Türkiye"nin beyin gücü

BOSTON

Bir kentte 50 üniversite olur mu? ABD''nin Boston kenti civarında aralarında ülkenin ''en iyi eğitim kurumları''nın da bulunduğu yaklaşık 50 üniversite var. Doğal olarak ülkemizin öğrenci ve öğretim üyesi yoğunluğu da Boston''da...

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ABD gezisinin ikinci bölümünde Boston''a gitti ve “Türkiye''nin gurur kaynağı” olduğunu birkaç kez vurguladığı öğretim üyeleriyle bir yemek masası etrafında buluştu. Galiba bu uzun gezinin en keyifli anlarıydı Boston buluşması; hem Cumhurbaşkanı Gül için, hem de gezisini izleyen bizler için...

Benim için ise, gezinin bu durağı, 30 yıl önce iki yılımı gerçekten büyük keyif alarak geçirdiğim entellektüel ortama kıyısından da olsa yeniden dönme fırsatıydı. Bir bölümünü o dönemden tanıdığım, bir bölümüyle sonraki yıllar içerisinde yollarımızın kesiştiği, herbiri alanlarının ''en iyileri'' arasında sayılan ve aralarından bazısı Cumhurbaşkanı Gül''ün deyimiyle “Nobel kazanma potasına girmiş” beyinleri birarada gördüğüm için mutlu oldum.

Kimi insanları sağlıklı tutmaya çalışan, kimi bugünün ileri teknolojisiyle ilgili, kimi ''Çin dili ve kültürü'' gibi çok farklı alanlarda araştırmalar yapan, dersler veren 100''e yakın insan... Cumhurbaşkanı Gül ilk elde akla gelen ünlü isimlerle masasında beraber oldu, katılan herkesi selâmlayan ve gönüllerini okşayan bir konuşma yaptı ve sonrasında da herbiriyle tek tek ilgilendi.

İçlerinden biri hislerini şöyle açıklayacaktı: “Bugüne kadar Boston''a gelen başka devlet adamları da oldu; ama ilgilerini daha çok işadamlarıyla sınırladılar. İlk kez bilimadamı kimliğini önemseyen ve hayatını bilim alanına adamış insanlarla biraraya gelmekten mutluluk duyan bir cumhurbaşkanıyla karşılaştık.”

Abdullah Gül''ün siyaset öncesinde ''Doçent'' unvanı almış bir bilimadamı kimliği bulunduğu genellikle unutuluyor.

OECD üyeleri arasında, İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya gibi ülkelerin yurtdışına mühendislik öğrenimi için gönderdiği öğrenci sayısının toplamından daha fazla Türk öğrenci yurtdışında mühendislik eğitimi alıyor şu sıralarda. Kimi devlet burslusu olarak, kimi de kendi imkânlarıyla... Mühendislik bilimleri dışında da her alanda binlerce gencimiz dünyanın en iyi üniversitelerinde okuyor.

Cumhurbaşkanı Gül, kendisiyle buluşmak üzere Four Seasons Otel''e gelen öğretim üyelerine, “Ülkenize dönmek ve insanlığa hizmetlerinize orada devam etmek isterseniz başımızın üzerinde yeriniz var; ama bizim için bulunduğunuz yerlerde de değerlisiniz” dedi.

Görüştüklerimin bir bölümü çalışma şartlarının henüz kısıtlı olması yüzünden Türkiye''ye dönmenin imkânsızlığını anlattı; bir bölümü ise çalışma şartlarındaki yetersizliği aşmak ve ideal çalışma ortamına Türkiye''yi de kavuşturmak için bireysel veya grup halinde projeler geliştirmeye başlamış. Hepsi de bulundukları yerde ülkesini de düşünerek çalışmalarını sürdürüyor.

Önümü kesen genç bir öğretim üyesi, “Cumhurbaşkanında gördüğümüz bu olumlu yaklaşımı devletin birimleri de gösterebilseler, çok şey değişirdi” dedi bana; en makul bir teklife bile kendini kapalı tutan ''bilim'' kurumları olduğundan şikâyetle...

Türkiye''nin şu sıralarda ihtiyacı olan, dış politikasındaki açılımlara paralel olarak, kendini bilim alanında da başkalarıyla rekabet eder hale getirmektir. Bunu sağlamak için, elinde, yurtdışında yararlı çalışmalar yürüten genç bilim insanları var bir değer olarak... Önemli olan, o değerleri ülkeye kazanacak veya buldukları yerlerde kendilerinden ülke için de yararlanmayı sağlayacak bir mekanizma kurabilmek...

Boston''da karşılaştığımız manzara bunun mümkün olabileceğini gösterdi.