"Ekonomi çok iyiymiş" bizi kim kandırıyor?

Ekonomi gündemini ekonomiden sorumlu bakanların açıklamalarına bakarak yorumlarsak işler gayet iyi. Mesela Maliye Bakanımız "kriz miriz yok" derken Başbakan da "ne krizi?" diye sormakta hayli haklı idi. Hazineden sorumlu Bakan Mehmet Şimşek de ekonomiye ilişkin çok büyük gelişmeleri kamuoyu ile paylaşıyor. Zaten makro veri olarak gayrı safi hâsıla, yılın ilk çeyreğinde yüzde 6,6 artışla herkesi şaşırtmadı mı?

Tablo güzel de neden şikâyetler bitmiyor? Bir örnek verelim: Bankalarımızın sermaye yeterlilik oranı asgari oranın oldukça yukarısında ve Türk bankacılık sistemi çok sağlam, diyoruz. Ama bugün İMKB''de bankaların bedelli sermaye artırımları ile para topladıklarını ve bankaların kasasına ek sermaye koyduklarını görüyoruz. Bir söylem ile bir gerçek çelişiyor mu? İlk bakışta evet…

Türkiye Ekonomisi hakkında ilgili bakanlarımızın açıklamaları kadar iyi durumda isek neden kredi notumuz artmıyor? Biliyoruz ki kredi notumuz artmadığı gibi görünümümüz dahi düşürülmüştür. Bir tarafta çok iyiyiz, diyoruz, ama diğer tarafta, karnemize yansımıyor. Sorun varsa nerede….

Şimdi bunlara bakarak Türkiye kötü yolda diye sakın ahkâm kesmeyelim. Hele bir de "bunlar ekonomiyi mahvetti" havasına sakın girmeyelim. Bugünün ekonomik tablosunu dünle kıyasladığımızda aslında kıyas bile yapılamıyor. Türkiye bize gösterilemeyecek kadar büyük bir büyüme ve değişim yaşadı ve yaşıyor. Ama sorun bitti mi?..

Bir gerçeği görelim: Türkiye makro ekonomik dengeler açısından büyüyor, ama, bazı alt sorunları da artıyor. Cari açık sorunu çok dile getirilmesine rağmen sorun aslında faiz politikası. Ben "kriz miriz yok" "ne krizi?" "biz çok iyiyiz" açıklamalarına karşılık tek bir soru soracağım: Ekonomi bu kadar iyi ise Türkiye neden bu kadar yüksek reel faiz veriyor?

Biri bizi kandırıyor ama kim? Cevaba giden anahtarı biraz açalım. Türkiye''nin cari açık kaynaklı risk algılamasının kaynağını nedir? Dış ticarette "kur etkisi" ile dış borçlanmada "kur etkisi" çalışması yapıldı mı? Bir soru daha ekleyelim: "Faiz maliyeti mi daha yüksek yoksa faizin enflasyon düşüşündeki etkisi mi daha yüksek?"

Şimdi olaya tersten bakalım: Yüksek faiz ile kur düzeyi bastırılıyor, kur baskısı ise dış ticaret dengesini açık yönünde geliştiriyor, özel sektör yatırımlarını ve kur baskısından doğan dış ticaret zararını yabancı kredi kullanarak kapatıyor, dış borçlanma ise kurları baskı altına alıyor. Tam bir fasit daire içinde batış öyküsüne dönüştü değil mi? Yanlış mı diyorsunuz? Kriz yok mu diyorsunuz?

O zaman neden bu kadar yüksek faiz ödüyoruz? O zaman neden kredi notumuz artmıyor? O zaman neden görünümümüz düşürüldü? O zaman bakanların açıkladığı başarı tablosu ne zaman gelecek?