Yıllar "yeni anayasa" üzerine çalışmakla geçiyor ama...

Önceki gün hatırlatmıştım: Sivil toplum kuruluşları –tabii ki haklı olarak- bir kez daha "yeni anayasa" üzerine çalışmayı hızlandırmış bulunuyor. Söylemiştim, geçen hafta sonu sadece İstanbul''da konuya ilişkin iki önemli toplantı yapıldı. Ayrıca önümde Diyarbakır''da 649 kurum ve kuruluş ile akademisyenlerin katıldığı "Neden Yeni Bir Anayasa" konulu konferansın sonuç bildirgesi açıklandı. Anayasa''nın ilgi alanları içine giren okurlarım hatırlamaya çalışsınlar: Hangimiz hiç değilse bir kere "yeni anayasa"yı konu edinen bir toplantıda yer almadıkı "Yeni anayasa"yı tartışmak ne bitmez tükenmez bir meseleymiş bu memleketteı Yani diyeceğim, "sivil toplum" bu konuda –olması gerektiği gibi- üzerine düşen görevin-ödevin bilincinde. Ama siz gelin bu "bilinci" bir de Meclis''te grubu bulunan siyasi partiler düzeyinde test edin… Sonucun büyük bir hayal kırıklığı olduğunu tekrarlamaya gerek yok herhalde. Bu çerçevede sadece BDP''nin mevcut anayasanın ruhuna ve lafzına ilişkin açık-seçik bazı itirazları dile getirdiğine şahit olmuyor muyuzı Peki ya diğerleriı Diğerleri konu üzerinde "çalışmaya" devam ediyorlar. Ve bu öyle bir çalışma ki, işin geneline ilişkin sarf edilen birkaç söz dışında son derece "gizli" sürdürülüyor. Hemen hepsi "bir taslak" üzerinde çalıştıklarını ifade ediyor. Değiştirilmesi istenen anayasaya (82 Anayasası) bakınca işin bu derece ağırdan alınmasını anlayabilmek imkânsız. Siyasi partilerin üzerinden otuz yıl geçmiş olan bu anayasaya ilişkin hâlâ tereddütleri mi var, bu anayasa metninden hâlâ beklentileri mi varı Gelelim bu siyasi partiler içinde "yeni anayasa"nın alacağı biçimi en fazla etkileme gücünü elinde bulunduran Ak Parti''ye: Ak Parti''nin konuya ilişkin "görüşleri"nin diğer partilerinkinden daha berrak olduğunu söyleyemeyiz. Benzer muğlâklık, benzer "bekle gör" politikası bu partide de gözleniyor. Ak Parti''nin "yeni anayasa"ya ilişkin aklından geçenleri, Başbakan''ın yaptığı "Halkımız başkanlık sistemini çalışsın, öğrensin" türündeki "pedagojik" olarak nitelenebilecek birkaç konuşmayı dışarıda bırakacak olursak, Ak Parti milletvekili ve Anayasa Komisyonu Başkanı Burhan Kuzu''nun "başkanlık sistemleri" hakkında yaptığı bölük pörçük açıklamalardan öğreniyoruz. Bu husus da –tek başına- şaşırtıcı doğrusu… Şaşırtıcı, çünkü Kuzu, Ak Parti milletvekili ve Anayasa Komisyonu Başkanı olmasının yanı sıra anayasa hukuku hocası sıfatını da taşıyor. Demek ki, bu sıfatları taşıyan birisinden "yeni anayasa"ya ilişkin çok daha tutarlı ve açık-seçik açıklamalar duymak hakkımızdır. Ama maalesef… Burhan Kuzu''nun önümde duran açıklamasından aktarıyorum: "12Haziran''da yapılacak seçimlerden sonra TBMM gündemine başkanlık mı, yarı başkanlık mı, yoksa mevcut parlamenter sistemle devam edilip edilmeyeceği konusunun getirileceğini düşünüyorum. Anayasa değişikliğinden önce bunun netlik kazanması gerekiyor." Haksız mıyım, fazla "bölük –pörçük", bütünlük arz etmekten son derece uzak sözler değil mi bunları Aslında Kuzu''ya her şeyden önce "Bu ne sürat!" demek gerekiyor. 2007''de yaşanan "367 krizi"nin yol açtığı tıkanmayı aşmak için cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi yolunda atılan adım bu çerçevede henüz ilk uygulamasını bile idrak etmemişken 12 Haziran''da oluşacak TBMM Genel Kurulu''nun önüne "başkanlık mı, yarı başkanlık mıı" gibi bir gündemin sunulacağından söz etmek fazla aceleci bir tutum değil midirı Üstelik biz bugüne kadar 82 Anayasası''nın cumhurbaşkanını özellikle çok güçlü kıldığını ve dolayısıyla yapılması gereken ilk işlerden birinin bu makamın yetkilerinin azaltılması olması gerektiğini tekrarlamıyor muydukı İstediğimiz, mevcut anayasanın yerini medeni kılıklı yeni bir anayasa terk etmesi değil miydiı Bir taraftan "kuvvetler ayrılığı"nın çok daha esnek olmasını düşünüp o yolda adımlar atacağız, ama diğer taraftan ise bu ayrılığın en "katı" olarak yaşandığı "başkanlık sistemi"nin faziletlerini sıralayacağız. Kuzu, hiç değilse akademik formasyonu icabı ülkede hakim olan bu "üniter" yapı, bu "siyasi partiler yelpazesi", bu "yargı", bu "yüksek yargı" ve hele de bu "seçim sistemi" ile bu işin mümkünatının olmadığını bilmiyor muı "Başkanlık sistemi" denilince bu türün dünyadaki "yalnızca-tek başına başarılı" olarak nitelenen örneği olarak aklımıza ABD geliyor ise, bu ülkenin mayasında olan siyaset felsefesi geleneğine bizim ezelden beri yabancı olduğumuzun hatırlanması gerekmez miı Bu derece karmaşık ve merkeziyetçilikten uzak bir sisteme var mıyızı "Yarı başkanlık" sistemine gelince bunun apayrı bir hikaye olduğunu unutmayalım. Kuzu''nun açıklamalarını takip ederek söyleyecek olursak, 12 Haziran seçimlerinden sonra oluşacak Meclis, mesela, önündeki seçenekler içinde yer alan "yarı başkanlık" gibi içinde bin çeşit problem barındıran bir sisteme yönelerek böylece bu sistemin cumhurbaşkanlarına verdiği "Meclis''i feshetme" yetkisine de evet demiş mi olacak yaniı Benim bu açıklamalara ilişkin düşüncem değişmedi. "Yeni anayasa" yapma sürecini, "başkanlık" ya da "yarı başkanlık" sistemleri tartışmalarını dahil ederek yoldan çıkartmayalım diyorum yine.