar” iddialarına yönelik açılan tazminat davasına karşı yaptığı bireysel başvuruyu Anayasa Mahkemesi’nin reddettiğini açıklamış. Kararla birlikte söz konusu iddiaların asılsızlığı da hukuken kesinleşmiş.

Berat Albayrak, 24 Kasım 2015 – 10 Temmuz 2018 tarihlerinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 10 Temmuz 2018 – 10 Kasım 2020 arasında ise Hazine ve Maliye Bakanlığı yapmış kıymetli bir ‘devlet adamı’. O dönem birlikte çalışma fırsatı bulmuştuk. Türkiye’de işten çok, laf üretmeye mütemayil çevrelere karşın Albayrak, hâl ve kal ilişkisinde, her zaman birincisinden yana pozisyon almıştır.

Şöyle ki…

Türkiye’nin enerjide dışa bağımlılığını ortadan kaldırmayı hedefleyen “Milli Enerji ve Maden Politikası”nı (Bkz. Yeşil Kitap) uygulamış; yerli üretimi, teknolojiyi ve ekipman kullanımını teşvik etmiş, enerji sektörü için yerlileştirme politikalarının temellerini atmıştır.

Elektrik piyasası düzenlemeleri, akıllı sayaç ve dağıtım - iletim altyapısı yatırımları, şebeke modernizasyonu, kapasite artırımı, arz/talep yönetimi için gerekli adımları devreye aldırmıştır.

Doğalgaz depolama ve LNG altyapısı projelerini devam ettirmiş, kapasite artırımı ve LNG tedarik çeşitlendirmesi çabalarını sürdürmüştür. Türkiye’nin ilk yüzer LNG depolama ve gazlaştırma ünitesi (FSRU) olan Ertuğrul Gazi FSRU Gemisi Albayrak bakanlığında satın alınmış; Silivri’nin yanı sıra 1100-1400 metre altında oluşturulan yapay mağaralarla Tuz Gölü doğalgaz depolama alanı haline getirilerek depolama tesislerinin kapasitesi artırılmıştır.

Türkiye’nin enerji üretiminde yerli kaynakların payını artırmayı hedefleyen “Akıllı Kömür Kullanımı Projesi”ni başlatmış; böylece 5 milyar ton ilave kömür rezervi keşfedilmiş ve üretim 60 milyon tondan 100 milyon tona çıkarılmıştır.

Türkiye’nin ilk milli sondaj gemisi olan Fatih envantere dahil edilmiş; daha sonra Yavuz ve Kanuni gemileri de filoya katılmıştır.

Konya’da Türkiye’nin en büyük güneş enerjisi yatırımlarından biri olan Karapınar Güneş Enerjisi Santrali (YEKA-1, (Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları)) projesinin temellerini atmış; tesis, Mart 2023’te tüm kurulumları bitirilerek tam kapasiteyle üretime geçmiş ve Avrupa’nın en büyük güneş santrallerinden biri haline gelmiştir.

Yine bu dönemde, Eskişehir Beylikova’da, Türkiye’yi dünyada ikinci sıraya yükselten 694 milyon ton nadir toprak elementi (NTE) rezervi keşfedilmiştir.

Türkiye’nin 65 yıllık nükleer enerji rüyası olan ve elektrik ihtiyacının %10’unu tek başına karşılaması planlanan Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (1. Reaktör) temeli atılmıştır. Tesis, şu an test aşamasındadır.

Türkiye’yi uluslararası bir enerji merkezi konumuna yükselten TANAP (Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı) projesi resmen devreye alınmış; bakanlık verilerine göre, hattın açılışından bu yana 99 milyar metreküpe yakın doğal gaz güvenle sevk edilmiş; bu miktarın yaklaşık 39,2 milyar metreküpü ise doğrudan ülkemiz tarafından tüketilmiştir. TürkAkım Projesi geliştirilmiş, Rusya ile enerji iş birlikleri ilerletilmiştir.

Türkiye’de ilk kez uçaklar vasıtasıyla havadan manyetik ve yerçekimi verisi toplama yöntemi başlatılmış; Güneydoğu Anadolu (Şemdinli, Gabar, Cizre, Van) bölgesinin yer altı haritaları çıkarılmıştır. Bu taramalar, günümüzdeki Gabar petrol keşiflerinin ilk teknik adımlarını oluşturmuştur.

Hakkâri Çukurca’da 4.500 metre ile Türkiye tarihinin o döneme kadarki en derin kara sondaj kuyusu açılarak sınır bölgelerinde aktif petrol arama stratejisine geçilmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı döneminde ise enflasyon %25’ten %8’e inmiş, cari açık kapatılarak Cumhuriyet tarihinde ilk kez 15 milyar dolar cari fazla verilmiştir.

Yurt dışındaki 350 ton altın Türkiye’ye getirilmiş, 2020 sonunda Merkez Bankası altın rezervi 719 tona ulaşmıştır. Bu stratejik hamlenin değerinin 2026 Mayıs ayı itibarıyla 110 milyar dolara yükseldiği söyleniyor.

Pandemi döneminde kamu bankaları aracılığıyla sağlanan düşük faizli konut kredileri ve esnaf destekleriyle istihdam korunmuş, 2020 yılında Türkiye yüzde 1,8 ile pozitif büyüme kaydeden nadir ülkelerden biri olmuştur.

Küresel sermayenin yeni adresi İstanbul Finans Merkezi de onun imzasını taşır.

Berat Albayrak, kurucusu olduğu Nun Vakfı’na bağlı Nun Okulları ve bir düşünce kuruluşu olan Enstitü Sosyal vasıtasıyla eğitim, toplum, gençlik, aile, dijital dünya ve ekonomi alanlarındaki çalışma ve önerileriyle milletine ve devletine hizmet etmeye devam etmektedir.

Yani, bu sefer meyve veren ağaca bir şey yapamadılar.

Yapay kararlar

İş dünyasında yapay zekâya ilişkin düzenlenen, İTÜ ARI Teknokent çatısı altında yer alan İTÜ Çekirdek’in girişimcilik ağında büyümüş yerli teknoloji girişimi Arya-AI tarafından düzenlenen “Decision Intelligence Breakfast - Karar Zekâsı Kahvaltısı’”a 70’e yakın üst düzey yönetici katılmış.

Toplantıda kurumların operasyonel verilerini doğru kararlara dönüştürdüğü iddia edilen Karar Zekâsı - Decision Intelligence konuşulmuş.

2022’den bu yana, iki hanımefendi, Ufuk Peker ve İdil Ünverdi liderliğinde faaliyet gösteren Arya-AI, kurumların verilerini analiz ederek matematiksel optimizasyonla en uygun kararları belirliyor ve bu kararların mevcut sistemlerde otomatik şekilde uygulanmasına destek veriyormuş.

Etkinlikte öne çıkan yaklaşımlardan biri de projelerin sadece finansal geri dönüşle değil, kurumlar arasında kurulan güven ve ortak öğrenme kültürünü ifade eden “Return on Relation - İlişkinin Geri Dönüşü’” modeliyle ölçülmesi gerektiğine yapılan vurgu olmuş.

İddiaya göre, Arya-AI gözünü dünyaya dikmiş. Başta İngiltere olmak üzere, Avrupa ve Orta Doğu pazarlarında büyüme hamlelerini sürdürmekte olduğunun altını çizen firma yetkililerinin en büyük düşü, karar zekâsı alanında küresel bir teknoloji markası olmakmış.

Yolları açık olsun.